Over Balkenende en de Beschaving

donderdag 01 augustus 2002 :: 14.34 uur

‘Beschaving is als een wankel bruggetje over het ravijn van de barbarij’, zegt het spreekwoord. Onze beschaving (ons stelsel van ideeën over mens en maatschappij, onze morele uitgangspunten, onze welvaart, onze wetenschap, ons onderwijs) geeft ons houvast en vertrouwen, voorkomt angst, vervreemding en verbittering, -en is een probaat middel tegen doorgeslagen egoïsme, fanatisme en geweld.

Maar de beschaving is kwetsbaar, wankel. De geschiedenis heeft ons dat vele malen getoond. Beschaving is niet alleen een erfenis, het is ook onze enige veilige weg naar de toekomst. Daarom moet de brug onderhouden worden.

De aanleg van ons rioleringsstelsel heeft méér betekend voor de volksgezondheid dan alle latere medisch-technische uitvindingen bij elkaar. Degenen die er begin vorige eeuw toe besloten, hebben blijk gegeven van grote moed en veel inzicht. De investeringen waren immers enorm, het resultaat pas op termijn zichtbaar en er waren altijd andere zaken die om voorrang schreeuwden. Toch nam men deze belangrijke stap, de brug werd weer verder versterkt, de beschaving kreeg verder vorm.

Kortzichtigheid en angst hebben het politieke denken in ons land al minimaal twintig jaar in haar greep. Een paar voorbeelden:
Hoe kon men denken dat de nog steeds groeiende kloof tussen -de rijke en arme landen zonder gevolgen zou blijven? Zie nu de vele regionale conflicten en de mede daardoor veroorzaakte- vluchtelingenstromen.
Hoe heeft men ooit kunnen denken dat integratie van allochtonen goed zou kunnen verlopen als we hen wegstoppen in zwarte wijken en scholen?
Hoe heeft men ooit kunnen veronderstellen dat normen en waarden uit de tijd waren, dat we het moesten hebben van ‘lekker jezelf zijn’ en ‘ieder voor zich’?
Hoe heeft men ooit kunnen menen dat de Europese burgers altijd maar ‘ja’ zullen zeggen tegen de steeds groter wordende macht van ‘Brussel’ ten koste van de democratie?
Hoe heeft men kunnen bedenken dat de overheid moest terug-treden ten behoeve van meer marktwerking, óók op terreinen die het algemeen belang beslaan?
Hoe bestaat het dat politici dachten dat ze onderwijs en zorg langjarig konden verwaarlozen zónder dat er een personeels-probleem zou ontstaan?
Hoe heeft men kunnen bedenken dat wat meer tweedeling goed zou zijn voor de intermenselijke verhoudingen?

Deze column verscheen augustus 2002 in de Tribune

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

Reacties uitgeschakeld