Cacao

1 kg cacao levert 1 dollar op voor Brazilië.
1 kg chocolade levert 30 dollar op voor Nederland.

Zie hier – in ‘n notedop – de kern van het probleem.

Op mijn reis door Brazilië heb ik me ook verdiept in de wereld van de cacao. Daarbij is Everaldo Anunciacao erg behulpzaam geweest. Hij werkt bij een overheidbureau dat zich bezighoudt met het ontwikkelen van ‘n optimale teelt van cacao.

De cacao-struik moet – voor een goede oogst – in de schaduw staan. Daarom is de cacao-teelt uitstekend geschikt voor een duurzame exploitatie van het regenwoud. Op de foto: een proefveld in de buurt van Salvador.

Voor wie het nog niet wist. Cacao groeit in de vorm van een kleine bal zoals die bij rugby gebruikt wordt. Daarbinnen zitten de cacao-bonen, overigens in een wat stroperige witte, lekkere melk. De bonen worden gedroogd en geselecteerd, en daarna verkocht…

Als ze er in Brazilië zelf chocolade-producten van zouden maken – waarmee ze veel meer zouden verdienen, zouden ze te maken krijgen met hogere invoerrechten van het rijke Westen.

(Voor Brazilië en ander landen die cacao exporteren, dreigt iets nóg veel ergers. Omdat de exporterende landen voorzichtig eisen beginnen te stellen, is men bezig om alternatieve grondstoffen te ontwikkelen…)

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

maandag 06 december 2004 :: 0.13 uur

41 Comments

41 reacties

  1. volgens mij is de prijs van cacao niet helemaal te vergelijken met de prijs van chocolade.

    Reactie door jsmn — maandag 6 december 2004 @ 0.40 uur

  2. @jsmn.

    Natuurlijk is die prijs niet te vergelijken, maar ‘n marge van 29 Dollar op 30 Dollar laat zien wie het meeste verdient.

    Als je – net als ik – vindt dat de oplossing van de onverdraaglijke tegenstellingen in de wereld moeten worden opgelost, niet met met meer ‘hulp’ maar met ‘n eerlijke handel, zou je willen dat het voor ontwikkelingslanden makkelijker wordt om eindproducten en halffabrikaten op de Westerse markten te brengen.

    Reactie door Jan Marijnissen — maandag 6 december 2004 @ 0.56 uur

  3. Zo blijft Brazilië (en nog vele andere landen waar grondstoffen als cacao, koffiebonen, rubber, etc. geproduceerd worden) de slaaf van het rijke westen. Brazilië gaat in die zin niet alleen gebukt onder een situatie waarin ze economisch geknecht zijn door westerse economieën, maar moet ook accepteren dat het maken van winst op de grondstoffen die de boeren daar produceren alleen voorbehouden is aan een aantal machtige cacao of koffie importerende groothandelaren in Europa en Amerika. Voor deze groothandelaren is het ook niet meer dan economisch vanzelfsprekend dat landen als Brazilië niet meer doen dan alleen de bonen te oogsten en is het oogsten van winst uit de verwerking van deze grondstoffen tot halffabricaten iets waar zij het exclusieve alleenrecht op claimen.

    Het is om die reden ook geen wonder dat in landen als Colombia en Bolivia de boeren (en misschien ook in Brazilië) hun heil niet langer meer zoeken in het slaafs produceren van koffiebonen en cacaogrondstof, waar ook voor hen geen droog brood mee is te verdienen, maar juist in de illegale teelt van cocaïne. Amerika zet de regeringen van deze landen zo veel mogelijk onder druk om deze illegale (maar wiens definitie is dat eigenlijk?) cocaïneteelt te bestrijden en dat gebeurt dan ook (in politiek opzicht zijn landen als Bolivia en Colombia de knecht van Amerika) op zeer radicale wijze: de cocaïneplantages worden zodanig rijkelijk met gif besproeid dat er voor de komende tien jaar of langer helemaal niets meer is te verbouwen voor deze boeren. Zo zijn deze boeren dus gevangen tussen twee, of misschien wel drie machten: de economische macht van de westerse economieën die hen opdwingt om tegen een zo laag mogelijke prijs koffie of cacao te produceren; de anarchistische macht van rebellen die in een land als Colombia deze boeren juist dwingt om cocaïne te produceren (uit welke opbrengt de rebellen weer wapens kopen) en de politieke macht van Amerika die via de regeringen van deze landen de boeren straft als zij onverhoopts toch op het idee zouden komen over te gaan op de verbouw van cocaïneplanten. Saillant detail daarbij: Amerika heeft de toestemming van Nederland om vanaf Curacao met vliegtuigjes ‘sproeivluchten’ uit te voeren op landerijen in Colombia. Zo wordt dus de ‘war on drugs’ (die andere strijd waar we minder over horen) gevoerd. Of die zo ook gewonnen wordt is een tweede vraag.

    Maar om terug te komen op Brazilië: ook op het gebied van minerale grondstoffen kent het land een zeer grote rijkdom (bauxiet, koper, mangaan), zoals ook vele soorten edelsteen daar vandaan komen. Op dit gebied zou het voor Brazilië misschien makkelijker kunnen zijn om de westerse exploitatiedrift in te dammen en daarbij kan de nationaliseringspolitiek een grote bijdrage leveren.

    Reactie door David Tompot — maandag 6 december 2004 @ 3.04 uur

  4. Voor “(h)eerlijke” produkten…zie http://www.wereldwinkels.nl en http://www.novib.nl.!

    Reactie door jessi — maandag 6 december 2004 @ 6.55 uur

  5. Nationaliserings politiek is enkele weg naar de afgrond, vraag je zelf maar eens af hoeveel van die 30 dollar in Nederland naar de belasting gaat.
    Ik vind dit namelijk nogal een goedkope manier van redeneren want voor een CD krijgt een artiest ook maar iets van een Euro terwijl ie in nederland toch echt voor gemiddeld 21 euro over de toombank gaat.
    EN ver zit er geen marge van 29 Dollar op, want chocolade is een eindproduct die voor dat het zover is nog een hele hoop bewerkingen door moet gaan totdat het daadwerkelijk chocolade is ipv cacao.

    Reactie door Ronald — maandag 6 december 2004 @ 7.00 uur

  6. Er zitten nog veel meer negatieve kanten aan de handel in bijvoorbeeld cacao en koffie.
    Zo wordt de internationale oogst van deze producten, maar ook andere landbouwproducten, in derde wereldlanden voor een substantieel gedeelte met behulp van kinderen binnengehaald onder erbarmelijke omstandigheden.(kindslaven)
    De gehele oogst wordt grotendeels beheerst (opgekocht)door Westerse handelaren en tussenhandelaren die deze producten als commodity speculatief doorverhandelen. Een organisatie als Mars met eigen handelskantoren maakt zich dus mede schuldig aan kinderarbeid en knecht de boeren met uitzuigprijzen.
    Tot op heden is het de 148 leden van de WTO niet gelukt om regulering van importtarieven op fabrikaten en halffabrikaten om een eerlijke manier te standaardiseren.
    Hier heeft dus iedereen (cacao)boter op het hoofd.
    De enige echte oplossing, afbraak importheffingen op landbouwproducten met toegevoegde waarde, moet uiteindelijk daar dus worden getroffen.
    Ondertussen zitten deze derde wereldlanden ook te slapen en zijn (nog steeds) niet in staat een organisatie met voldoende slagkracht op te richten a la OPEC.
    Ook het zelf oprichten van handelshuizen om minimaal de tussenhandel uit te schakelen (en/of hier zelf een stuk winst creëren) is bijna nergens van de grond gekomen.
    Hier ligt wel een kans om een betere bestedingsplaats te vinden voor onze ontwikkelingshulp.

    Was jarenlang zelf cacaoboon.
    en…de groetjes aan Jan

    Reactie door Bakker Jacob — maandag 6 december 2004 @ 7.25 uur

  7. Vorige eeuw had je een beweging die de wereld eerlijker wou maken, en dit soort misbruik tegengaan.
    Door de regeringen wereldwijd werden deze mensen hippy’s genoemd.
    Vol idealen over een rechtvaardige wereld.
    Waar zijn ze nu allemaal?
    De meesten zijn zakkenvullers geworden.
    Dus Jan, groot respect dat je dit aansnijdt.
    Maar ik ben bang, dat de gevestigde kapitalistische orde nog liever minder betaald dan meer.
    Kopen wij trouwens ons speelgoed niet uit China, omdat het goedkoper is?
    Word veel confectie niet gemaakt in goedkope landen, en dan hier verkocht in dure winkels?
    Waarom zou het voor koffie en cacao anders zijn.

    Reactie door Charles Starren — maandag 6 december 2004 @ 8.18 uur

  8. Ja straks krijgen we dat genetisch gemanipuleerde voedsel. Hoop dat het er op staat dat het genetisch gemanipuleert is want ik hoef het niet. Je weet maar nooit wat je er van oploopt. Natuurlijk gaan ze dat ook (proberen/of doen ze al) met cacao. Nou dan kunnen die mensen helemaal een geelhonger sterven. neh puur natuur blijft toch het beste…

    Reactie door MAD — maandag 6 december 2004 @ 9.50 uur

  9. Onze hele economie is gebaseerd op het principe van uitbuiting.
    Dit houdt het voor de consument betaalbaar en de marge’s lekker hoog. Als de Brazillianen meer geld krijgen per kilogram grondstof dan zullen de marges kleiner moeten worden of de verkoopprijs moet hoger.

    Toch blijft het waar dat de rijkste landen (of de rijkste bedrijven die daar zitten) zeer goedkoop kunnen produceren in eigen land of dit uitbesteden in andere landen, of hoogwaardige (dure) producten maakt die de markt ervoor wil betalen.
    Daarom is China nu heilig verklaard. Een enorm land met zeer arme mensen, die willen werken voor een schijntje, zijn de motor van de komende decennia. Veel ondernemingen zullen er rijk van worden. Dat daarbij de mensenrechten geen grote rol spelen houdt de medewerkers in china alleen maar stil.

    Alexander

    Alexander

    Reactie door alexander — maandag 6 december 2004 @ 10.05 uur

  10. @ Ronald,

    Natuurlijk moet cacao nog bewerkt worden voordat het chocolade is. Maar als je het verhaal goed hebt gelezen weet je dat het een goede zaak zou zijn als juist dat in Brazilië zelf kon gebeuren. Want juist daar wordt de meerwaarde toegevoegd en wordt dus het geld verdient. Echter dat wordt tegengehouden. Door wie? juist ja: Europese regeringen. Jij bent toch voor minder overheidsingrijpen? Dit is je kans, pleit voor minder overheidsingrijpen door middel van tariefmuren.

    Reactie door Eelco Eikenaar — maandag 6 december 2004 @ 11.01 uur

  11. Jan, bedankt voor deze info. Dit maakt mij heel veel duidelijk. Was in het oude Griekenland de god van de dieven niet tevens de god van de handel? – Dus ook toen al. De wortel van al het kwaad; de hebzucht en machtswellust van het liberalisme ten voete uit. Het antwoord: “Eerlijke handel”, daar ben ik het helemaal mee eens. Laat dit ook het streven zijn van onze partij.
    Amita

    Reactie door Amita — maandag 6 december 2004 @ 11.18 uur

  12. Dat met de teelt van cacao een duurzame exploitatie van het regenwoud is bestrijd ik ten hevigste. Iedere aantasting van het regenwoud is rampzalig, omdat het een ingewikkeld samenspel tussen veel planten en dieren is. Exploitatie betekent aamleg van wegen en rampzalige aantasting van de ondergrond. Het beetje regenwoud dat nu nog over is verdient totale bescherming.

    Maar natuurlijk moet er teelt van cacao in Brazilie mogelijk zijn. Daar is genoeg grond voor. Dat kan veel meer opleveren dan de veeteelt, die Brazilie beter aan andere landen (Argentinie?) kan overlaten. En natuurlijk moet Brazilie de verwerking tot chocola zelf in eigen hand nemen. Dat scheelt ook enorm in de transportkosten over de wereld en dat is weer goed voor het milieu. Maar nog belangrijker is dat de eigen bevolking dan betere economische omstandigheden krijgt.

    Reactie door Drob — maandag 6 december 2004 @ 11.22 uur

  13. @Ronald #5

    Inderdaad zijn er meer van dergelijke produktvergelijkingen te trekken hier in ons land met name t.a.v. energieprijzen zoals benzine. Maar daarvoor moet je dan ook echt je stem verheffen tegen deze rechtse regering. Oké; Kok had zijn kwartje, maar wij SP-ers beschouwen Kok en de PvdA niet bepaald als links vanwege die beruchte afgeschudde linkse veren….

    Ik zou verder graag willen bevorderen; dat de handel in dergelijke stoffen als cacao ging verlopen via het Max Havelaar principe. Of eigenlijk met het credo: “Zo min mogelijk tussenhandel”. Want het is die tussenhandel; die de prijzen zo omhoog drijft en die de meeste winst opstrijken. De prijs; die een boer waar dan ook meestal voor zijn waren krijgt; is onrechtvaardig.

    Ik voorspel verder een goede handel in de cacao. Het schijnt, dat het goed helpt tegen stress en depressies en daar zullen veel mensen hier in het “rijke” westen de komende jaren steeds meer last van krijgen….

    Reactie door ReneR — maandag 6 december 2004 @ 16.31 uur

  14. Volgens mij is dit geen cacaoprobleem, maar een probleem voor ALLE landbouw. NLse boeren krijgen ook nog maar 2 cent per kilo uien, terwijl het ze 8 cent kost om ene kilo te produceren. En wat betalen we er in de supermarkt voor? Juist, veel meer. Hetzelfde geldt ook voor NLe melk en aardappelen.

    Reactie door Nepkarel — maandag 6 december 2004 @ 17.00 uur

  15. Dertig dollar voor een kilo chocola? Das wel akelig duur!
    Eerlijke handel =vrije handel Wie het hier niet mee eens is kan mij het land uit stemmen http://dwj.wilnaarvalencia.com

    Reactie door dany — maandag 6 december 2004 @ 18.28 uur

  16. Ik kan me nog een televisieprogramma herinneren waar ook de problematiek over dit onderwerp werd aangesneden. Het schijnt dat cacaoboeren zo weinig verdienen aan de cacao, dat ze zelf nauwelijks geld hebben om zelf een reep chocolade te kopen. Dat soort dingen zetten je wel aan het denken… :(

    Reactie door Daniël O. — maandag 6 december 2004 @ 18.40 uur

  17. Natuurlijk is het verschil te groot maar kijk ook naar de vele handelaren die er als schijven tussen zitten en er allemaal aan willen verdienen. Dat zijn er veel te veel en veel te vaak mensen die niets met het product te maken hebben, Daar moet volgens mij een helder patroon in worden gevonden en wettelijke internationale en intercontinentale afspraken waarbij de producent beter wordt beloond en de consument minder wordt bedrogen door winstbejach van tussenhandelaren. Neem nou de tomaat die wordt in nederland in dure kassen in kunstlicht verbouwd met hoge kostprijs en dan naar zuidelijke landen verkocht waar de zon de hele dag schijnt Economische gekte ten top daar kan ik geen chocolade van maken!

    Reactie door Ben — maandag 6 december 2004 @ 19.22 uur

  18. Hoeveel kilo cacao heeft men eigenlijk nodig voor een kilo chocolade?

    Reactie door Daniël O. — maandag 6 december 2004 @ 19.30 uur

  19. In mijn chocoladeletter zit 54% cacoa(bestanddelen).
    Ons rijke Westen beschermt zichzelf tegen het arme deel van de wereld. Triest maar waar. Eerst hebben we veel arme landen uitgebuit en leeggeplunderd en nu houden we ze arm.
    Zie ook http://www.oxfam.org.uk/press/releases/mdgs_price061204.htm

    Reactie door Cas — maandag 6 december 2004 @ 20.28 uur

  20. @ Ben 18:

    En hoe stom is het om tomaten in een milieuvervuilende vrachtwagen door half Europa te slepen terwijl we ze zelf ook kunnen maken? Of om biefstukken uit Argentinie te halen? Hebben wij geen koeien dan?

    Reactie door Nepkarel — maandag 6 december 2004 @ 21.03 uur

  21. @ Ben 18:

    Oh ik las je ff niet goed. We zijn het wel eens. Sorry.

    Reactie door Nepkarel — maandag 6 december 2004 @ 21.04 uur

  22. @NepKarel

    dan moet het broeikaseffect nog even verder doorzetten karel, want dan smaken de tomaten hier net zo lekker als die van de warme gronden in Spanje of Italie….

    Reactie door ReneR — maandag 6 december 2004 @ 22.59 uur

  23. @ ReneR 24:

    De vrag blijft wat economisch beter is, wat beter is voor het milieu?

    Anders gezegd: wat kost meer energie? Tomaten in een vrachtwagen door Europa slepen, of een kaasverwarmen?

    Over smaak kan eeuwig getwist blijven, en je zou er ook eens aan kunnen denken dat het goed voor de NLse (boeren) economie is, als je gewoon lekker tomaten van bij de boer eet, ipv invoerd spul.

    Wist je dat de grote meerderheid van alle “Italiaanse” Parma ham in Nederland wordt vetgemest? Die beesten worden dan levend naar Parma gebracht, en komen dan als ham weer terug. Nederlanders (en vele buitenlanders) vinden Parma ham namelijk lekkerder dan Nederlandse ham.

    Waarom komt niemand op het idee, om Nederlandse ham tot een specialiteit te bombarderen?

    Scheelt een hoop benzine en dierenleed!

    Reactie door Nepkarel — maandag 6 december 2004 @ 23.10 uur

  24. @ Nepkarel,

    Let maar op je taalgebruik, straks moet jij ook een inburgeringscursus doen. Ik neem het je niet kwalijk. De scholing in Nederland stelt geen ene moer meer voor. De eerste en tweede slaapkamer heeft het niveau teruggebracht, zodat onze ‘medelanders’ ook nog een flutpapiertje kunnen krijgen. En het wordt alleen nog maar erger. Bedrijven wijken massaal uit naar India en China. Niet alleen om het belabberde niveau van ‘onze’ afgestudeerden maar ook omdat daar de tomaten goedkoper zijn.
    Snappie?

    Reactie door zoishet — maandag 6 december 2004 @ 23.18 uur

  25. Het probleem heb je in een notendop geschetst, Jan, maar heb je ook een idee voor een oplossing ? Jouw commentaar lijkt me in eerste instantie een pleidooi voor vrijhandel. Wellicht biedt dat op termijn enig soelaas als door internationale arbeidsverdeling Brazilië steeds meer activiteiten met een hogere toegevoegde waarde kan gaan uitvoeren. Dat zal dan waarschijnlijk niet de landbouw zijn.

    Reactie door Snuf — maandag 6 december 2004 @ 23.49 uur

  26. En hoe zou het zijn als er weer meer ruilhandel ontstond? Waarbij geld minder telt of Max Havelaar geen keus maar standaard wordt en consuminderen geen verplichting is voor alleen de onderkant van de samenleving maar een, in gelijke mate, afromen van de top salarissen ten behoeve van hen die weinig of niets meer hebben? En dan bedoel ik niet de belastingen want die wordt alleen verknoeit aan te dure betuwelijnen! Het is toch een schande hoe daar geld is verspilt! Al die bewindslieden en andere geldverspillers die dat goedkeurden of er te grof aan verdienden moeten gewoon een jaartje op of rond het minimumloon en dat overschot aan salaris moet naar de gezondheidszorg! Nog een voorstel! Als alle energiebedrijven, multinationals, banken en huurorganisaties niet zo op de miljarden zouden zitten maar ook een gezond deel van hun “winst” (lees onze armoe)terug gaven aan de consument dan zou het er voor de onderkant wat beter uit zien. Dan is er geen mok met geld maar een kop en schotel waarbij als het kopje te groot is de schotel zich vult. Dat is pas Coffie Annan en cac. winst delen!

    Reactie door Ben — dinsdag 7 december 2004 @ 7.31 uur

  27. Staat leuk die marge die je noemt, maar heb je wel eens gekeken wat een product af fabriek kosten en wat er feitelijk voor moet worden betaald?

    Al ben ik het wel met je eens dat een groot deel van de Koffie en Cacaoboeren worden genaaid.

    Reactie door Stephan — dinsdag 7 december 2004 @ 12.18 uur

  28. #25 NepKarel

    Je kunt veel beter die tomaten per vrachtwagen of eventueel per boot/trein gaan invoeren; vooral als je kijkt naar het milieu!
    Het is te zot voor woorden; dat we het hier in verwarmde kassen gaan kweken; terwijl het in een andere regio zo van de koude grond komt. We moeten hier in Nederland ons juist meer gaan richten op gewassen; die tegen de kou en veel vocht kunnen; of dit zelfs nodig hebben; zoals spruitjes en prei etc.

    Een partij als groenlinks is al heel lang voorstander van een dergelijke produktieverdeling over het continent. Waarbij je dus in positieve zin zoveel mogelijk gebruik maakt van de plaatselijke klimatologische omstandigheden. En daar ben ik het roerend mee eens.

    Reactie door ReneR — dinsdag 7 december 2004 @ 15.15 uur

  29. En een vrachtwagen kun je desnoods ook nog op biodiesel laten rijden!

    Reactie door ReneR — dinsdag 7 december 2004 @ 15.16 uur

  30. @ 26 zoishet:
    Tja, helaas ben ik al zo oud dat ik op school nooit heb leren typen. Ik heb nog leren schrijven. sorry voor de tikvaudten.

    @ ReneR 30:

    Wow zouden we het dan een keer eens zijn? Maar goed, ik moet nog steeds een fatsoenlijk onpartijdige rapport tegenkomen dat netjes voor me uitrekent dat wat voordeliger is, die vrachtwagen/trein of die warme kas. Ik heb zo’n gevoel dat het niet zo heel veel uitmaakt.

    Reactie door Nepkarel — dinsdag 7 december 2004 @ 16.20 uur

  31. Volgens mij bestaat er wel een onderzoek op papier hiernaar en ligt het ergens bij Groenlinks of het VROM. Maar je kunt gewoonweg ook heel logisch nadenken. Een lapje glas van een kas heeft geen spouwmuur of glaswolisolatie. Ga jij maar eens even in een glazen huisje wonen terwijl het kraakt van het vriezen. Moet je kijken wat je moet verstoken. En nog steeds is mijn eindargument; dat je een vrachtwagen nog op biodiesel kunt laten rijden. Dat is beter voor het milieu. In Brazilie wordt al heel lang van biodiesel gebruik gemaakt volgens mij en ook van bioethanol.

    Verder kan ik het met iedereen eens zijn; mits hij of zij komt met argumenten; ik verketter niemand; omdat hij of zij een zogenaamde rechtse of linkse bal is. In elke denkwijze of filosofie zit vaak wel iets bruikbaars.

    So long cowboy

    Reactie door ReneR — dinsdag 7 december 2004 @ 16.48 uur

  32. En volgens mij is het dus ook veel beter dat we dus als mens ons gaan vestigen in subtropische gebieden. Er moet dus flink worden verhuist. klinkt absurd; maar feit is, dat de poolkappen smelten en Nederland denkt nog steeds, dat het in staat is om al dat water tegen te houden; wat op den duur ons bankroet zal maken.

    Nee; laten we hem maar allemaal nokken hier en dit land overgeven aan de zeehonden en de vissen. In Spanje hoef je tenminste ook niet meer zo erg te stoken.

    Reactie door ReneR — dinsdag 7 december 2004 @ 16.54 uur

  33. @ ReneR 34:
    Maar in Spanje zet iedereen in de zomer weer de airoc aan. En dat kost ook veel energie…..

    Reactie door Nepkarel — dinsdag 7 december 2004 @ 17.47 uur

  34. Gewoon allemaal naar Spanje verhuizen, Prima idee! Dat doen de ouderen nu toch ook al! Is ‘s winters veel goedkoper met die hoge gasprijzen. Daar de regering overnemen via de ouderenpartij want we worden toch allemaal veel ouder daaro! eindelijk de overwinning van de tachtig jarige oorlog te gelde maken! Koningin Irene op de troon, daar heeft ze ook al voor geoefend en allemaal Spaans leren binnen 8 jaar! De Etha met het schip van Sinterklaas naar Nederland sturen dan zijn we daar ook vanaf en de Marrokaanse mensen heel goedkoop met een cursus buikdansen in een roeiboot terug laten roeien en Rob Oudkerk daar ambassadeur maken! I had a dream! (Voor wie het nog niet snapt dit is satire en dan mag zoiets zeggen! als je maar niemand beledigd dus… sorry Irene sorry Rob en sorry Mohammed en sorry 55+ers) sorry Regering het was maar een droom en geen godslastering.. pffffff wat een E-Motie

    Reactie door Witte Piet — dinsdag 7 december 2004 @ 17.56 uur

  35. NepKarel

    Valt wel mee hoor; die warmte daar voelt anders aan dan hier is beter te verdragen. En je moet je huis in lichte kleuren bouwen. Dat scheelt een hele hoop. De airco kan eventueel gevoed worden met de zonnepanelen op het dak. En zoals je weet; zon is er in overvloed!

    Reactie door ReneR — dinsdag 7 december 2004 @ 19.11 uur

  36. Kun je aan Witte Piet zijn reactie al zien hoever we zijn gezakt in Nederland?
    Ja he?
    Verontschuldigen voor je eigen mening.
    BAH!!

    Reactie door zoishet — dinsdag 7 december 2004 @ 21.07 uur

  37. Wel eens van de sorry cultuur gehoord? waarbij iedereen alles mag als ie maar sorry kan zeggen en verder gewoon blijven zitten en doorgaan met klungelen! zie dit kabinet! en captains of industry Dat is dus “Bah” leuk dat je dat ook zo ervaart!

    Reactie door Witte Piet — dinsdag 7 december 2004 @ 23.22 uur

  38. Jan, het is wellicht nuttig om de cacao wat verder te volgen….verder stroomafwaarts (of is het opwaarts..?) op weg naar de consument..?
    Misschien kom je dan ook eens in contact met je (potentiele) electoraat :)

    Reactie door Charles — dinsdag 7 december 2004 @ 23.53 uur

  39. kweet eigenlijk verders nie sjow veel over cacao te zeggen, alleen da warme chocomel best wel lekker is en gemaak word van cacao ;-)

    Reactie door patrick — woensdag 8 december 2004 @ 20.09 uur

  40. Ik vind chocomel ook wel lekker Patrick.

    Reactie door ACCEPT — woensdag 8 december 2004 @ 20.12 uur

  41. warme, met slagroom accept ;-)…zeker met dit weer

    Reactie door patrick — woensdag 8 december 2004 @ 20.15 uur