Bolkestein in de Volkskrant

Er wordt wel gezegd: als meer landen de Grondwet verwerpen, heeft Europa een probleem. Als Nederland de enige is, hebben wij een probleem.
‘Denemarken heeft ooit nee gezegd. Heeft Denemarken een probleem? Ik ken het niet. Zweden heeft nee gezegd tegen de euro. Heeft Zweden daar veel last van? Ik meen van niet’
, aldus Bolkestein.

‘De Europese Unie is opgehemeld tot iets wat ze niet is, zegt oud-EU-commissaris Frits Bolkestein. Daarom kijkt hij niet vreemd op van de anti-EU-stemming in Nederland. Te veel grote woorden. Dat is volgens Frits Bolkestein een steeds weer terugkerend euvel van de Europese Unie. Er worden te veel grote woorden gebruikt om de Europese zaak aan de man te brengen. En er worden overdreven sombere scenario’s geschetst voor het geval dat de Europese Grondwet in Nederland en mogelijk ook elders wordt afgewezen.’

‘Als Nederland nee zegt of als Frankrijk nee zegt, dan is het grondwettelijk verdrag kaduuk. Dat zou ik jammer vinden, omdat we dan een kans missen om de Unie democratischer en doelmatiger te maken. Maar om nou te zeggen dat er dan een grote crisis uitbreekt – nee. Dan gaan we gewoon door zoals we nu werken, namelijk op basis van het Verdrag van Nice. Daar valt van alles op aan te merken, maar het functioneert wel.’

‘Er wordt wel gezegd: als meer landen de Grondwet verwerpen, heeft Europa een probleem. Als Nederland het enige is, hebben wij een probleem. Denemarken heeft ooit nee gezegd. Heeft Denemarken een probleem? Ik ken het niet. Zweden heeft nee gezegd tegen de euro. Heeft Zweden daar veel last van? Ik meen van niet.’

‘Kijk, velen zullen het betreuren, ik zal het betreuren. Maar het is niet waar dat Nederland dan op de tweede rij terechtkomt, zoals ik iemand hoorde beweren. Dat kan ook helemaal niet. Nederland blijft op dezelfde wijze deelnemen aan de besluitvorming in Brussel.’

Maar zal er geen zware druk op Nederland worden uitgeoefend om het referendum over te doen?
‘Jawel, zoals ook met Denemarken en met Ierland is gebeurd. Maar als dit verdrag wordt afgewezen, dan vind ik dat dit niet moet worden afgedaan als een vervelend incident. De Europese Commissie, het Europees Parlement en de leiders van de lidstaten moeten dan nog eens goed nadenken wat de Unie is en wat ze wel en niet moet zijn. Tot nog toe hebben we beleid op beleid gestapeld en er zijn te veel dingen die ten onrechte in Brussel worden bedisseld en die niet goed werken.’

De voormalige Nederlandse eurocommissaris is niet werkelijk verbaasd over het oplaaien van de anti-EU-sentimenten in Nederland. ‘Het probleem met de Unie is dat ze is opgehemeld tot iets wat ze niet is. De EU is geen panacee voor al onze kwalen, en dat moet ook niet.

‘Wat vermoedelijk ook veel mensen dwarszit, mij in elk geval wel, is de wijze waarop het stabiliteitspact is geschonden. Dit is een pact waarvan plechtig is verzekerd dat men er strikt de hand aan zou houden. Zonder dit pact was de hele muntunie er niet gekomen. Maar in luttele jaren wordt het pact links, rechts en door het midden met voeten getreden. Aan welke andere overeenkomst kun je dan nog geloof hechten?

‘Derde punt is dat de Europese regels door anderen lang niet altijd even nauwgezet worden toegepast als wij dat pogen te doen. Zie het gedonder met ABN Amro en Antonveneta in Italië, waar bankpresident Fazio, die nota bene voor het leven is benoemd, de zaak zo draait dat ABN Amro stelselmatig wordt tegengewerkt.

‘Nu kunt u zeggen: dat heeft niets te maken met het grondwettelijk verdrag. Daar heeft u gelijk in. Maar je kunt niet vreemd opkijken dat alle opgehoopte onvrede er nu uitkomt. En dan heb ik het nog niet eens gehad over het dossier-Turkije .’

Bolkestein verwijst naar een beeld van de filosoof Isaiah Berlin: de tak die wordt gebogen, met het risico dat deze op een gegeven moment terugzwiept. ‘Elk land beziet de Europese Unie in het licht van de eigen traditie. De Fransen beschouwen de Unie als een vermenigvuldiger van hun kracht en ambitie. De Belgen zijn de laatste eurofederalisten, want dat lost hun probleem op. Nederlanders geloven in een Europa zonder macht. Maar dat bestaat niet. Er vindt in Brussel een glashard gevecht plaats om geld, macht en invloed. Dat begint men nu door te krijgen in Nederland. En net zoals is gebeurd met de multiculturele samenleving, slaat de tak door naar de andere kant. Het is in Nederland vaak hollen of stilstaan.’

Vindt u dat een afwijzing van de Grondwet politieke consequenties zou moeten krijgen op nationaal niveau? ‘Dat zal niet gebeuren in Frankrijk, en vermoedelijk ook niet in Nederland. Kijk, ik ben tegen referenda. Als liberaal geloof ik in de vertegenwoordigende democratie.

‘Ik begrijp dat Brinkhorst nu heeft gezegd dat er beter geen referendum had kunnen worden gehouden. Hij komt van een partij die alleen maar referenda wil! Referenda gaan bijna altijd in conservatieve richting, dat zie je in Zwitserland.’

Vandaag verschijnt het dagboek dat Bolkestein tijdens zijn vijfjarige ambtsperiode als eurocommissaris bijhield (Grensverkenningen, uitgegeven door Bert Bakker). Een soms haast stenografische impressie van vergaderingen en besluiten in het Brusselse circuit, maar ook van toespraken, debatten en theaterbezoeken. En passant wordt deze en gene lof toegezwaaid of de oren gewassen, zoals zijn Haagse opvolger Hans Dijkstal (notitie op 20 september 2002: ‘Die zit mokkend thuis. Was après tout t o ch een maatje te klein’).

Mag het worden beschouwd als een kiss-and-tell-boek? ‘Ik heb eerder een dagboek bijgehouden, dat was tijdens de kabinetsformaties van 1994 en ’98. De opzet van dit nieuwe dagboek is dat ik voor mezelf een verslag wilde maken van wat ik in Brussel heb uitgespookt. Dat heb ik plichtsgetrouw gedaan, en een redacteur heeft zijn best gedaan om dat in te korten tot de aardigste dagnotities.

‘Niets is geschrapt om politieke redenen. Ik ben meer dan een kwarteeuw politicus geweest en ik ben nu klaar met de politiek.’

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

donderdag 26 mei 2005 :: 12.15 uur

30 Comments

30 reacties

  1. Beter laat dan nooit ??

    Reactie door Carla — donderdag 26 mei 2005 @ 12.52 uur

  2. Bolkesteins eigen dienstrichtlijn is ook geen panacee voor al de werk-/sociale kwalen.

    Maar nu ben ik wel confusius, is hij nu tegen de EU ineens, of wil ie ff denken, of roept ie gewoon wat om zijn dagboek te promoten?

    Enne, kan de huidige (NL ook eenzijdig?) politiek dat stabiliteitspact ‘herschrijven’ cq afwerpen o.i.d. ?

    Reactie door Barend — donderdag 26 mei 2005 @ 13.14 uur

  3. Wat is er opeens met Bolkestein aan de hand? Of is dit een nieuwe truck die ze uitproberen met het volk?

    Reactie door ACCEPT — donderdag 26 mei 2005 @ 13.16 uur

  4. Ik vind het wel een genuanceerd verhaal vanuit zijn eigen standpunten. Het relativeert in ieder geval de paniekvoetbal die andere voorstanders spelen om een “Ja” te propageren en ik hoop dat mensen die (wat mij betreft terecht) Nee willen stemmen, maar bang waren, dit nu met een geruster hart ook zullen doen!

    Reactie door Madelijne Pleines — donderdag 26 mei 2005 @ 13.18 uur

  5. Wat ik moeilijk kan begrijpen is dat hij, gezien dit verhaal, nog voorstander is…ik heb de indruk dat de kleine verbetering van het bestaande verdrag zijn enige argument is en van dát argument begrijp ik werkelijk niets gezien de lange tijd die we dan met “een kleine verbetering” zouden moeten doen…

    Reactie door Madelijne Pleines — donderdag 26 mei 2005 @ 13.22 uur

  6. Pfff wat een voorspelbare zet weer dit. Nu ineens alles gaan nuanceren en goedpraten. Ik krijg dat spotje niet van mijn netvlies en daar heeft Bolkestein ook vast van geweten. Nee hier trap ik niet in!

    Reactie door Sulis — donderdag 26 mei 2005 @ 13.30 uur

  7. Zal wel aan het verwerpen van de Bolkestein(frankenstein) richtlijn liggen,

    Nu kan hij niet goedkoper laten klussen, en ebt de interesse weg!

    Reactie door Jansonius — donderdag 26 mei 2005 @ 13.50 uur

  8. Gisteren zag ik Bolkie in Nova..en op een terechte vraag van Clairy Polak,weerde hij…ach.mevrouw,nee zo is dat niet..
    en zo’n mensen “lulle zich er toch altijd uit”..plat gezegd.
    Dus is het errug fijn,dat er Jan Marijnnissen bestaan…!!!
    Bolkie buigt gewoon een beetje zijn antwoord om en zijn monoloog gaat voort..dat heet dan interview..lekker fijn nee stemmen op 1 juni..ZEKER WETEN !!

    Reactie door eric — donderdag 26 mei 2005 @ 14.00 uur

  9. Met zulke vijanden heb je geen vrienden meer nodig.

    Reactie door Coen — donderdag 26 mei 2005 @ 14.06 uur

  10. haha lachen, jaja vallen harde klappen nu bij het vvd kamp. Dit soort partijen zijn de ware vijand van de democratie, niet de terroristen.

    Reactie door TheSaint — donderdag 26 mei 2005 @ 14.32 uur

  11. vraagje?

    De Belgen zouden volgens een onderzoek massaal achter de grondwet staan? Welk voordeel hebben de Belgen dat ze zo massaal enthousiast zijn, want valt me wel op dat als een land graag wilt, tenminste zijn bevolking, dan zijn de voordelen enorm.

    Reactie door TheSaint — donderdag 26 mei 2005 @ 14.48 uur

  12. België zou bij referendum massaal ‘ja’ stemmen
    België zou massaal vóór de Europese grondwet stemmen, als het land ook een referendum zou houden. Dat concludeert de Franstalige Belgische krant La Libre Belgique op basis van een onderzoek.

    Goedkeuren
    In totaal zou 78% van de personen die willen gaan stemmen, de grondwet goedkeuren. De steun voor de wet is groter in Wallonië dan in Vlaanderen. Ongeveer 1000 mensen zijn ondervraagd.

    Opkomst
    De opkomst zou niet echt groot zijn; 40% van de ondervraagden zou ook daadwerkelijk gaan stemmen. België houdt geen referendum. Kamer en Senaat zijn al akkoord met de grondwet. Vier regionale parlementen moeten hun goedkeuring nog geven.

    © RTLNieuws.nl

    @TheSaint:
    Wel apart als men zo massaal voor de grondwet is dat de opkomst dan zo laag zou zijn…. hmm ze hebben gewoon geen keuze net als wij met de Euro….

    Reactie door Sulis — donderdag 26 mei 2005 @ 14.51 uur

  13. Bedankt meneer B., namens het NEE-front. – Dit verhaal uit zijn mond, kunnen we goed gebruiken en maakt ons alleen maar sterker.
    Groet,
    Amita

    Reactie door Amita — donderdag 26 mei 2005 @ 14.53 uur

  14. Bolkestein zegt in de Volkskrant: “Het probleem met de Unie is dat ze is opgehemeld tot iets wat ze niet is. De EU is geen panacee voor al onze kwalen, en dat moet ook niet.”

    Feit is dat die zgn. “Europese Grondwet” dit wel pretendeert. André Rouvoet van de ChristenUnie zegt/schrijft terecht dat “deze Grondwet getuigt van zelfoverschatting en gebrek aan zelfkennis, zelfbeheersing, identiteit en dienstbaarheid” (zie: de Volkskrant van 10 mei 2005).
    Dit grondwettelijk EU-verdrag zit vol met dirigistische overheidsinstrumenten om de vrije marktwerking binnen de EU te verwezenlijken. Dit verdrag is vooral economisch van aard.

    Bolkestein was in het verleden tegen de “instrumentalistische politiek” van het kabinet Den Uyl (1973-1977). Deze “EU-Grondwet” wil de EU op een geforceerde manier “maakbaar maken” (een term uit de zeventiger jaren). In die zin kan ik zijn (intellectuele) kritiek op de EU wel begrijpen. Verder kan Bolkestein dienen als “Paard van Troje”!

    Reactie door Kees Huizenga — donderdag 26 mei 2005 @ 15.06 uur

  15. ????????????????????

    Ik had veel verwacht, maar dit…
    Straks gaat iemand me vertellen dat balkenende ook zulke woorden gaat zeggen. RAAAAAAR

    Reactie door Edwin — donderdag 26 mei 2005 @ 15.08 uur

  16. @ 11 en 12: België heeft zijn interne taalproblemen. België is nu een federatieve staat en denkt met de EU-Grondwet zijn eigen taalproblemen opgelost dan wel gerelativeerd te hebben. Immers: ook de EU is volgens het grondwettelijk EU-verdrag een federatieve staat. Deze visie vind ik zeer naïef en historisch ondoordacht. Maar de Belgen ervaren het wel zo!

    Reactie door Kees Huizenga — donderdag 26 mei 2005 @ 15.20 uur

  17. @Kees Huizinga: Dat is inderdaad een naieve opstelling om te denken dat die problemen daardoor zullen verdwijnen.

    Reactie door Sulis — donderdag 26 mei 2005 @ 15.23 uur

  18. Kees Huizenga
    Thnx voor het antwoord!

    Reactie door TheSaint — donderdag 26 mei 2005 @ 15.24 uur

  19. Hij zal wel denken, dat een beetje controverse goed is voor de verkoop van z’n boek!

    Wat zei Jan ook alweer? Als de vos passie preekt, boer pas op je kippen!

    Reactie door Laurent — donderdag 26 mei 2005 @ 15.24 uur

  20. Zoveel wijze woorden en dan nóg voór die wet.

    Het is wel zo; dat denk ik Bolkestein met dit verhaal meer de eigen VVD achterban probeert te lijmen voor het verdrag, dan politieke tegenstanders. Wij hoeven ons hier dus ook niet op te richten; maar we kunnen het wel als angel gebruiken; om de schizofrene opstelling binnen de VVD bloot te stellen.

    De VVD is toch een partij; die tegen te veel regelgeving en bemoeienis van de overheid is? Moet je eens zien; waar Brussel zich straks mee gaat bemoeien. Mééér dan de VVD lief is! Eigenlijk is dat nu ook al zo. Het verdrag van Nice moet dan ook in die prullebak.

    Reactie door ReneR — donderdag 26 mei 2005 @ 15.29 uur

  21. Zou balkenende uit reactie het budget van het VOOR-kamp weer verhogen met een paar miljoen?

    Reactie door Edwin — donderdag 26 mei 2005 @ 15.29 uur

  22. In de Parlementaire Nieuwsbrief van vandaag:

    “VVD-coryfee Bolkestein heeft achteraf spijt van het advies aan zijn partij om voor de euro te stemmen. Als hij had geweten dat Frankrijk en Duitsland het stabiliteitspact straffeloos zouden schenden, had de voormalig VVD-leider liever de gulden gehouden. De oud-politicus verwacht verder geen crisis als de Europese grondwet wordt verworpen.
    ‘Als kiezers in Frankrijk of Nederland “nee” zeggen, dan is het
    grondwettelijk verdrag kaduuk’, weet hij. ‘In dat geval kan de EU gewoon doorgaan op basis van het bestaande verdrag van Nice.’ (Nova, De Volkskrant).”

    In NOVA zei herr Franken-, pardon Bolkenstein gisteravond voorts o.a.:
    -”Waar wordt wél de hand aan gehouden, als dat niet gebeurt bij de criteria voor de muntunie?”
    -”Iedereen moet stemmen.”

    Dank u voor uw steun aan de NEEN-campagne dankzij uw realistische opstelling….. :)

    Reactie door Olav Meijer — donderdag 26 mei 2005 @ 15.49 uur

  23. ik snap helemaal niets van die rechtse partijen en dito figuren. Eerst wordt de holocaust er bij gesleept als dreigmiddel en nu is het ineens geen ramp als Nederland besluit om Nee te zeggen.

    Het kan natuurlijk ook zo zijn dat Bolkestein na de vergissing van de euro ook zijn dienstenrichtlijn dezelfde richting op ziet gaan.

    Het zou leuk zijn als hij ook daar een spuitbetuiging voor wist te verzinnen.

    Reactie door Jory — donderdag 26 mei 2005 @ 17.38 uur

  24. Ik heb altijd een zwak voor Bolkestein gehad, en dat voel ik nu weer.

    Reactie door Joan van der Lingen — donderdag 26 mei 2005 @ 17.53 uur

  25. ja ik ook….een zwak in me maag…heb altijd een teiltje nodig als ik hem hoor of zie..

    Reactie door TheSaint — donderdag 26 mei 2005 @ 18.26 uur

  26. Ik denk dat jullie iets vergeten: Bolkenstein heeft niets meer te makken binnen die EU. En dus niets meer te winnen of te verliezen. Maar zelfs dit kan nog: misschien is de heer Bolkenstein inmiddels gaan begrijpen waarom zoveel mensen anti grondwet zijn en zelfs anti- EU. Want je zult van zo’n man moeten verwachten dat hij in staat is beide kanten te zien en te begrijpen. maar zelf neig ik naar het eerste.

    Reactie door L.M. Lembeck — donderdag 26 mei 2005 @ 19.42 uur

  27. In Denemarken, gaat het zelfs erg goed. Er wordt vanuit dat land ook met een scherp oog gekeken naar Nederland op dit moment. Van familie hoor ik bijna dagelijks het nieuws, en wat er daar omgaat bij de burgers waarvan de meerderheid ook tegen deze grondwet zou stemmen.

    Reactie door RedStar — donderdag 26 mei 2005 @ 20.00 uur

  28. Nederlanders betalen per hoofd het meest, de belgen krijgen geld vandaar dat die waarchijnlijk voor zijn.

    Reactie door JP — donderdag 26 mei 2005 @ 22.54 uur

  29. Ik waardeer de eerlijkheid van Bolkestein, maareh… ik heb niks met dure woordjes als “panacee”.

    Reactie door Jan Breur — vrijdag 27 mei 2005 @ 8.30 uur

  30. Een hele boel mensen zijn al jaren klaar met de politiek!

    Ha ha ik weet haast zeker dat Bolkenstein met rede dit heeft gepublibliceerd, het waarom zal nog duidelijk worden.

    Reactie door E.Krul — zaterdag 28 mei 2005 @ 17.38 uur