De mythe over het kabinet Den Uyl

Op Sargasso.nl staat ‘n artikel over de achtereenvolgende kabinetten en hun houding ten opzichte van de staatsschuld en het begrotingstekort.

Vaak wordt gedacht dat het kabinet Den Uyl, het meest linkse kabinet dat ons land gekend heeft, de grote veroorzaker zou zijn van de staatsschuld. Links zou immers bestaan uit big spenders
Uit de cijfers blijkt dit niet. Integendeel.

Begrotingstekorten

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

vrijdag 02 september 2005 :: 0.18 uur

70 Comments

70 reacties

  1. In ieder geval is Den Uyl dood, en moeten wij met zijn erfenis leven. Het gaat niet over geld, maar over ethiek, toch? Wat hebben we nu allemaal van hem geleerd? Van wie kunnen wij iets leren?

    Reactie door Simon — vrijdag 2 september 2005 @ 0.23 uur

  2. Uit de cijfers blijkt dat de staatsschuld is opgelopen onder de Kabinetten Lubbers(CDA}.Is allemaal mooi en aardig,maar het gaat om het nu: Balkenende had de staatsschuld best wat minder kunnen aflossen,.of men daar 25 jaar over doet of 30 jaar,dan hadden al die krankzinnige bezuinigingen niet gehoeven en zouden de mensen wat ruimer kunnen leven.

    Reactie door JE. Mulder — vrijdag 2 september 2005 @ 0.59 uur

  3. @2 Het is niet mooi en aardig, het is schandalig! Om een overleden bewindsman te beschuldigen, is lekker makkelijk. Dit is het bewijs dat meer rechts georganiseerde partijen, de oorzaak zijn van al die krankzinnige bezuinigingen.
    Maar NU zit het meeste gedeelte aan de grond door het kabinet Balkenende CDA. Hij moet de ‘slordigheidjes’ van het CDA wat het erfdeel van zijn ‘familie’ heeft nagelaten.
    Zodat de bevolking die onder het minimum inkomen leven in Nederland niet meer genoodzaakt is om bij de voedselbank te gaan bedelen.

    Reactie door Elsa De Leeuwin — vrijdag 2 september 2005 @ 1.41 uur

  4. @2 Het is niet mooi en aardig, het is schandalig! Om een overleden bewindsman te beschuldigen, is lekker makkelijk. Dit is het bewijs dat meer rechts georganiseerde partijen, de oorzaak zijn van al die krankzinnige bezuinigingen.
    Maar NU zit het meeste gedeelte aan de grond door het kabinet Balkenende CDA. Hij moet de ‘slordigheidjes’ van het CDA wat het erfdeel van zijn ‘familie’ heeft nagelaten.
    Zodat de bevolking die onder het minimum inkomen leven in Nederland niet meer genoodzaakt is om bij de voedselbank te gaan bedelen.

    Reactie door Elsa De Leeuwin — vrijdag 2 september 2005 @ 1.44 uur

  5. Sorry ‘foutje’:

    rechts georganiseerde moet zijn rechts georienteerde.

    Reactie door Elsa De Leeuwin — vrijdag 2 september 2005 @ 1.45 uur

  6. En hebben we hier dan ook nog wat aan?

    Reactie door ReneR — vrijdag 2 september 2005 @ 2.14 uur

  7. sorry, een mooi verhaal, wil het graag geloven maar Sargasso zegt mij niks, zou echt mooi zijn als een erkende bron dit bevestigd

    Reactie door edwin — vrijdag 2 september 2005 @ 2.35 uur

  8. Mocht het zo zijn, dan is dat knap vervelend voor bij voorbeeld de telegraafredacteuren die hun lezers jaar in jaar uit hebben wijsgemaakt dat Den Uyl met geld gesmeten heeft en waardoor we nu nog in de problemen zitten.
    Er is géén toekomst zonder verleden.
    Alles houdt verband.
    Goede morgen overigens.

    Reactie door Gandalf — vrijdag 2 september 2005 @ 6.45 uur

  9. We hebben hier wel wat aan, om die domme mantra’s van rechts mee te kortsluiten.

    Reactie door Sonja — vrijdag 2 september 2005 @ 8.10 uur

  10. @edwin (7)
    Zie de bronvermeldingen onder aan het artikel.

    Reactie door John — vrijdag 2 september 2005 @ 9.06 uur

  11. Zou erg mooi zijn, maar ik ben er niet zo happig op om een Sargasso (een blog) te vertrouwen. Vooral als zij als bronvermelding Wikipedia gebruiken.

    Reactie door Nils — vrijdag 2 september 2005 @ 9.28 uur

  12. Heeft me altijd gefascineerd hoe makkelijk de mythe van de grote potverteerder Den Uyl zich vastgezet heeft in het collectieve geheugen van veel Nederlanders. Deze gegevens zijn niet nieuw en voor ieder die dat wil na te trekken op http://www.CBS.nl

    Reactie door Ed Sorrento — vrijdag 2 september 2005 @ 9.38 uur

  13. Onder economen was dit gegeven al veel langer bekend. De grote stijging van de staatsschuld is met name begonnen met het kabinet Van Agt-Wiegel. Juist onder de premiers Den Uyl en Kok was dat minder. Zoals socialistische premiers ook het Koningshuis plegen te redden, als het in grote problemen komt (Greet Hofman, Lockheed, Zorreguieta).

    Reactie door Olav Meijer — vrijdag 2 september 2005 @ 9.47 uur

  14. De demonisering van Den Uyl en links…

    Dit heb ik overigens op school al geleerd!

    Reactie door Renske — vrijdag 2 september 2005 @ 10.07 uur

  15. Het overheidstekort is niet ontstaan door teveel uitgaven; niet door de zgn. linkse en niet door de rechtse kabinetten. Het is ontstaan door het waanzinnig sparen dat door de diverse kabinetten sterk is aangemoedigd. Dit sparen heeft de belastingontvangsten verminderd doordat er geen inkomstenbelasting op de opgepotte pensioengelden werd geheven (dat komt pas bij uitbetalen) en omdat er minder werd uitgegeven, waardoor er minder BTW, accijnzen binnen kwamen en er minder inkomstenbelasting kwam doordat er minder bestedingen waren.

    Een probleem bij bijna alle economen is, dat ze als boekhouders denken: alleen het verschil tussen geplande inkomsten en uitgaven, maar niet kijken naar de macro-economische effecten.

    We hebben al dertig jaar bezuinigingsbeleid en het helpt geen zier. Het is gewoon het waanzinnige sparen, waardoor het financieringstekort ontstaat. Maar dat tekort is helemaal niet erg, want eens komt dat geld toch wel binnen.

    Reactie door Drob — vrijdag 2 september 2005 @ 10.14 uur

  16. kleine kanttekening: is het niet zo dat den uyl regeerde in een tijd van economische voorspoed en lubbers ten tijde van een economische crisis waarin tekorten automatisch oplopen omdat de inkomsten dalen?

    met statistieken kun je alles wat je maar wilt bewijzen.

    Reactie door Nico — vrijdag 2 september 2005 @ 10.38 uur

  17. Beste Drob, leuk bedacht, maar je verhaal is onrealistisch. Ga eerst eens kijken waaruit de overheidsinkomsten bestaan.
    Ook zou je je af kunnen vragen, waar de verschillen zitten in overheidsinkomsten over de verschillende kabinetsperiodes!
    Het verschil zit niet zozeer in de inkomsten, maar in de uitgaven!

    Sociale kabinetten zorgen nu eenmaal voor een eerlijker verdeling van de welvaart, gebaseerd op het idee van “draagt elkanders lasten” en dit naar ieders kunnen en vermogen.
    We noemen zoiets “sociaal”
    Groet,
    Amita

    Reactie door Amita — vrijdag 2 september 2005 @ 10.43 uur

  18. Beste Amita,

    Probeer eens een macro-economisch model door te rekenen. Dan zie je het vanzelf.

    Afhankelijk van het type uitgaven komt een belangrijk deel van de uitgaven terug, onder voorwaarde dat er niet gespaard wordt. Sociale uitgaven stimuleren de binnenlandse bestedingen meer dan andere soorten uitgaven. Daarmee heeft bezuinigen op sociale uitgaven helemaal weinig zin.

    Reactie door Drob — vrijdag 2 september 2005 @ 10.52 uur

  19. Het is inderdaad zo, dat je niet uit moet gaan van een bron. Zeker als die bron gegevens gebruikt heeft uit wikipedia (iedereen kan daar in veranderen wat hij wil, het is een vrije encyclopedie). Wat wel blijft staan is dat het een goede indicatie geeft.
    Er zullen hier op de weblog vast mensen zijn die beter met getalletjes zijn dan ik, het zou fantastisch zijn, als wij (de webloggers van Jan)ook met zo’n lijstje komen, maar gemaakt uit gegevens van het CBS. Is er iemand die die taak op zich wil nemen? Ik denk dat heel wat mensen je dan dankbaar zijn, ik in iedergeval wel!

    Reactie door Frank Stoffer — vrijdag 2 september 2005 @ 11.06 uur

  20. (4)Flauwekul natuurlijk. Die beschuldiging was er al net na zijn regering. En ik vraag me ook af of je niet moet kijken naar de tijd na de “linkse” regeringen. De gevolgen komen meestal na de “zonde”..berouw iets minder..zeker in de politiek.
    Bij Den Uyl had ik in ieder geval nog het idee dat hij het goed voor had met de gewone man/vrouw. Dat wil natuurlijk niet automatisch zeggen dat hij het financieel goed gedaan heeft.

    Reactie door Warrior — vrijdag 2 september 2005 @ 11.17 uur

  21. Dit is demagogisch gegoochel met cijfers. Den Uyl heeft de arbeidsmoraal in dit land verziekt en de massa omgevormd tot afwachtende, handophoudende slappelingen.

    Reactie door Don — vrijdag 2 september 2005 @ 11.34 uur

  22. @Nico: den Yul regeerde tijdens de oliecrisis, met de autoloze zondagen en benzinebonnen en ( toen al ) historisch hoge olieprijzen. En werkloosheid; hoezo economisch goede tijden? Nieuwe tactiek om ome Joop toch voor l@l te laten staan?
    De mythe is door Wiegel in omloop gebracht ( het zogenaamde sinterklazen) om te verhullen hoezeer “zijn “kabinet er een bende van heeft gemaakt……….
    Moet erg pijn doen in liberale kringen dat de waarheid toch net ietsje anders is ( overigens is in “linkse”kringen allang bekend dat het verhaal ietsepietsje anders lag…)

    Reactie door Opa-Buiswater — vrijdag 2 september 2005 @ 11.53 uur

  23. @8,@21 Voor mij is dit het zoveelste bewijs hoe wij door de media en haar beheerders de verkeerde laan uitgestuurd worden.

    De media is zeer goed in mythen verzinnen en opbouwen.

    Reactie door Walking Bull — vrijdag 2 september 2005 @ 12.28 uur

  24. @ 11 Nils,
    Leuk dat jij je opeens druk maakt over bronvermeldingen, terwijl je die op je eigen weblog vergeet.

    Best een eer hoor, dat je mijn blog op jouw blog herschrijft. Maar vergeet je er niet een bronvermeldinkje bij te zetten? Bij voorbaat dank!

    Reactie door Sonja — vrijdag 2 september 2005 @ 13.04 uur

  25. Den Uyl…verguisd (en nog steeds) door rechts Nederland..maar ik herinner me uit mijn jeugd..dat die tijd bol stond van politiek..bij de Radio hadden veel omroepen een eigen actualiteitprogramma..waren mooie tijden:In de Rooie Haan bijvoorbeeld..(toe opa vertel eens..) (klinkt rood,maar was een mak programma met veel goede humoristen..en discussie natuurlijk..)
    En Jan..het leuke is..jij laat Den Uyl beetje herleven onbewust…inderdaad had Den Uyl ongewild veel SP-bloed..(wist ie zelf nie..) De tijd rond de EU-Grondwet deed beetje denken aan de politieke sseventies…en ja graag !!

    Die statistieken met uitgaven van Den Uyl verbazen me niets..zie je wel..niks big spenders..Volwassen leiders als Duysenberg,Van der Stoel, etc etc..Staaaaatsmannen…en nu JP..eve anders,he..?

    Jan,jij doet me (met dezelfde passie als Den Uyl) veel aan hem denken…compliment!

    Reactie door eric — vrijdag 2 september 2005 @ 13.10 uur

  26. @ reactie 21…Nee Don echt niet..
    dat was iemand,die een keer niet uitging van het recht van de sterkste..En da’s wennen voor de “Talpa- hetGooi-Groep”…kortom alle megaverdieners in NL
    Een tijd met 2 netten TV toen en je de Stichting Socutera in de voetbalpauze te zien kreeg…lekker doods..maar toch,je kunt er maar naar verlangen..

    Reactie door eric — vrijdag 2 september 2005 @ 13.20 uur

  27. 10 John

    john ik had één van die bronnen al gelezen (economische zaken) maar ik kan het er niet uit halen

    Reactie door edwin — vrijdag 2 september 2005 @ 13.21 uur

  28. Het over en weer beschuldigen is van alle tijden…hoort blijkbaar bij de politiek. Wat telt, is, hoe het met de mensen gaat/ging.

    Reactie door Warrior — vrijdag 2 september 2005 @ 13.36 uur

  29. In de super-democratie op deze wereld hebben ze moddergooien tot ware kunst verheven. Daar gaat het niet meer om idee-en of verkiezings-programma’s, maar hoe maak ik mijn tegenstander zo zwart mogelijk.
    En mythe vorming is daar heel belangrijk. Feiten worden verdoezeld en leugens verteld.
    Over welke democratie heb ik het hier?

    Reactie door Gekke Gerrit — vrijdag 2 september 2005 @ 14.04 uur

  30. dat is geen democratie gerrit, daar koop je het presidentschap

    Reactie door edwin — vrijdag 2 september 2005 @ 14.11 uur

  31. @ 15 Drob,

    Je hebt gelijk, maar tegeltjeswijsheden als “je kunt een dubbeltje maar 1 keer uitgeven” en dergelijke zijn nu eenmaal makkelijker te verkopen.

    Reactie door Ed Sorrento — vrijdag 2 september 2005 @ 14.22 uur

  32. Voor de kleine man zijn er haast symbolisch
    vanaf de WO II regelmatig de 7 vette na de
    7 magere jaren gewaar geworden.
    Overheidskosten extra mbt veel wat intussen
    moest worden opgebouwd, vernieuwd en bekostigd, waren er vele. De statistieken
    zeggen niets als je niet ergens een verdeelsleutel aanlegt mbt tot de diverse
    verschillende soorten huishoudens die het
    tot op de cent moesten gaan uitrekenen, zelfs een ogenschijnlijk betere tijd.
    Wie konden er dus dan eigenlijk sparen, zeker niet die kleine man, die zijn grootse
    vrouw moest inschakelen om de eindjes aan
    elkaar te knopen, en zeker in een tijd dat
    er van “rood”kunnen staan nog lang geen
    sprake was.
    Dat de Overheid al veel langer, veel grondiger had moeten kontroleren en de
    Rekenkamer pas later aarzelend aan de bel
    ging trekken, alsmede kartelvorming die
    wildgroei werd, is niet een gebrek van inzicht, nee, dat is stomweg de “ogen gesloten hebben voor”.
    De wandelgangen waren er altijd al, en niet voor niets was de outfit dus het
    “wandelcostuum”, dus nu aan de “wandel”met
    die hap, die meent dat er waanzinnig gespaard is. Nee er is waanzinnig gegokt !

    Reactie door Madelief — vrijdag 2 september 2005 @ 14.23 uur

  33. Democratie is gebonden aan regels binnen een beperkt kader. Als de ene groep de ander regels gaat opleggen die ze zelf niet nakomt krijg je chaos en vervolgens dictatuur. Tegenwoordig gebeurt alles tegelijk. Uitkleden, uitzuigen en opzouten. Kapitalisme werkt als een kettingbrief. Veel mensen om mij heen vonden de jaren ’70 de leukste tijd, ik ook. Misschien totaal niet politiek correct maar wel relevant. Want mensen voelen of het goed gaat of niet. Ik voel dan ook aan m’n water dat het nu heel erg fout gaat. Maar ‘gelukkig’ zitten ook nog een heleboel andere mensen in hetzelfde bootje.

    Reactie door Keesje — vrijdag 2 september 2005 @ 14.33 uur

  34. @33 Wat doen al die anderen, die het ook
    aan hun water voelen (?) in ‘hetzelfde
    bootje’? Lozen of hozen, of spelen jullie
    fonteintje zoals dat ene manneke dat daar
    ten aanschouwe van ‘heel Europa’ daar midden in Brussel staat te doen?
    De jaren 70 blijken achteraf ‘verre van
    politiek relevant’, en voelden behagelijk
    aan, men deed nog charmant.
    Wat ben ik blij dus nu met de jaren ’90 tot
    heden, waarbij Media en Internet, álles
    transparant maken, en waar hoofdredakteurs
    niet meer ingezonden stukken kunnen weigeren vanwege het imago van de krant of
    vermeende irrelevantie.
    Leve nu ook via de web-logs:
    onverbiddelijke transparantie !!.

    Reactie door Madelief — vrijdag 2 september 2005 @ 14.52 uur

  35. voor wat betreft de bronnen:

    wikipedia heb ik alleen maar gebruikt om op te zoeken welke coalities er waren in welke jaren. Ik wist bijvoorbeeld even niet uit mijn hoofd welke partijen deelnamen aan “het kabinet Biesheuvel I”.

    De cijfers komen van de pvda website en uit de volkskrant. En ik heb ook iets bij het Ministerie van Financiën opgezocht, weet niet meer wat.

    Ga er maar van uit dat de cijfers gewoon kloppen. Ze komen uit onverdachte hoek. Het is ook geen “gegoochel met cijfers” maar het is puur de cijfers die er al waren op een rijtje zetten en dan in excel op de grafiek wizzard klikken.

    Reactie door Degtyarev — vrijdag 2 september 2005 @ 14.58 uur

  36. Het is ook een kwestie van tevreden zijn. Vroeger had de overgrote meerderheid weinig of niks, en waren blij met alles wat ze kregen. Tegenwoordig heeft dezelfde meerderheid “van veel tot alles”, zeker in verhouding met toen, en kunnen/willen niets meer missen/afgeven. Wanneer ben je gelukkig…

    Reactie door Warrior — vrijdag 2 september 2005 @ 15.19 uur

  37. ik vraag me af waar de rechtsen blijven met hun gevatte comentaren…

    Reactie door alexander — vrijdag 2 september 2005 @ 15.22 uur

  38. Het is een beetje demagogisch, Jan, wat je ons probeert voor te schotelen. Welzeker heeft Den Uyl een start gemaakt met open-eind-regelingen die later moeilijk beheersbaar bleken te zijn. Het zijn uitgaven die aanvankelijk voor een klein bedrag op de begroting komen, maar gaandeweg steeds groter worden, het zogenaamde “camels-nose-effect”. Deze regelingen leiden pas in volgende kabinetsperiodes tot grote tekorten, mede omdat ze niet gemakkelijk terug te draaien zijn, omdat mensen er afhankelijk van worden (huursubsidie) en omdat terugdraaien politiek niet altijd haalbaar is.
    Eind jaren zeventig en begin jaren tachtig kende Nederland nauwelijks economische groei, zelfs enige tijd een krimp, waardoor de inkomsten van de overheid achterbleven bij de ramingen. Ook al bezuinig je dan, dan nog loopt het tekort op.
    Het is volkomen onterecht dat je het tekort koppelt aan de uitgavendrift van een kabinet. Economische groeicijfers spelen een nog belangrijkere rol.
    Je kunt me niet wijsmaken, Jan, dat je dat niet weet. Volgens jouw redenering zou het kabinet Balkenende dus een “big spender”zijn. Kijk maar naar jouw cijfers. Dus niet meer protesteren tegen de bezuinigingen en hervormingen van Balkenende, want volgens jouw redenering creëert hij een groot tekort. Je zit er dit keer naast, Jan, jammer. Ben ik niet van je gewend. Meestal ben je zorgvuldig en spreek je met kennis van zaken.

    Reactie door Henk — vrijdag 2 september 2005 @ 15.55 uur

  39. Nou dit tabbeltje is niet zo moeilijk te verklaren hoor :

    Een simpel voorbeeld,

    Setl ik verdien 1000 euro in de maand en ik heb voor 1000 euro in de maand vaste lasten, dan is er niks aan de hand.

    Nu komt het, stel ik krijg een opslag van 200 euro en ik verdien dan ineens 1200 euro per maand, mooi zul je denken kan ik eindelijk die auto op afbetaling kopen (dus mijn vaste lasten stijgen naar 1200 euro in de maand).

    dat gaat fijn een jaar of 4 goed en dan ineens dalen mijn inkomsten weer terug naar 1000 euro maar ondertussen heb ik nog wel voor 1200 euro vaste lasten.

    Ziedaar een begrotingsgat is geboren.

    Dus als Zalm nu de uitkeringen verhoogd met het geld van de aardgasbaten dan moet dat OOK betaald worden als er geen aargasbaten meevaller is.
    De pest is namelijk dat dat soort regels en voorzieningen bijna niet terug zijn te draaien (bijv. de Zalmsnip)

    Daarom loopt het tekort altijd op NA een links kabinet en niet ten tijde van.
    Dat zag je na paars toch ook, de bomen groeiden tot in de hemel en het kon niet op, totdat de overheidsinkomsten daalden en we nu met de kater zitten.

    Een links kabinet kan dus wel ‘geld uitdelen’ maar moet daar overduidelijk bij zeggen dat dat soort dingen evt. tijdelijk zijn en in tijden van economische slechte tijden weer afgeschaft kunnen worden.

    Reactie door ronald — vrijdag 2 september 2005 @ 15.58 uur

  40. @Ronald: aan je verbeten commentaartje kan je dus goed zien dat je er geen hol van begrepen hebt en sowieso de grafiek niet hebt bekeken. Want dan had je kunnen zien dat er maar 1 (één) links kabinet opstaat ( de uyl) en dat de tekorten bij vriend van Agt al aardig oploopt ( overigens door hun eigen uitgaven en niet door de uitgaven van het vorige kabinet) maar dat de grote klappers pas daarná komen terwijl er jarenlang geen links kabinet in de buurt is geweest. Demagogie van jouw zijde dus; of onkunde dat kan ook…. ;-)

    Reactie door Opa-Buiswater — vrijdag 2 september 2005 @ 16.13 uur

  41. Er is al zoveel bezuinigd dat je van uitdelen niet kunt spreken. Hooguit van sigaar uit eigen doos. Was paars een links kabinet, of zit ik nou wild weekend te vieren?…dat was toch een liberaal/’christelijk’ onderonsje met een afgevallen ‘socialist’ als katvanger?

    Reactie door Keesje — vrijdag 2 september 2005 @ 16.17 uur

  42. Opa, je snapt er niks van.

    Reactie door Henk — vrijdag 2 september 2005 @ 16.17 uur

  43. @ henk: dat zal het zijn….. ;-)

    Reactie door Opa-Buiswater — vrijdag 2 september 2005 @ 16.32 uur

  44. @Henk, Opa wil het niet snappen, maar goed, laat er maar eens weer een links kabinet komen, dan kan de kaalslag in 2011 pas echt beginnen.

    Een links kabinet in 2007 is het einde van de verzorgingsstaat in 2011.

    Reactie door ronald — vrijdag 2 september 2005 @ 16.32 uur

  45. @Ed Sorrento,

    Die tegeltjeswijsheid van ‘je kunt een dubbeltje maar een keer uitgeven’ is een heel leuke. Dat is waar voor jou en mij en ieder anders particulier. Maar niet voor de overheid. Ik heb eens uitegerekend dat voor de gemiddelde overheidsuitgaven de overheid ieder dubbeltje drie keer kan uitgeven. Maar voor speciale zaken zoals zorg en onderwijs kan de overheid dat dubbeltje wel zes keer uitgeven. Helaas missen de meeste mensen de kennis om die wiskundige methoden te begrijpen. En de mensen met de grote bekken in het kabinet en de meeste managers op de ministeries snappen het ook niet. Het zou wel eens grappig zijn als het CPB eens per uitgavenpost zou publiceren wat de gevolgen voor het begrotingstekort zijn; volgens mij moeten hun modellen dat kunnen aangeven.

    Reactie door Drob — vrijdag 2 september 2005 @ 16.56 uur

  46. @ 44 Ronald

    Die kaalslag is allang begonnen. Sinds 1983 is het aandeel van de sociale premiedruk in het nationaal inkomen gedaald van 19,5 naar 14,5% Hoever wilde je gaan?

    @ 45 Drob

    Misschien mankeert er iets aan het economieonderwijs in Nederland. Iedere leerling die in het voortgezet onderwijs economie in z’n pakket had weet, of hoort te weten, dat een een land dat stelselmatig een overschot op z’n lopende rekening heeft, een spaaroverschot heeft. Dus niet aan het “potverteren” (ook zo’n woord)is.

    Reactie door Ed Sorrento — vrijdag 2 september 2005 @ 17.48 uur

  47. @Ed, en de belastingdruk evenredig omhoog gegaan, de sociale dienst wordt tenslotte uit algemene middelen betaald en niet vanuit de sociale premie’s

    Reactie door ronald — vrijdag 2 september 2005 @ 17.55 uur

  48. @Ed

    Krek, wat je zegt.

    Reactie door Drob — vrijdag 2 september 2005 @ 18.27 uur

  49. @47 Ronald,

    Nee, de belastingdruk is niet veranderd. In 1983 bedroeg de collectieve lastendruk 44% van het nationaal inkomen, waarvan 19,5% premie en 23,5 belasting. In 2004 was de collectieve lastendruk 39%, waarvan 14,5% premie en 23,5% belasting.

    De collectieve uitgaven zijn overigens veel sterker gedaald dan de afname van de collectieve lastendruk met 5%-punten doet vermoeden. Tussen 1983 en nu daalden de collectieve uitgaven van 63% naar 49% van het nationaal inkomen.

    Reactie door Ed Sorrento — vrijdag 2 september 2005 @ 18.42 uur

  50. dat zie je ook in de VS, Ronald Reagan heeft de staatsschuld van de VS tot iets van 2500 miljard dollar gebracht ofzo, in ieder geval het hoogste ooit

    Reactie door marijn — vrijdag 2 september 2005 @ 18.49 uur

  51. Gelukkig is de wereld erg voorspelbaar en zie ik in deze discussie al vrij snel “macro-economisch” voorbijkomen, zoals dat tegenwoordig hoort. U bent werkloos, kunt niet meer rondkomen en hoewel u dankbaar bent voor de wekelijkse bijdrage van de voedselbank, zit het u toch niet lekker? U vindt het raar dat u drie jaar geleden nog een gewaardeerd lid van de samenleving was, toen u nog werkte, en dat u nu als klaploper bestempeld wordt omdat uw werkgever u ontslagen heeft? U moet het maecro-aeconomisch zien, we kunnen het niet meer betaelen, dat begrijpt u toch? Anders kunnen we niet concurraeren met Chinae, dus u moet gewoon inleveren, macro-economisch. En geef dat spaergeldt eens uit, daer zit de crux!

    En dat terwijl het allemaal vrij simpel te verklaren is: mensen die minimumloon of net iets meer verdienen, geven alles wat er binnenkomt vrij vlot uit. Dat gaat direct terug in de economie en komt dus direct ten goede aan de middenstand en de industrie, daardoor weer aan de werkgelegenheid, waardoor weer meer mensen iets meer gaan verdienen en dat meteen weer uitgeven, enzovoort.

    Veelverdieners geven lang niet alles uit wat er binnenkomt, díe kijken wel uit. Men belegt e.e.a. in fondsen, liefts met hoog rendement, of neemt het als handbagage mee naar Zwitserland.

    Het nivellerende beleid van kabinet Den Uyl was daarom bijzonder goed voor de Nederlandse economie. Het beleid van Balkenende II werkt de Nederlandse economie tegen (dat zagen we al in eerdere rechts-confessionele kabinetten: de crisis van de jaren ’80).

    En dat maecro-economische dan? What about China? Ook niet zo moeilijk. Probeer eens niet met handjes tegen handjes te concurreren (nog harder werken, sneller, minder verdienen, en vooral in de gaten houden dat het niet leuk is), maar met slimheid, techniek, betrouwbaarheid en kwaliteit. Doen ze in Japan ook.

    Reactie door sjouke — vrijdag 2 september 2005 @ 20.33 uur

  52. @22 opa buijs

    misschien heb je gelijk, maar misschien ook niet. ik weet niet wat er onder de regering den uyl allemaal in gang is gezet wat tot latere tekorten zou hebben geleid.

    mijn enige punt is dat zo’n simpel tabelletje als jan presenteert geen ene mallemoer zegt.

    als je zoiets begint, verschaf ons (zijn kiezers) dan ook meer informatie. jan kan best gelijk hebben, maar ik laat me niet leiden zonder informatie.

    Reactie door Nico — vrijdag 2 september 2005 @ 21.04 uur

  53. @22 opa buys

    zie ook reactie van henk 38, ik weet niet of hij gelijk heeft, maar in ieder geval maakt jan zich er te makkelijk van af. (en nou niet aan komen met politici hebben het druk, ik heb het ook druk en anders moet je dit soort dingen gewoon niet op je weblog zetten)

    Reactie door Nico — vrijdag 2 september 2005 @ 21.10 uur

  54. Verlang terug naar de tijd van ome Joop den Uil,iedere burger mocht een autootje rijden van hem, maar ik kon hem niet betalen, nu ik er een bezit wordt het bijna onmogelijk gemaakt om hem te rijden.

    Reactie door folkert de lepper — vrijdag 2 september 2005 @ 21.41 uur

  55. Wat een over-versimpeling van zaken zeg.

    Reactie door Edward — vrijdag 2 september 2005 @ 23.50 uur

  56. Discussiepunt op menig verjaardag, familiebijeenkomst…etc.. Altijd lopen ze te zeveren dat de staatschuld is veroorzaakt door kabinet Den Uyl. En dat is dus inderdaad niet zo!

    Reactie door J3roen — zaterdag 3 september 2005 @ 0.56 uur

  57. Ik geloof dat artikel direct omdat het via Jan komt. Wat zijn de vele van jullie toch ongeloofelijk dom en naief zeg.

    Geloven jullie allemaal wat Jan zegt ofzo? Ga zelf eens nadenken.

    Reactie door Edward — zaterdag 3 september 2005 @ 1.50 uur

  58. @57, Edward,

    Wij geloven het niet zomaar, we wisten het al…

    Reactie door J3roen — zaterdag 3 september 2005 @ 1.54 uur

  59. @57, Edward,

    Gelukkig dan maar dat jouw aanwezigheid hier het intellectuele niveau wat opschroeft…

    Reactie door J3roen — zaterdag 3 september 2005 @ 1.59 uur

  60. Ja, woorden bits en bytes, letterlijk lezen wat er staat is ook een deugd. Geen aannames.

    Reactie door Proxima — zaterdag 3 september 2005 @ 14.01 uur

  61. Ik ben zo vrij geweest deze info op mijn log te zetten (met bronvermelding natuurlijk).

    Reactie door Lucide — zaterdag 3 september 2005 @ 22.24 uur

  62. Beste Drob,
    Gewoon gebrek aan innovatie en aanpassing aan veranderingen. Juist alternatief rekenen is belangrijk bij de door jou voorgestelde macro-economische doorberekening.
    Dit heeft niets te maken met gelijk hebben of gelijk krijgen, maar met onbevooroordeeld kijken naar de realiteit.
    Groet,
    Amita

    Reactie door Amita — zondag 4 september 2005 @ 12.26 uur

  63. @Amita

    Wat bedoel je met alternatief doorrekenen?

    De werking van een economie is allang in beeld gebracht en daar valt echt niet veel aan te manipuleren. De enige ‘variabele’ die voor veel onzekerheid geeft is het gedrag van de mensen. Maar binnen de algemeen geaccepteerd gedragsvariaties (respons op economische stimuli en sociale verschijnselen) komt me steeds tot hetzelfde beeld, waarbi hooguit de grootte van de verschillende uitkomsten enoigszins variereen.

    Dus ik zie niet hoe ‘alternatief’ rekenen iets aan een algemeen beeld kan wijzigen.

    Reactie door Drob — zondag 4 september 2005 @ 13.39 uur

  64. Hallo Drob,
    Met alternatief rekenen bedoel ik de verschillende mogelijkheden om de geldstromen te bekijken naast elkaar zetten.
    a. het model waar wel gespaard wordt
    b. het model waar niet gespaard wordt.
    Model a. geeft de mogelijkheid het spaargeld te beleggen, waardoor onernemingen, grote projecten en banken gefinanciëerd kunnen worden.
    Model b. heeft minder mogelijkheden tot kapitaalvorming en beperkt uiteindelijk de investeringsmogelijkheden en leidt tot verarming.
    Groet,
    Amita

    Reactie door Amita — maandag 5 september 2005 @ 11.13 uur

  65. Beste Amita,

    Momenteel wordt in de praktijk a. toegepast. Het leidt tot enorme investeringen in de Verenigde Staten en elders in de wereld. Hiermee wordt het waanzinnige tekort op de betalingsbalans van de VS voor een niet onaanzienlijk deel gefinancierd. En de Nederlandse staatsschuld wordt er mee gefinancierd (de Nedrlandse staatschuld is maar ter grootte van een betrekkelijk kleine fractie van de totale som van de besparingen).

    Sparen om te investeren is absoluut nodig. Maar niet in de krankzinnige mate waarop het nu gebeurd.

    Reactie door Drob — maandag 5 september 2005 @ 11.47 uur

  66. Is iedereen vergeten dat de VVD met name bakken met geld over de bank heeft gegooit? Wat te denken van die 13 miljard *per jaar* die ze aan grote internationale bedrijven hebben gegeven? als `kadootje’ zodat ze `mischien wel een investerinkje zouden doen’ in nederland?

    Nu de vennootschapsbelasting weer omlaag -> minder inkomsten voor de staat -> nog grotere afhankelijkheid van inkomstenbelasting -> belasting verhogen en grotere tekorten.

    Het is simpel.

    Reactie door reinoud — maandag 5 september 2005 @ 14.10 uur

  67. Echt heel boeiend dit. Jullie realiseren je toch wel dat de hoogte (grootte?) van de staatschuld van veel meer factoren afhankelijk is dan een regering? Stellen dat dit één-op-één in relatie met elkaar is is wel heel kortzichtig. Ik neem aan dat Jan dit min of meer luchtig bedoelde.

    Reactie door Roland Wolters — maandag 5 september 2005 @ 15.03 uur

  68. Ja meneer Wolters, dat is allang bekend. Van de macro-economissche hoofdcomponenten verkleind het geweldige overschot op de handelsbalans de staatsschuld aanmerkelijk; daar heeft de regering weinig directe invloed op. De besparingen vergroten de staatsschuld enorm; daar heeft de regering grote invloed op.

    Reactie door Drob — maandag 5 september 2005 @ 19.38 uur

  69. Het begrotingstekort liep inderdaad op tijdens de kabinetten Van Agt. Wieghel riep wel triomfantelijk dat hij wilde puinruimen, maar aan bezuinigen kwam het kabinet niet toe. Dit lag niet aan de intentie om ombekwaamheid van het kabinet. Hoewel de verschiilende departementen de minister van financen nog wel een rad voor de ogen konden draaien was er inmiddels een intentie om de rol van de overheid te verminderen en de kosten van de verzorgingsstaat, op zijn top tijdens Den Uyl, terug te dringen.
    De beslissing van een regering op de economie zijn alleen niet binnen een jaar te merken, daarnaast heeft een regering weinig invloedop de wereldeconomie.
    Tijdens de kabinetten Van Agt was er een wereldrecessie. Daarnaast was er in 1979 een tweede oliecrisis. Zo steeg de inflatie en steeg de werkloosheid. Mede omdat er een koopeling was van lonen en uitkeringen kreeg Van Agt te maken met gigantische tegenvalers. Deze tegenvallers zijn niet echt te wijten aan het toenmalige regeringsbeleid maar meer aan de algehele recessie en de daarbij stijgende kosten voor uitkeringen.
    Door de gedachte dat de staat in de jaren ’70 deze verzorgingsstaat met gemak kon dragen, zaten de latere kainetten met gigantische collecteve uitgaven opgezadeld.
    De conclusie van de heer Marijnissen is daarom erg kort door de bocht.

    Reactie door Cees Koole — maandag 19 september 2005 @ 21.43 uur

  70. Je weet de cijfers toch weer handig te misbruiken , Jan!

    http://www.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Aardgas/baten.html

    Door de oliecrisis van 1973, de koppeling van de aargasprijzen aan de olieprijs en de toenmalige stijging van de olieprijs, had het kabinet een gigantische hoeveelheid geld beschikbaar om te besteden aan uitgaven (“leuke dingen voor de mensen!”). Dat is dan ook gebeurt tijden den Uyl. Het gas compenseerde dit allemaal, zodat inderdaad het netto tekort lager was dan anders….

    Pas de kabinetten Lubbers hebben het uitagvenpatroon weten te keren (intussen vormde het groeiende aantal uitkeringstrekkers een enorme last op de begroting).

    Handig misbruik van de cijfers, Jan!

    Reactie door Frans — woensdag 19 september 2007 @ 14.21 uur