Paul Lempens: De PICOP-fabriek op de Filippijnen

Zaterdag 14 januari hebben een twaalftal cursisten hun twee-jarige SP Masterclass afgerond. Ter afsluiting moesten ze een toespraak houden voor een volle zaal over een relevant en tevens controversieel onderwerp. De toespraken staan de komende tijd één voor één ter discussie op dit log.

Paul Lempens – De PICOP-fabriek in Mangagoy op de Filippijnen

Paul Lempens

Het is tweede kerstdag, 2005. Ik zit in de kerstmis-mis in de katholieke kerk. Tot zover nog niet zoveel vreemds voor een Limburgse jongen.
De kerk staat bovenop op een heuvel in het stadje Mangagoy. Mangagoy ligt op het eiland Mindanao (3 keer de oppervlakte van Nederland) in het Zuid-Oosten van de Filippijnse archipel. Mangagoy telt 41.000 inwoners en vormt met de omliggende dorpen Bislig City.

In juni 2005 heeft de parochie van St. Paul een nieuwe priester gekregen, nadat ze enkele maanden zonder had gezeten. Deze man, Father Florio Falcon, heeft de eerste maanden van zijn priesterschap in het stadje ervaren als een soort van Messias waarop men zat te wachten. In de Filippijnen werkt de priester nog als een soort vertrouwenspersoon. Alle frustraties en ellende van de Mangagoyans kwam bij hem terecht. De verhalen gingen over ziekte, stankoverlast, werkeloosheid en de wanhoop van de mensen. Door PICOP.

Van de preek krijg ik maar een deel mee, dus ik vraag later aan mijn vrouw – zelf een Mangagoyan – waarover de priester heeft gesproken.

Father Falcon vertelt in zijn preek over een campagne die hij is gestart tegen het bedrijf PICOP, naar aanleiding van alles wat hij hoorde van de mensen, en naar aanleiding van wat hij heeft onderzocht en heeft laten onderzoeken. De actie richt zich in hoofdlijnen tegen het beleid van ontbossing, tegen de slechte omgang met werknemers en tegen de milieuvervuiling.

PICOP is het grootste bedrijf in de regio. PICOP staat voor Paper Industries Corporation of the Philippines. De grote fabriek met een uitgestrekt stuk bos in eigendom is een grote producent van hout- en papierproducten, zoals krantenpapier. Die worden gemaakt van het hout uit dit enorme bos.
Vele jaren lang heeft PICOP in Mangagoy, de gemeente Bislig en omgeving voor veel werk gezorgd. In de hoogtijdagen werkten er 8000 mensen. Nu nog maar 800. Veel gezinnen zijn direct of indirect afhankelijk van PICOP.

Een Mangagoyan (een bewoner van het stadje) vertelt me de oorzaak. Het bedrijf is van eigenaar veranderd. Deze eigenaar is alleen maar geinteresseerd in de opbrengst, en wil er niks insteken. Er wordt gewerkt met verouderde machines, op arbeidsvoorwaarden wordt beknibbeld. Het werk wordt niet meer volgens de CAO beloond, want ‘je moet maar blij zijn dat je nog bij ons mag werken in deze tijd’. Tegenwoordig worden delen van de fabriek wel eens hele weken stilgelegd en dan krijgen de werknemers niks betaald. Dit drijft sommige gezinnen tot wanhoop.

PICOP zegt dat er geen werk is. Ondertussen wordt er gewoon hout gekapt en meteen geëxporteerd en verkocht, zonder dat het wordt verwerkt in Bislig. Dáárom is er geen werk meer in Bislig. Werknemers hebben dat aan de priester verteld.

Van de ontbossing en het niet-herplanten van het bos, waarover de priester vertelde, heb ik niks gezien, besef ik mij. En tijdens de 6 uur durende rit naar Mangagoy, waarvan bijna 2 uur hobbelend door PICOP-bossen over onverharde wegen, heb ik toch echt mijn ogen niet dichtgedaan. “Tja, dat is heel slim gedaan” wordt mij verteld; “de eigenaar heeft alleen langs de rand van het bos voldaan aan zijn wettelijke herplantplicht. Alleen langs de rand, zodat het van buiten lijkt dat er is herbebost. Buiten het gezichtsveld is er echter niks meer geplant.”

Verder vertelt hij wat bekend is geworden; wetten worden overtreden, belastingen niet betaald, milieubeschermende procedures en maatregelen worden niet ingevoerd.
Sinds 2004 gebruikt de fabriek kolen als brandstof, de verbrandingsgassen daaran verergeren de luchtvervuiling. De kolen blijken te komen uit een illegale mijn die zonder vergunning wordt geexploiteerd door… de ‘Speaker of the House of Representatives’, juist de voorzitter van de Tweede Kamer.

Omdat het verhaal vervolgens in mijn hoofd blijft spoken, besluit ik na de familiefeesten tussen kerst en nieuw, contact op te nemen met de priester. Ik spreek op Nieuwjaarsdag, de dag van mijn vertrek naar Manilla, een jonge priester, Father Erwin, die ook volledig op de hoogte is van de campagne. Ik vraag hem mij te informeren en vraag wat ik kan betekenen. Ook op vakantie ben je immers SP-er!

Hij verteld mij enkele ernstige zaken over de verontreiniging van lucht en water. En de gevolgen daarvan.

De nieuwe eigenaar gaat niet goed om met de afvalstoffen. Dat komt nu terecht in de zee, dat is goedkoper. De baai in de buurt van de PICOP-fabriek in Bislig heeft nu een hoge dosering van mercury (kwik). Dat verstoort het leven daar.

PICOP stoot enkele jaren vieze lucht uit. De vorige eigenaar gebruikte echter een filter die de vieze lucht verminderde (in ieder geval de geur). De nieuwe eigenaar wil geen filtermachine gebruiken en blijft volhouden dat er geen luchtvervuiling is. Ondanks het wetenschappelijk onderzoek dat is gehouden en het bewijs dat zwart op wit staat gedocumenteerd.
In de lucht zitten, volgens onderzoek van twee universiteiten en ambtenaren van de gemeente zeer hoge concentraties van sulfurdioxide (zwavel, SO2) en nitrogenoxide (stikstofdioxide, NO2). Volgens het Ministerie zeer gevaarlijk voor de volksgezondheid.

In Tabon en Mangagoy (vlakbij de fabriek) komt kanker bovengemiddeld veel voor. Een statistiek die is bijgehouden tussen begin 2003 en juni 2005 (gedurende 2 jaar) maakt het heel duidelijk;

Cancer cases in Bislig City

San Roque 10
Maharlika 6
San Vicente 3
Caguyao 2
Bucto 1
Sibaroy 3
San Fernando 7
Lawigan 3
Labisma 1
Tabon 57
Mangagoy 120
Cumawas 11
San Antonio 2
San Isidro 1
San Jose 2
Mone 6
Pamanlinan 1
Coleto 2

Er zijn meer gezondheidscijfers;
Sinds 2000 kent Bislig een grote stijging van het aantal kankergevallen
Gemiddeld heeft men in Bislig veel meer aandoeningen aan de luchtwegen vergeleken met de rest van de regio, zoals bronchitis en longontsteking. Veel jonge kinderen hebben tijdens dagen dat het luchtverontreinigingsgehalte hoog is last van verkoudheid. Het komt vooral voor bij kinderen tot 14 jaar.
In heel Bislig is longkanker doodsoorzaak nummer 1 geworden in de laatste vijf jaar.

De priester vertelt verder.
Ze willen niet dat de fabriek sluit, maar wel dat ze zich aan de regels houden, met respect voor de omgeving en de mensen.
De lokale en regionale politici hebben meestal financiele belangen bij PICOP, dus uiteindelijk doen ze er niks aan. Overal is het bekend, maar PICOP kan gewoon doorgaan. Aandacht van media en vanuit het buitenland is gewenst.
De parochie wordt geïntimideerd. De werknemers worden geïntimideerd. De arbeiders moeten gedwongen een petitie ondertekenen om de priester van de parochie zou moeten overplaatsen.
Dus hij vraagt mij ook voorzichtig te zijn met de informatie die hij mij geeft. Twee grote bruine enveloppen met kopieen van het dossier.
Ik heb die twee enveloppen hier bij mij. Ik heb ze een keer opengemaakt en bekeken. Als je het leest wordt je niet goed.

Er zitten wetenschappelijke onderzoeken in over de milieuverontreiniging, verslagen van de gemeenteraad, brieven aan de president, brieven aan het bedrijf en de antwoorden, informatiebrieven voor de burgers. Voor Filippijnse begrippen goed gedocumenteerd.
Nog enkele officiele bronnen vind ik ook:

• Uit een onderzoek van de minister blijkt dat PICOP tot de top 20 van bedrijven behoort die de meeste milieumisdrijven plegen. Zij staat als enige uit het zuiden op de Rode lijst.
• “It had been noted that Paper Industries Corporation of the Philippines (PICOP), the country’s sole newsprint producer, dumps its waste into Bislig Bay in Surigao del Sur with little or no treatment.” 1990, UN Report

De priester vertelt mij over de campagne, want daar vraag ik naar. Ze hebben de actie al verbreed, al 28 groepjes hebben zich verzameld, religieuze groepen waaronder ook moslims en enkele milieugroepjes. Op 10 december, Human Rights Day (Dag van de Mensenrechten) hebben ze 2000 mensen op de been gekregen op een ludieke manifestatie met muziek en toespraken. Over campagnevoeren hoef ik ze niets te vertellen. Ik hoef dus niet de colleges van Jan over Diosynth in Oss te herhalen. Ik kan me beheersen.
Hij maakt ook duidelijk het belang van deze actie. Het kan als het succes heeft een doorbraak betekenen ook bij de andere activiteiten van andere, ook buitenlandse bedrijven, om bijvoorbeeld de ontbossing door de mijnbedrijven tegen te gaan.

Wat vroeg de priester mij? Geen geld. Hij wil vooral aandacht voor de zaak. Hij wil deze maand naar Manila gaan om met de politici te spreken, om de media op te zoeken. Veel hoop heeft hij niet, wel strijdlust. Ook bij hem gaat het om de mensen, waarvan hij het niet kan aanzien dat ze lijden onder onrecht. En dat geeft energie. Ik heb hem beloofd het onder de aandacht van mijn kameraden in Nederland te brengen, en dat lijkt mij hier op zijn plaats. Én ik had de opdracht u aan het denken te zetten vandaag.

Want, beste SP’ers, als wij in ons half jaar geleden vastgestelde programma Heel de Wereld stellen;
• “Nederland is geen eiland en socialisten zijn internationalisten.”
• “Op internationaal gebied zullen we naar vermogen alles bevorderen dat de menselijke waardigheid, de gelijkwaardigheid van mensen en de solidariteit tussen mensen vergroot, en alles bestrijden wat daar tegen in gaat.”
• “We zullen in de komende periode onze internationale contacten verder verbreden en verdiepen, om van elkaar te leren en elkaar beter te helpen bij activiteiten in het kader van concrete internationale solidariteit.”

Als wij dat stellen, dan dienen we daar ook daden tegen over te stellen.

Ik geef dan ook de vraag van de priester om aandacht door aan u hier bijeen vanmiddag in Den Haag. In uw kring, in uw fractie, in uw parlement, in uw milieugroep, in uw bond, in uw media: graag aandacht voor deze zaak. Geef het door. Aandacht vanuit Nederland, vanuit de SP en de milieuorganisaties zal helpen de druk op te voeren. Dat is het minste wat we kunnen doen. Dank u.

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

maandag 23 januari 2006 :: 11.47 uur

28 Comments

28 reacties

  1. Mooi stuk.

    jammer dat bedrijven op die manier hun verantwoordelijkheid ontlopen.

    Aandacht is wat dat betreft een goede zaak.

    Reactie door Bart — maandag 23 januari 2006 @ 15.08 uur

  2. Aandacht is inderdaad een goede zaak; nu maar hopen dat deze zaak niet verdrinkt in die zee van andere zaken die ook aandacht behoeven. Hoewel, wat maakt deze zaak belangrijker dan andere zaken?

    En voor het geval iemand de opmerking maakt: deze zaak is niet meer of minder belangrijk dan andere zaken, hoe zou je dan aandacht kunnen blijven besteden aan deze zaak?

    Reactie door Dostojevski — maandag 23 januari 2006 @ 16.00 uur

  3. @2: Volgens de priester: “Het kan als het succes heeft een doorbraak betekenen ook bij de andere activiteiten van andere, ook buitenlandse bedrijven, om bijvoorbeeld de ontbossing door de mijnbedrijven tegen te gaan.” Dat is zijn inschatting.

    Reactie door Paul Lempens — maandag 23 januari 2006 @ 16.36 uur

  4. @2 Dostojevski,

    Denk eens aan de verantwoordelijkheid die ze ontlopen, door iets aan de vervuiling te doen.
    Aan al die mensen daar die door deze gang van zaken ongeneeslijke ziektes oplopen?
    En dat alleen maar omdat zo’n bedrijf op eigen winst uit is en niet wil investeren in mensen.
    Alles zo goedkoop mogelijk, niets of niemand ontziend, mensen, millieu, het doet ze geen éne moer, als ze maar met winst draaien.
    Walgelijk.

    Komt zo voor mij overéén met de asbest affaires die we hier aan de hand hebben gehad.
    Dit is nèt zo kwalijk.
    Ook Filipijnen zijn mensen. Als PICOP dit in Europa zou flikken, waren ze al lang aangepakt.
    Het is niet altijd de ver van min bed show.

    Reactie door Anja — maandag 23 januari 2006 @ 16.57 uur

  5. Heel mooi stuk Paul!

    Reactie door Emil Jacobs — maandag 23 januari 2006 @ 17.45 uur

  6. Goed, Paul!

    Reactie door Sabineke van Schie-Pleines — maandag 23 januari 2006 @ 18.18 uur

  7. Waarom kan ik mijn reactie niet plaatsen?
    Ik ben géén trol!!!

    Reactie door Gandalf — maandag 23 januari 2006 @ 18.42 uur

  8. Ik geef het op.
    Goedenavond overigens allemaal.

    Reactie door Gandalf — maandag 23 januari 2006 @ 18.52 uur

  9. @3

    Ik hoop dat die priester gelijk krijgt, maar ik vrees voor de kracht van de samenspannende bedrijven. Zeker in de wat minder krachtige economieën hebben die een grote invloed, zij zijn vaak maatgevend in die landen. Zie ook de afhankelijkheid van en de daarvan afgeleide invloed van PICOP.

    @4

    Volgens mij ben ik verkeerd begrepen. Waar ik op doelde is dat er zoveel zaken zijn die aandacht behoeven, dat het vrijwel onmogelijk is om alle zaken de aandacht te geven die zij nodig hebben.

    Dus daarom vroeg ik mij af hoe je er voor zou kunnen zorgen dat een specifieke zaak onder de aandacht blijft. Nu kan, zoals die priester verwacht, een doorbraak in een specifieke zaak de doorbraak in verwante zaken betekenen, maar helaas hebben in veel landen die het aangaan de bedrijven vaak een flinke vinger in de pap en die vinger roert vaak de verkeerde kant op.

    Reactie door Dostojevski — maandag 23 januari 2006 @ 19.18 uur

  10. @9 Dostojevski,

    Gesnopen! ;)

    Reactie door Anja — maandag 23 januari 2006 @ 20.42 uur

  11. Goed geschreven (veel stukken over het milieu zijn vaak saaie opsommingen..) Maar dit leest goed weg!

    Alleen jammer dat het een op het juiste moment op de juiste plek actie is (dat je er toevallig was, op het moment dat er over werd gesproken…)
    Want hoe bedrijven en mensen met het milieu omgaan mag veel en veel vaker onder de aandacht komen en dan niet bij toeval.

    Ik hoop voor de mensen daar dat er genoeg aandacht komt en dat daar dan ook daadwerkelijk iets aan gedaan gaat worden…

    Reactie door Patrick — maandag 23 januari 2006 @ 21.30 uur

  12. Goed gedaan, Paul Lempens!

    Reactie door Boudewijn Pleines — dinsdag 24 januari 2006 @ 9.45 uur

  13. Paul, een mooi stuk!

    Ik ben geraakt.. ik heb de komende dagen een cursus van VSO (Voluntary Services Overseas) in Birmingham. Indien een volunteer naar de Filippijnen gaat en iets met milieu te maken heeft/krijgt (en dat is volgens mij regelmatig het geval), zal ik hem of haar van dit ernstige geval op de hoogte brengen.

    Reactie door Lisette — dinsdag 24 januari 2006 @ 10.19 uur

  14. Vreemd, “Liberaal”, die zo vaak op dit log actief is, spreekt hier met geen woord om het kapitalisme aan te prijzen.
    Terwijl een bedrijf als PICOP het kapitalisme in al haar naakte schoonheid zien laat.
    Overigens, er zijn véél meer priesters die een echte herder voor hun parochie zijn.

    Reactie door Jan Nijman — dinsdag 24 januari 2006 @ 12.17 uur

  15. Goedemiddag Paul,

    Mooi stukje..en ja was te verwachten van jou he..waar je ook gaat of staat je blijft idd een sp-er…goed gedaan!!

    Reactie door varsha — dinsdag 24 januari 2006 @ 12.27 uur

  16. @allen: Bedankt voor de complimenten.

    Reactie door Paul Lempens — dinsdag 24 januari 2006 @ 15.58 uur

  17. Paul, nu het in ieder geval onder de aandacht is, hoop ik dat er ook actief iets mee gedaan kan gaan worden. Ik hoop hier later nog eens iets (positiefs natuurlijk) over terug te lezen…

    Reactie door Patrick — dinsdag 24 januari 2006 @ 16.11 uur

  18. Tja, dit soort zaken (luchtvervuiling, bodemverontreiniging) noemt men dan “externalities”.

    Als je eens goed met je neus op de feiten gedrukt wilt worden, of iemand eens laten zien wat kapitalisme nou echt is, laat ze dan de docu-film: “the Corporation” zien.

    Reactie door Steven de Jong — dinsdag 24 januari 2006 @ 18.05 uur

  19. @18; bedoel je http://www.imdb.com/title/tt0379225/ ?

    Reactie door Paul Lempens — dinsdag 24 januari 2006 @ 21.16 uur

  20. Kan je een voorbeeldbrief schrijven a la Amnesty die wij dan o.a naar Manilla kunnen sturen

    Reactie door mara matveld — dinsdag 24 januari 2006 @ 22.16 uur

  21. Een goed voorbeeld van waar het om gaat bij internationale solidariteit.

    Reactie door Olav Meijer — woensdag 25 januari 2006 @ 0.40 uur

  22. Dat is inderdaad de film die ik bedoelde! Dank voor de link, namens alle geinteresseerden (als die er zijn ;) ).

    Veel kijkplezier!

    Reactie door Steven de Jong — woensdag 25 januari 2006 @ 0.52 uur

  23. Steven, zal een kijken of ik die film kan vinden. :)

    Reactie door Patrick — woensdag 25 januari 2006 @ 11.39 uur

  24. Ben enorm benieuwd wat je ervan vindt. Wij hebben die film moeten kijken voor het vak “Social Sciences”, bij een leraar die techniek absoluut schuwt, maar voor deze film een uitzondering maakt.

    Heeft diepe indruk op mij gemaakt, vooral in combinatie met de lectuur die wij in onze course kit vinden.

    Laat me weten wat je ervan vindt!

    Reactie door Steven de Jong — woensdag 25 januari 2006 @ 19.31 uur

  25. Steven, ik zal volgende week kijken of ik hem ergens kan vinden, en zal dan hier nog laten weten wat ik er van vind!

    Reactie door Patrick — woensdag 25 januari 2006 @ 22.06 uur

  26. Mooi en vooral goed geschreven Paul. Zal er mijn partijgenoten ook attent op maken.

    Reactie door Gaby Sadowski — donderdag 26 januari 2006 @ 10.02 uur

  27. Op 8 februari heeft Erik Meijer over dit onderwerp schriftelijke vragen gesteld in het Europees Parlement. Zie: http://www.europarl.eu.int/omk/sipade3?PROG=QP&SORT_ORDER=D&S_REF_QP=%25&LEG_ID=6&AUTHOR_ID=4508&NAV=X&L=NL&LEVEL=1&SAME_LEVEL=1

    Reactie door Paul Lempens — zondag 19 februari 2006 @ 13.33 uur

  28. Nu heeft het bedrijf de priesters gedagvaard wegens smaad; http://paullempens.sp.nl/weblog/2007/09/13/priesters-voor-de-rechter-vanwege-beschuldigingen-aan-picop-fabriek/

    Reactie door Paul Lempens — donderdag 13 september 2007 @ 17.49 uur