Over vrije tijd en de auto

file

Het vandaag gepubliceerde rapport van het SCP over vrijetijdsbesteding laat zien dat we steeds vaker de auto gebruiken voor vrijetijdsbesteding. Mensen zijn meer en langer onderweg voor familiebezoek en andere activiteiten. Maar liefst 44% van het aantal gereden kilometers is ‘voor de lol‘.

De SP is voor goedkoop openbaar vervooer, maar gezien deze cijfers en de belasting op het milieu, schaar ik me ook graag achter het voorstel dat NV Reizigers onlangs deed. Goedkopere avond- en rustdagretouren kunnen het aantal kilometers ‘voor de lol’ verminderen, en mensen een keuze geven.

Goede en regelmatige verbindingen zijn dan natuurlijk van essentieel belang. Met name mensen in de buitengebieden hebben veelal geen keuze meer. De bereikbaarheid staat door de liberalisering op dit moment zeer onder druk. Onrendabele, maar belangrijke lijnen, worden in rap tempo geschrapt.

Het rapport is het waard om te lezen, zeker de hoofdstukken over de historie en ontwikkeling van mobiliteit en vrijetijdsbesteding.

Uit: SCP: Op weg in de vrije tijd

De automobilisering van Nederland heeft vergaande gevolgen gehad voor de patronen van vrije tijd en uithuizigheid (zie ook hoofdstuk 6). Binnen relatief korte tijd is het voor steeds meer Nederlanders mogelijk geworden om tegen steeds lagere kosten steeds grotere afstanden te overbruggen. Interessant daarbij is dat de snelheid van de auto allerminst heeft geleid tot een tijdsbesparing. Integendeel: de vrijgekomen tijd is opgegaan aan het bezoek van verder afgelegen plaatsen, waardoor men per saldo even lang onderweg is als voorheen. Sneller leidt dus tot verder. Peters (2003) illustreert dit op treffende wijze met de ‘haast van Albertine’, waarmee hij refereert aan een personage uit Op zoek naar de verloren tijd van Marcel Proust. Albertine is opgetogen omdat ze voor het eerst een ritje maakt met de auto. Ze kan nu twee dorpen op één dag bezoeken, waar de koets voorheen maar een bezoek aan één dorp mogelijk maakte. Aangekomen in het eerste dorp heeft ze echter haast, ze ‘moet’ immers ook nog naar het tweede dorp. (pag. 26)

Het vigerende ‘ethos van het consumentisme’ is er mede de oorzaak van dat de enorme productiviteitsstijging van de afgelopen decennia niet heeft geleid tot een stijging van de hoeveelheid vrije tijd. In plaats daarvan hebben de stijgende inkomens tot gevolg gehad dat de ambities ten aanzien van het consumptieniveau steeds verder zijn opgeschroefd.

De wens om qua consumptieniveau niet onder te doen voor anderen (‘keeping up with the Joneses’) is een van de mechanismen die deze gouden kooi van de work and spend cycle instandhoudt (Schor 1998). De uitkomst van dit proces is dat men steeds meer vrije tijd inwisselt voor een grotere bestedingsruimte en dus meer consumptie. Anders gezegd: de harried leisure class consumeert in de schaarse hoeveelheid vrije tijd zoveel mogelijk kapitaalintensieve consumptiegoederen en
belevenissen. (pag. 20)

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

dinsdag 11 april 2006 :: 15.05 uur

30 Comments

30 reacties

  1. Juist het bereikbaar zijn van veraf gelegen dorpjes en plaatsjes is in het weekend niet meer mogelijk, omdat de buslijnen wegbezuinigd zijn.
    In het weekend ben ik noodgedwongen thuis te blijven omdat er geen vervoer mogelijk is.

    Reactie door Ouwe Dirk — dinsdag 11 april 2006 @ 15.11 uur

  2. @1 Vervelend voor je, Dirk. SP stemmen dus he! :) In het laatste partijprogramma staat namelijk dat vooral in de plattelandsstreken en kleine dorpen de service van het openbaar vervoer veel beter moet.

    P.S. Tijdens het vragenuurtje vanmiddag hoorde ik dat je ziek bent Jan. Beterschap!

    Reactie door Rob — dinsdag 11 april 2006 @ 15.32 uur

  3. Ik heb geen auto die wil ik ook niet.
    Wanneer ik op familiebezoek wil is dit met een auto zo’n 30 tot 35 minuten reistijd.
    Ga ik met het OV dan kost me dit aan tijd ruim 2 uur.
    Heen en weer terug dus 1 uur met een auto en 4 uur met OV.
    Dit ontmoedigt behoorlijk.
    In het weekend sluiten de diensten ook nog eens niet op elkaar aan en dan is de reistijd nog langer.

    Reactie door Wattenstaafie — dinsdag 11 april 2006 @ 15.33 uur

  4. @ Wattenstaafie

    Om maar niet te spreken over het feit dat de werkzaamheden aan het spoor wel vaak in het weekend zijn, die natuurlijk vertragingen opleveren. Al begrijp ik natuurlijk dat dit door de week ook niet echt goed uitkomt..

    Reactie door Rob — dinsdag 11 april 2006 @ 15.53 uur

  5. Ik vind het nog altijd prettig om met het openbaar vervoer te rijden. Vooral met de trein. Mijn dochter heeft dit (gelukkig) van mij geerfd.
    Met mijn dochter gaan we dan samen met de bus (of met de bus en de trein) naar Opa.
    Voor ons echt een uitje.

    Maar als primair vervoer is het openbaar vervoer afgedaan. Als ik deze exodus verricht op een woensdagmiddag, dan ben ik anderhalf uur onderweg, terwijl ik het met de auto is 15 minuten kan doen.
    Dan moet ik ook nog eens anderhalf uur terug rijden. Meestal brengt Opa ons dan naar huis met de auto, want de kleine moet om 7 uur het bad in.

    et openbaar voervoer (buiten de randstad) is een prettige manier van reizen, maar uitemate onslachtig en duur.

    Reactie door alexander — dinsdag 11 april 2006 @ 16.26 uur

  6. De familie van mijn vriend woont in Culemborg, wij vlakbij Den-Helder. Zij kwamen laatst met hun 3 kinderen met het openbaar vervoer. Per persoon waren ze e.28 kwijt, ze deden er 2 uur over. Dan pak in toch mooi maar even de auto van de zaak. Daar zijn we per maand zo ‘n e.300, dat is 20% van het inkomen van mijn partner, dus maken we er flink gebruik van.

    Reactie door kaatje — dinsdag 11 april 2006 @ 16.41 uur

  7. Dat is een van de consuMEER nadelen waar het over gaat.
    Iedereen recht op meer, leidt tot minder.

    Reactie door Baarend — dinsdag 11 april 2006 @ 16.41 uur

  8. Ik zou graag gebruik willen maken van het openbaar vervoer, maar het probleem is dat het gewoon te duur is, om maar simpel voorbeeldje te noemen vanuit mijn woonplaats retourtje Rotterdam kost €5.90 x 2 =€11.80 + een railrunner voor de kleine kom je ongeveer op €13.50 dat kost me met de auto ongeveer €5.00 dus zelfs met een daluren kaart kost het me nog meer als met de auto en dat is nu het hele probleem met het OV het is gewoon te duur, het is alleen een optie wanneer je alleen bent of als je geen auto hebt natuurlijk.

    Reactie door Aad — dinsdag 11 april 2006 @ 17.12 uur

  9. @8 aad, ik weet je woonplaats niet, maar berekende je over die afstand ook je verzekering, ‘wegenbelasting’, brandstof, onderhoud, apk e.d.?

    Reactie door Baarend — dinsdag 11 april 2006 @ 17.17 uur

  10. In de eerste alinea wordt geen juiste weergave gegeven van de gegevens van het rapport, zoals Trouw die presenteert.

    44 % van het TOTAAL aantal afgelegde kilometers (dus inclusief woon-werk- en zakelijk verkeer, en niet-autoverkeer) wordt gevormd door “vrijetijdsverplaatsingen”. Deze laatste betreffen niet alleen “gereden” kilometers, laat staan alleen die per auto.
    Verplaatsingen per auto maken ruim de helft uit van het totaal aantal verplaatsingen. Wandelen: 23 %, en fietsen: ruim 20 %.
    Het vrijetijdsverkeer (vooral in het weekend) leidt niet tot vergroting van het fileprobleem.

    Reactie door Olav Meijer — dinsdag 11 april 2006 @ 17.19 uur

  11. Vroeger had je een gezins-ov-jaarkaart. Waarbij je goedkoop een tweede ov-jaarkaart er bij kon krijgen.
    Maar die tweede ov-kaarten zijn niet meer geldig voor 9 uur ‘s morgens.
    Vroeger zaten wij zeer regelmatig ook in het weekend in de trein om meer dan 60 km te reizen. Nu dus niet meer.
    Onze auto gebruiken wij niet voor woon-werk verkeer maar alleen in het weekend…

    Reactie door Gekke Gerrit — dinsdag 11 april 2006 @ 17.22 uur

  12. Op basis van economische en milieu-overwegingen moet hoe dan ook het openbaar vervoer (nu slechts ongeveer 5 % van het totaal aantal verplaatsingen) worden gestimuleerd en het autoverkeer afgeremd. Betere OV-verbindingen, kortere reistijden, betere service, betere overstapmogelijkheden (ook transferia e.d.),lagere prijzen, enz., enz., zijn noodzakelijk om dit goed te kunnen doen. Dit is een kwestie van goede (politieke)prioriteiten stellen. Meer asfalt leidt in het algemeen tot meer autoverkeer en lost niets wezenlijk op. Beprijzen (variërend naar tijd en plaats) van het autoverkeer kan verlichting geven, vooral wat betreft files in de spitsuren, maar een algemene mentaliteitsverandering zal noodzakelijk zijn om fundamentele verbeteringen te bewerkstelligen. Iets van lange adem, dat is duidelijk. Hopelijk verstikken we niet vroegtijdig in de CO2. Zucht!

    Reactie door Olav Meijer — dinsdag 11 april 2006 @ 17.32 uur

  13. Wat vind de SP van kilometer heffing? Ik zelf zie in prijsmechanisme de oplossing van het file probleem.

    groet,

    Joep

    Reactie door joep — dinsdag 11 april 2006 @ 20.09 uur

  14. Helaas, maar dankzij mijn Anti Femke Halsema Tractor kan ik met rugklachten zonder pijnlijk getrek aan handgreep normaal uitstappen, Bij meerdere personen is de trein meestal te duur, maar een bezoek aan Amsterdam, koste zondag E3,40 per uur en hoe lang zal ik in het gratis museum van dit museum weekend blijven,dus gaf een asielzoeker in matig Nederlands + Swahili, uitleg daar niet betalen, hij was verbaast dat ik voor zijn advies E2,- gaf, hij wilde weigeren, maar die meter is vele malen duurder…
    Het was mooi weer en effe wandelen, maar als ik moet uitzoeken welke bus of tram en waar over of uitstappen?????
    De OV info online was duidelijk, indien je alle straten weet en de kaart erbij houden is in een volle tram ook onmogelijk…

    Dus niet alleen de dorpen,weet ik al, maar ook onze eigen hoofdstad, aan de rand van het centrum, met mooi zonnig weer, een stukje lopen kan wel, dus daar kan het ook nog, een beetje (LP)Gas geven en de rest…

    Reactie door Gozik — dinsdag 11 april 2006 @ 21.39 uur

  15. @4 Rob

    Ik weet er alles van.
    aantal jaren terug, kind van 3 jaar in de buggy; harde wind 6 graden onder nul, sta je daar op 1e kerstdag.
    Alles is dan gesloten.
    Nergens een plekje waar je naar binnen kunt, moest meer dan een uur wachten in die kou.
    Pfff…nee, de trein is zo gek nog niet!!

    Reactie door Wattenstaafie — dinsdag 11 april 2006 @ 22.28 uur

  16. Het openbaar vervoer zou openbaar moeten zijn dus ook voor de mensen met een hele kleine beurs.
    Als je daarbij de onrendabele treinlijnen weghaalt wordt vanzelf een andere treinlijn onrendabel, als je die ook weer weghaalt worden er steeds meer lijnen onrendabel, waar het uiteindelijk op uitdraait is dat je het openbaar vervoer maar moet opdoeken.
    Zover zou ik het liever niet laten komen maar juist de spieraal naar beneden weer naar boven zien te krijgen, door inderdaad het openbaar vervoer heel goedkoop of zelfs gratis te maken.
    Dat kan makkelijk als we al het geld van de wegenbelasting gebruiken voor dat openbaarvervoer (openbaarvervoer rijd tenslotte ook over die wegen).
    Mocht er een moment komen dat dan iedereen met het openbaar vervoer gaat rijden en geen auto meer heeft dan kan je altijd nog de inkomsten belastig verhogen (dat kan makkelijk als je geen auto meer hebt)
    Dat is goed voor de file’s voor het milieu en zelf goed voor de pertemonnaie.

    Reactie door Dromer — woensdag 12 april 2006 @ 9.09 uur

  17. @Baarend

    Een groot deel van die kosten heb je toch al, of je nu wel of niet naar rotterdam rijdt. Het OV kan alleen concureren als de directe kosten van een rit lager zijn dan de directe kosten van de auto, daarbij moet het OV nog goedkoper zijn gezien het ongemak van dit vervoersmiddel door vertragingen, anti-rook beleid, en reistijden.

    Er zal wel weer worden gepleit om de kosten van het autorijden nog verder te verhogen, terwijl het autorijden, zonder alle fiscale maatregelen, per saldo het goedkoopste vervoersmiddel is.

    Reactie door Stephan — woensdag 12 april 2006 @ 9.16 uur

  18. @9
    Wegenbalasting verzekering onderhoud en apk Dat geld alleen als je je auto helemaal de deur uit doet.
    Het komt er gewoon op neer dat als je met 2 personen reist je met de auto goedkoper sneller en comfortabeler op paats van bestemming bent.

    Reactie door Dromer — woensdag 12 april 2006 @ 9.40 uur

  19. Openbaar vervoer gratis maken zal in de meeste gevallen, doorberekend, rendabeler blijken te zijn dan ervoor te betalen. In dit licht ga je bijna denken dat de regering te bang is om iets goeds te doen.

    Reactie door Sonja — woensdag 12 april 2006 @ 10.46 uur

  20. Hierboven staat:
    Over vrije tijd en de auto.

    Wel grappig!
    Als al die liberaliserings -plannetjes doorgaan, wie heeft er dan straks nog vrije tijd én een auto??!!

    Reactie door Wattenstaafie — woensdag 12 april 2006 @ 11.32 uur

  21. “Goede en regelmatige verbindingen zijn dan natuurlijk van essentieel belang.”

    Inderdaad Jan, en laat het nu zo zijn dat door die privatisering er onder andere hier in het noorden de afgelopen jaren flink geschrapt is in die verbindingen.

    Men zeurt hier in de politiek ook over allerlei prestige projecten, daar is blijkbaar enorm veel geld voor. Maar even de spoorlijn Zwolle-Emmen doortrekken naar Groningen of wat meer bussen laten rijden, daar is blijkbaar geen geld voor.

    Reactie door Fjodor — woensdag 12 april 2006 @ 12.41 uur

  22. Stel je nou voor dat het openbaar vervoer helemaal gratis wordt. Zou ik dan wel het OV pakken i.p.v. de auto?

    Stel ik wil van een wijk in Rotterdam naar een wijk in Amsterdam:

    1. Ik loop naar de bushalte. Moet maximaal 10 minuten wachten op de bus.
    2. Ik rijdt met de bus naar CS, kost maximaal een half uur.
    3. Ik rijdt met de trein naar Amsterdam CS. Kost maximaal 3 kwartier.
    4. Ik wacht op de bus, kost maximaal 10 minuten.
    5. Ik ga met de bus naar de eindbestemming in een half uur.
    Totaal: ruim anderhalf uur. en af en toe moest ik wachten op een koud en tochtig station.

    Met de auto doe ik er nog geen uur over en zit ik de hele reis lekker warm en comfortabel, mt mijn eigen muziek vanaf een cd.

    De SP moet gewoon de werkelijkheid onder ogen durven te zien: zelfs als je het openbaar vervoer helemaal gratis maakt, kan het nooit met de snelheid en het comfort van eigen vervoer concurreren.
    Het OV is alleen in hele specifieke situaties relevant:
    -voor mensen die een auto te duur vinden
    -voor mensen die wonen of werken vlak bij een hoofdstation.

    Waarom moet er in een uithoek van Nederland 6 keer per uur een dure bus rijden terwijl er per keer slechts enkele personen in zitten? Dat klinkt niet logisch.

    Reactie door Sjon Lok — woensdag 12 april 2006 @ 14.54 uur

  23. @9 Baarend

    Dit was maar een voorbeeld van een afstand en wat betreft die kosten die heb je toch al zodra er een auto voor de deur staat dus die ben ik zowiezo al kwijt.

    Reactie door Aad — woensdag 12 april 2006 @ 18.30 uur

  24. Als iedereen zijn auto zou laten staan zou den Haag in rep en roer zijn vanwege de inkomsten die mensen betalen via benziene accijns, btw en bpm. Laten wij aan de slag gaan met auto`s ie op aardgas rijden of koolzaadolie dan berijken wij tenminste iets. De hoge heren geven zelf meestal ook niet het goede voorbeeld met hun grote wagens. Zij kunnen net als de koningin toch ook met de trein of bus? Die heeft immers een trein en een bus tot haar beschikking? Laten de ministers die dingen ook af en toe eens gebruiken zou ik zeggen.

    Reactie door Baruch Abrahams — woensdag 12 april 2006 @ 19.33 uur

  25. @22

    Och, dat valt nog mee. Hier in het noorden, en wellicht in ‘dunbevolkte’ streken in het algemeen, kan het gebeuren dat je een paar keer per dag met de bus van plaats A naar plaats B kunt. Dus dan heb je de keus tussen drie kwartier met de auto of een halve dag wachten op de bus. :D

    Reactie door Fjodor — woensdag 12 april 2006 @ 21.07 uur

  26. Vroeger zagen velen in de stoom-trein een Duivels machien. Bedenk dat deze en andere uitvindingen indirect hebben gelied tot verdere ontwikkelingen waaruit ook de atoombom is voortgekomen. Geleerden en andere uitvinders zijn gevaarlijke gekken die vergelijkbaar zijn met tovenaars en heksen. Aan hen hebben wij alle ellende te danken die ons heden ten dage bezig houd. Denk ook eens aan het broeikaseffect.

    Reactie door Baruch Abrahams — woensdag 12 april 2006 @ 21.29 uur

  27. Tuurlijk Blah Ablablah. Ga ergens anders lopen trollen.

    Reactie door Duh — woensdag 12 april 2006 @ 21.32 uur

  28. menner Blah was dit alles wat u te zeggen had?

    Reactie door Baruch Abrahams — donderdag 13 april 2006 @ 11.13 uur

  29. Waarom hoor ik nooit iemand over echte alternatieven.
    De Motorfiets !!!
    Snel , relatief goedkoop, geen file’s, en geen parkeerproblemen meer.
    Heb mijzelf sinds kort een R65 aangeschaft uit 1985.
    Een klassieker loopt als een zonnetje, stop mijn colbert en nette schoenen in het koffertje, en als ik in hartje Amsterdam een afspraak heb, ben ik er zo, en zie eruit als het heertje.
    Nederland wake up.

    Reactie door Toergenjev — maandag 17 april 2006 @ 2.05 uur

  30. De SP zou zich net als iedere andere politieke partij eens moeten verdiepen in middelen die de uistoot van schadelijke stoffen van het verkeer bewerkstelligen. Middelen die al jaar in jaar uit gebruikt worden door andere overheden om de uitstoot van schadelijke uitlaatgassen te beperken.

    Reactie door Nils Luyt — woensdag 19 september 2007 @ 18.05 uur