Srebrenica – hebben we wat geleerd?

Vandaag herdenken duizenden de val van de Srebrenica enclave precies elf jaar geleden.

Naar aanleiding van de val en de daarop volgende oorlog in het voormalig Joegoslavië heb ik samen met Karel Glastra van Loon het boek ‘De Laatste Oorlog‘ geschreven. In hoofdstuk twee van de conclusies staat dit geschreven. Als ik het teruglees en in dit licht kijk naar Irak en Afghanistan blijkt eens te meer dat we nog steeds niets geleerd hebben.

Wanneer de internationale gemeenschap zich wil bemoeien met binnenlandse en regionale conflicten zijn bescheidenheid, behoedzaamheid en terughoudendheid geboden, zeker als het gaat om het toepassen van geweld. Het gevaar dat het middel erger zal blijken dan de kwaal is steeds levensgroot aanwezig.
Maar de kwaal is zo vreselijk, zullen velen roepen. Hoe zouden wij ons bescheiden, behoedzaam en terughoudend kunnen opstellen bij het zien van zo veel ellende?
De vraag die hier aan de orde is, is echter niet die van de moraliteit. Het is de vraag van de effectiviteit. Met andere woorden: wat is het dat ons doet denken dat de samenleving wel ‘maakbaar’ is als het gaat om buitengewoon ingewikkelde, historisch zwaar beladen conflicten elders in de wereld, terwijl we dat niet geloven als het gaat om relatief eenvoudige nationale kwesties. Zij die de vraag van de effectiviteit niet stellen, en zich alleen beroepen op hun morele motieven, kunnen aan het eind van de rit wel eens ontdekken dat zij uiteindelijk immoreel hebben gehandeld. En de mensen om wie het allemaal was begonnen, kunnen wel eens veel slechter af zijn dan wanneer men wel bescheiden, behoedzaam en terughoudend was gebleven. Moraliteit verwordt tot cynisme wanneer het eigen ‘goede geweten’ belangrijker wordt gevonden dan de realiteit van de medemens. Moralpolitik zonder het filter van de Realpolitik is levensgevaarlijk. En het is een cynische speling van het lot dat juist de politieke leiders die in hun binnenlandse beleid het laatste restje idealisme lijken te hebben opgeofferd aan het ‘realisme’ van de markt, die les in hun buitenlandse beleid niet lijken te willen leren.

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

dinsdag 11 juli 2006 :: 13.30 uur

33 Comments

33 reacties

  1. En we zullen het NOOIT leren!

    Reactie door Ouwe Dirk — dinsdag 11 juli 2006 @ 14.25 uur

  2. Wat we hebben geleerd is:
    Nooit meer militairen op een vredesoperatie zenden met pijl en boog, maar goed bewapend en de juiste luchtsteun en het juiste mandaat.

    Of goed bewapend, goed mandaat goede ondersteuning of niet.

    Reactie door Stephan — dinsdag 11 juli 2006 @ 14.26 uur

  3. @ Stephan

    Inderdaad, dat hebben ze dan wel geleerd.

    Maar helaas blijkt dat heel veel geweertjes ook maar weinig stabiliteit brengen, of gaat het echt lekker daar in Irak en Afghanistan met die Amerikanen met hun volle mandaten?

    Reactie door Bart — dinsdag 11 juli 2006 @ 14.36 uur

  4. Ik denk niet dat het zal lukken om met een geweer vrede te brengen.
    Dat er meer doden en gewonden vallen, dat is ondertussen toch wel duidelijk.

    Reactie door dromer — dinsdag 11 juli 2006 @ 15.05 uur

  5. ad 3 Bart,

    ik weet het niet, Bart. Srebenica was iets geheel anders dan in Irak en Afghanistan. In vml. Joegoslavie was onze rol het scheiden van strijdende partijen en bescherming burgerbevolking. In Irak en Afghanistan zijn de mandaten veel breder: ook actief vervolgen met license to kill…

    Stephan heeft gelijk dat een beter mandaat in oorlogsgebied ook betekent, dat je zodanig bewapend bent dat je jezelf en de mensen die onder je bescherming vallen ook daadwerkelijk beschermen kunt. Oorlog is altijd smerig, oneerlijk, gemeen en dodelijk. Wat wij NIET geleerd hebben is dat onze oppositie om GARANTIES vroeg dat onze soldaten niets zou gebeuren. Hoe KEN dat nou ? Je slaapt temidden van de kogels en dan eisen dat je niets overkomt ? Wereldvreemd politiek gezever. Als de oppositie verstandig ware geweest had ze geeist een goed mandaat, zodanig dat de soldaten zich kunnen verweren als het nodig is. Anders: NIET HEENGAAN. Maar niet zo’n rare garantie eisen…

    Reactie door Wim Kok, Haarlem — dinsdag 11 juli 2006 @ 15.22 uur

  6. Een goede vriend van mij was dutchbatter en voor de duvel niet bang. Hij heeft gedaan wat hij kon en dat was helaas niet veel. Hij ondervindt er nog dagelijks last van en heeft nog steeds nachtmerries.
    De minimale leeftijd voor dit soort vredesoperaties moet opgetrokken worden naar 25 jaar. De mensen moeten goed getraind zijn en zeker weten dat er luchtsteun komt indien nodig.

    Reactie door kaatje — dinsdag 11 juli 2006 @ 15.32 uur

  7. toevoeging op 6. Uit zijn batiljon hebben 2 jongens zelfmoord gepleegd en heeft het merendeel nog steeds grote psychische problemen.

    Reactie door kaatje — dinsdag 11 juli 2006 @ 15.33 uur

  8. @Bart

    We hebben in sebrenica gezien wat er gebeurt als de mannen er zonder de geweertjes staan. (lees veel te weinig firepower), 7000 doden is het gevolg.

    @Kaatje
    De schuld ligt ook niet bij de Dutchbatters maar bij de politiek, de VN en het binden van de handen van de militaire leiding.

    Op het moment dat je als democratie besluit om militair in te grijpen moet de politiek zich niet meer bemoeien met de operationele beslissingen maar de juiste randvoorwaarden creeeren om de missie zo goed mogelijk uit te voeren.

    @Wim Kok
    Helemaal mee eens of goede voorwaarden of NIET gaan.

    Reactie door Stephan — dinsdag 11 juli 2006 @ 15.47 uur

  9. Maar wat hebben we ervan geleerd…….. totaal niets …. alleen onze internationale bemoeizucht moest weer eens gestild worden

    Reactie door Pool — dinsdag 11 juli 2006 @ 15.59 uur

  10. @Pool

    Je hebt gelijk hoor, laat ze elkaar maar afmaken. Nederland is niet verantwoordelijk, dus hoeft niets te doen, toch?

    Reactie door Stephan — dinsdag 11 juli 2006 @ 16.02 uur

  11. “Als ik het teruglees en in dit licht kijk naar Irak en Afghanistan blijkt eens te meer dat we nog steeds niets geleerd hebben.”

    Inderdaad.

    Reactie door Rob de Kuster — dinsdag 11 juli 2006 @ 16.03 uur

  12. Stephan, ik vind dat je niet ingaat op wat Jan zegt. Want het gaat juist om de moraliteit van het ingrijpen, zonder realiteit. Denken dat we het even kunnen opkappen met veel wapens en mensen alsnog van de regen in de drup helpen. Irak is er niet beter op geworden. Saddam een tiran? Inderdaad. Maar zijn tirannen nooit verdreven door de bevolking zelf, ééndrachtig? Beetje langer wachten en geduld kan soms niet gek zijn voor de uiteindelijke uitkomst. de dreiging van Saddam voor de buitenwereld was er niet, dat is inmiddels wel bewezen…

    Lees dat stukje nog eens over, en reageer daar eens op, want je stelling staat precies tegenover dat wat Jan zegt eigenlijk. (en waar ik het mee eens ben)

    Overigens stemt de SP wel in met vredesmissies, (Darfur bijvoorbeeld) mocht je dat te bedde brengen.

    Reactie door Bart — dinsdag 11 juli 2006 @ 17.10 uur

  13. @ 10 Stephan

    De ver van m’n bed show, waar zijn de voedselpaketten uit Afrika voor de minima hier in ons kikkerlandje,
    Waar zijn die buitelandse rebellen om dit kabinet te verdrijven.

    En jij wil onze jongens offeren aan een verloren zaak
    Wij hebben nog niets geleerd.

    Reactie door Pool — dinsdag 11 juli 2006 @ 17.30 uur

  14. +- 1946,op radio,dit mag nooit meer gebeuren??
    vandaag,op tv,dit mag nooit meer gebeuren??
    jee zeg 60 jaar lang gebeurt het aan de lopende band,,
    en nog zijn er die beweren dat betere wapens,,beter opgeleide soldaten,,een verschil maakt,,jazeker,,60 jaar met super wapens,,en kijk wat ze er mee doen.geen vrede,nee massa moorden.
    beter was het dat de werkelijke monsters vervolgt werden,regeringen,,ook de nederlandse/ de wapen industrie en de politieke kopstukken/die moeten vervolgt worden,een kort proces,en ????,afgelopen,
    dat zijn de moordenaars,
    maarja zolang er gewone?? burgers zich onder bepaalde mooie valse voorwensels vrijwillig het leger in laat lokken.zal het eeuwig door gaan,
    tot de slechste aap eindelijk zichzelf uitroeid.

    Reactie door ad — dinsdag 11 juli 2006 @ 17.39 uur

  15. Het Nederlandse buitenlandse beleid inzake Irak en Afghanistan -met name Uruzgan- is dan ook zeker niet ingegeven door “moraliteit” (is iets reëels daarvan te bespeuren geweest in Balkenendes kabinetjes, naast de gebruikelijke mooie vrome woorden?), maar opportunisme: het slaafs hand- en spandiensten verlenen aan het streven van de ultra-reactionaire Amerikaanse machthebbers om hun wil op te leggen aan de wereld.
    En hierin past precies het vermommen van een vechtmissie in een “opbouwmissie”.

    Reactie door Olav Meijer — dinsdag 11 juli 2006 @ 17.40 uur

  16. @Jan Marijnissen

    Ik zag net op TV 2 een intervieuw met Boris Diettrich; ook over dit onderwerp, waarbij ook een stukje uit een debat over Uruzgan waar jij Boris aanviel om zijn principes.

    Je zei letterlijk: “En dat noemt zich een regeringspartij”

    Ik begrijp dat; vooral in het licht van je opmerking hier op dit log totaal niet. In plaats van Dietrich een pluim voor zijn principiele standpunt te geven; want in feite stond hij over de zaak Uruzgan aan jouw kant, verweet je hem zijn onloyaal gedrag jegens zijn coalitieregering.

    verklaar je dus maar eens nader Jan.

    Reactie door ReneR — dinsdag 11 juli 2006 @ 19.14 uur

  17. Ad 14.
    la decadence infernale

    Reactie door gaf — dinsdag 11 juli 2006 @ 19.31 uur

  18. Ja!
    We hebben zeker wat geleerd, want men is nu in Srebrenica weer veilig!
    Een klote zootje maakte Europa ervan totdat de maat vol was voor de VS.
    En niet zoals een dolle hond liep te schreeuwen zoals de SP maar gewoon wat deed voor deze mensen.
    Was het ook niet de massamoordenaar Stalin die tot kwijlens werd geeerd door de (inmiddels oude) achterban van de SP?

    En ja, we hebben zeker wat geleerd.
    Dat de SP staat voor onderdrukking van de vrije mens.

    En bij deze constatering voel ik mij net zo beroerd als iedere echte Sp-er!

    Reactie door Don.Q — dinsdag 11 juli 2006 @ 20.38 uur

  19. We hebben geleerd dat het OM oppermachtig wil zijn.,

    Alleen de moeilijke gevallen in Afghanistan gaan ze niet onderzoeken,de makkelijke dus wel.,

    Kun je je nog niet eens zelf verdedigen als er geschoten word.,

    Omdat er een leipe organisatie is,die voor God wil spelen, en je na een gevecht voor je leven in de hollandse cel wil laten wegrotten, omdat je hun niet in de kont gekropen hebt!

    Reactie door Jansonius — dinsdag 11 juli 2006 @ 21.59 uur

  20. NEE. NIKS GELEERD.

    Reactie door Pufffffff — dinsdag 11 juli 2006 @ 22.23 uur

  21. @ReneR

    Verkiezingsretoriek :(

    Reactie door stephan — dinsdag 11 juli 2006 @ 23.52 uur

  22. @ 15 Olav

    Ik zal even simpel vertalen wat jij daar met zoveel mooie schreef.

    Na urenlang heen en weer lullen hadden we toch al besloten om naar Uruzgan te gaan
    want we kunnen Bush niet afvallen.
    Schijt aan de sodaten hadden ze maar een vak moeten leren.

    Op deze wijze heeft het kabinet besloten jonge mensen op te offeren voor een verloren zaak

    Reactie door Pool — woensdag 12 juli 2006 @ 0.09 uur

  23. He Pool! Ben jij ook nog aan het werk?
    Ik ben het helemaal met je eens hierboven!
    Wat een vuile wereld zo alles bij elkaar en allemaal ontsproten uit mensenbreinen.
    Je zou toch niets en niemand meer vertrouwen!!!
    De SP is mijn politieke hoop, maar jammer genoeg nog klein. Een klein deeltje van Nederland denkt echt na. En dat is nou juist de hoop van deze regering! En houden zo! Doorwerken voor de economie, vrouwen opjutten en de mannen geen tijd meer gunnen. En zo is er geen tijd om eens echt na te denken. Die tijd nemen ze wel bij de regering… om hun sluwe plannetjes uit te voeren.
    En die soldaten? Nou ja…wie leent zich daarvoor. Dan ben je niet goed wijs, toch? Kijk, en daar moet de regering het van hebben. Stel je voor als het volk WIJS wordt… dat is hun grootste angst!
    Welterusten Pool.

    Reactie door Gloria — woensdag 12 juli 2006 @ 0.47 uur

  24. We hebben geleerd dat we alleen onszelf maar hoeven te beschermen. Mandaten hebben geen enkele betekenis als het gaat om je eigen hachje en ‘safe havens’ zijn niet echt wat ze zeggen te zijn. We hebben in Nederland nog 2 soorten soldaatjes: speelgoed en moordmachines. We sturen tegenwoordig eerst de moordmachines en als die klaar zijn mogen de speelgoedsoldaatjes er heen.
    Verder zorgen we er voor dat er geen nieuws uitlekt en als daar enkele privé fotorolletjes voor moeten mislukken dan is dat jammer maar in het belang van de neoliberale democratie.

    Reactie door abo — woensdag 12 juli 2006 @ 2.15 uur

  25. Oorlog is een kwestie van geld !

    Reactie door Fred — woensdag 12 juli 2006 @ 9.50 uur

  26. Zolang hier in Nederland een mentaliteit heerst van ,”Krijg de tering buurman”.
    Moet je ook geen mensen naar oorlogsgebied sturen.Scheelt de een in zijn nachtrust en de ander in de papieren achteraf enquete.

    Reactie door Tom — woensdag 12 juli 2006 @ 10.11 uur

  27. @ 23 Gloria

    Als alle vrouwen in Nederland 2 dagen het werk zouden neerleggen dan is Nederland failliet en er zou geen Uruzgan zijn, geen onbetaalbare kinderdump, gelijke salarissen, en de meeste mannen een inburgeringscursus krijgen over de gevoelens en leefwereld van de vrouw hoeven ze zich niet te schamen om in de supermarkt inlegkruisjes mee te nemen of zo iets of eens een periode voor de kids te zorgen en dat moeders eens een poosje kan relaxen.

    Er is geen enkele vrouw die oorlog zinvol acht. (een enkele uitzondering daar gelaten) dus kies voor vrede kies een vrouw.

    Niet gek als een man dit schrijft

    Blijf elkaar respecteren dan ben je al op de helft.

    Reactie door Pool — woensdag 12 juli 2006 @ 12.29 uur

  28. @ 18 Don Q

    Wij hebben er niets van geleerd.

    Lees wat je schrijf….. we hebben er een zooitje van gemaakt……

    Je moet jezelf niet tegenspreken tenzij je shizofreen bent.

    Reactie door Pool — woensdag 12 juli 2006 @ 12.33 uur

  29. @ Stephan

    Ja; helaas lijkt het daar wel op. Het is beter om gewoon ook eerlijk te blijven en zakelijk in dat soort dingen. Dat levert volgens mij meer winst op dan dit soort rare manouvres.

    Reactie door ReneR — woensdag 12 juli 2006 @ 16.23 uur

  30. Teneinde onze bescheiden rol in de wereld en onze pretenties als land van de mensenrechten te kunnen waarmaken dienen we onze troepen goed bewapend en zonodig met zwaar materieel uit te zenden. Ik herinner mij nog de uitzinnige menigte die blij was dat Saddam eindelijk was opgepakt. Voorlopig zijn het echter alleen de Amerikanen die het kunnen en willen doen. Als Nederland in samenwerking met de rest van Europa dienen we een goed en stevig beleid op poten te zetten. Geen gebroken geweertjes dus, maar daden in plaats van woorden. Dictators vertrekken niet door te praten. Praten speelt ze slechts in de kaart en verlengt de periode waarin ze aan de macht zijn. Het is in dit verband dat Clinton terecht zei: de rol van de V.S. in de wereld is afhankelijk van de rol van Europa in de wereld.

    Reactie door patrice — woensdag 12 juli 2006 @ 16.40 uur

  31. Wij in Nederland hebben er niets van geleerd aangezien wij ons op eigen grondgebied laten terroriseren door de islam en hun linkse meelopers die in de kamer zitting hebben.
    En wat de Balkan betreft, de Serviërs zijn echt nog niet uitgevochten, die wachten en grijpen hun kans zodra zich de gelegenheid voor doet. Nog ergens een oorlog in het Midden-Oosten en het begint gewoon weer op de Balkan. Bedenk wel goed dat de Serviërs een minderheid zijn in eigen land. De Serviërs hebben hooguit de slag verloren maar nemen direct de wapens weer op om daarna wraak te nemen. De EU dut vanzelf weer in.

    Reactie door Titus — woensdag 12 juli 2006 @ 18.53 uur

  32. @ 27 He Pool!

    Ik ben er net weer bij. Drukke dag vandaag, dus wordt weer een latertje!

    Over vrouwen:
    Sorry, maar ik ben niet zo vrouwvriendelijk als vrouw.Als vrouwen aan de macht komen…pffff…zie Verdonk! En slimme Ayaan!! Zie wat die tuinbroeken met het moederschap hebben gedaan…
    Het zijn VROUWEN die mijn afschriften controleren en die mij zaten op te jutten om mijn kinderen te verlaten! Verruilen voor het aktetasje en het bureautje! Dreigden om mijn uitkering te stoppen!! Toen mijn ouders in problemen kwamen was ik hun dagelijkse mantelzorg en als alleenstaande moeder kan je niet op twee plekken tegelijk zijn! Dus heel veel WERK aan de winkel! Is er meer WERK dan ZORG? ZORG = WERK!
    Maar nee! Aan het werk riepen de vrouwen heldhaftig. Niet voor de economie, oh nee! Maar om te denken dat ze dan iets betekenen. Dat is juist zo zwak van vrouwen! Want wij zijn van betekenis!! Wij helpen de wereld vooruit! Zonder ons geen nageslacht!! En dat nageslacht kan je niet eenvoudig OPBERGEN omdat je BOVENAL jezelf van betekenis wilt laten zijn. Daarom noem ik het gefrustreerd feminisme. Egocentrisme! En als die man haar een onbetekenend gevoel geeft en niet wil luisteren: GO!! Want een domme man zoekt het maar uit. Het is gewoon achterlijk dat vrouwen vroeger geen kant op konden… en nu ze dat wel kunnen krijgen ze strafgeld! Van een andere domme man… de regering! Bestaande uit mannen en vrouwen, Pool.
    En al die regerings- en kamervrouwen hebben hun kinderen verlaten. Voor geld en macht! Het barst nu van de politieke opbergkinderen. Ze hebben het zelf bedacht!! En die kinderen MOETEN tegen hun ouders opkijken… mama en papa zijn HEEL belangrijk! Tja…mama’s en papa’s wel… behalve de kinderen. En zo wordt de boodschap doorgegeven. En zitten we nu met zoveel nageslacht die vanbinnen WOEDEND zijn. Alleen kunnen ze het niet traceren, dus dan krijg je van die Pim-stemmers. Of dan maar christelijk… want God zal het wel weten. Ergens zoeken ze hun heil.
    En daarom wordt dit land RECHTS! Omdat een kinderen ZELFS bij hun moeder niet veilig bleken te zijn.
    Dit land is nog helemaal niet geemancipeerd! Want zolang een moeder nog als aanrechtdweil wordt gezien, kan je nagaan hoe dom vrouwen zijn! We hadden allang GEZINS-MANAGERS moeten heten als de tuinbroeken het wat serieuzer hadden aangepakt! Maar nee, die moesten zonodig de man gaan spelen. En zie hoe VROUWEN mij afstraffen maandelijks… afgekloven tot aan het bot! Ze hebben zichzelf een carriere toegediend en mijn carriere noemen ze… bijstandsmoeder! Nou ja!!

    Studie? So what?? Studeer en studeer af! Kans om je hersenpan te scherpen. En dan? Carriere maken? Achter de kassa,bureau, regeringszetel?? Nou dan ben je IEMAND??????
    Misschien zouden HERSENEN ook gebruikt kunnen worden om kinderen INTELLIGENT op te voeden, i.p.v. een snelle ochtendhap en een snelle avondhap en naar bed!!
    Moederschap? Daar hangt ALLES vanaf! De TOEKOMST namelijk!!

    En Vrouwen en VREDE? Hoe?? Zie hoe mannen altijd naar wapens grijpen! Gek?
    Vrouwen maken het nu toch uit?? Zij bepalen toch wanneer ze “er” nog eens zin in hebben?? En daarbij hebben ze het veel te druk met hun ‘carriere’. Nou, dan ga je maar oorlog voeren!! Zo werkt dat nu eenmaal… gaan ze de wereld verkrachten!

    Vrouwen kunnen voor een BETERE TOEKOMST en HEEL VEEL Vrede zorgen. Maar hoeveel vrouwen willen nog zorgen??

    En over Nederland failliet? Zijn we dat al niet?? Oh, je bedoelt POEN, Pool?
    Nou, wat moeten we met een land vol POEN en weinig opvoeding. Fandalisme… all over the world! Een grote straatbende!! Wereldbende…op naar de OORLOGSINDUSTRIE!!
    Make money, money money. NO LOVE.

    Lieve Pool, we zijn allang failliet gegaan aan BESCHAVING! Homo sapiens? De atoombom!!
    Regeerders? Mannen en vrouwen! Niemand kan de handen meer in onschuld wassen. ZELFS DE VROUWEN NIET!

    Assepoester wenst je een goede nacht,Pool.

    Reactie door Gloria — donderdag 13 juli 2006 @ 1.33 uur

  33. Nee we hebben niets geleerd.
    We misleiden nu niet enkel de bevolking van landen als afghanistan Irak etc… we misleiden nu ook de nederlandse burger, het parlement enz…

    We willen belangrijk gevonden worden in de wereld ons machtig voelen als gevolg van een kabinet bestaande uit onbeduidende aan gebrek aan eigenwaarde lijdende onbenullige politici.

    Overreactie is het gevolg. Wat zijn wij toch belangrijk, zie toch eens de rol die wij spelen in de wereld, binnen de Navo etc….Dit alles over de rug van anderen.

    Het gaat allang niet meer over de inhoud maar om de presentatie, het uiterlijk vertoon,machtsvertoon, het kweken van goodwill bij Amerika en het denken dat dat leidt tot aanzien. Terwijl de wereld om ons lacht zeker Bush, die kijkt Balkenende maar amper aan, dat loopje met gebogen hoofd achter Bush aan, het onhandige gebaar de onderdanige glimlach. Bush lacht erom.
    Het heeft niets te maken met Afghanistan.
    Het is pure propaganda, hielenlikkerij en gewichtigdoenerij. En dat alles verpakt met een strikje opbouw eromheen.
    Maak je het pakje echter open dan ploft het in je gezicht.

    Reactie door Henny — vrijdag 14 juli 2006 @ 12.05 uur