Column: Thomas von der Dunk

Thomas van der Dunk, historicus en publicist, schreef de onderstaande column over de Nederlandse betrokkenheid bij Urzugan (Afghanistan) die vandaag is ingegaan.

LIEVER SLAPPE KNIEEN
DAN SUFFE HERSENEN

Als de wapens spreken moeten de pennen zwijgen? Als het aan generaal-majoor b.d. Schaberg ligt kennelijk wel. Oud-ministers die hun twijfel over de missie naar Uruzgan uitten, werden op 18 juli pinnig op de vingers getikt. Minister Kamp dient de gelegenheid te krijgen de heimelijke wensdroom van elke ‘krachtdadige’ politicus te realiseren: regeren zonder risico van kritiek.

Nu Nederland vandaag het commando in Afghanistan aanvaardt, is twijfel verboden, omdat dit de militaire moraal maar ondermijnt. Als we namelijk vanwege dreigen de stapels lijkenzakken ‘slappe knieën’ krijgen, dan werkt dat de vijand in de kaart. Die algemene stelregel dwingt in dit geval meteen tot een tegenvraag: gelooft Schaberg echt dat, als de Nederlanders er maar krachtig op los slaan, de Taliban hun ‘vergissing’ zouden inzien en zich daardoor van pogingen Afghanistan weer in handen te krijgen, zullen laten weerhouden?

De Taliban varen voor hun acties niet op de hoofdcommentaren van De Telegraaf. Ze maken niet bepaald de indruk dat hun strijdlust erg van de onze afhangt: zowel met ‘slappe’ als met ‘krachtige’ Nederlandse knieën gaan ze onvermoeibaar door.

Dat betekent dat alleen een volledige – en dus vast met veel Qana-achtige collateral damage gepaard gaande – nederlaag aan hun dreiging een einde kan maken. Het uitblijven van succes van Amerika in Irak en Israel in Libanon suggereert evenwel dat zo’n definitieve westerse eindzege waarna de totale stabiliteit uitbreekt, heel wat minder reëel is als ons door al die legerwoordvoerders stelselmatig wordt beloofd. Guerillaoorlogen worden sowieso zelden door vreemde bezetters gewonnen, en de Taliban spelen thans een thuiswedstrijd.

Daarom zal ook gedurende de oorlog die Nederland nu induikt, voortdurend opnieuw de vraag gesteld moeten worden naar de reëele kans op succes. Liever slappe knieën dan suffe hersenen. Men kan natuurlijk hard roepen, dat wie A zegt ook B moet zeggen, maar dan dringt zich de parallel met de Eerste Wereldoorlog op, waarin generaals ook hun ongelijk – namelijk de onmogelijkheid van een zege – niet wilden toegeven, en er aan de Somme dus nog maar wat nieuw kanonnenvoer tegenaan smeten.

Of neem onze eigen mislukte herkolonisatieoorlog in Indonesië na 1945: ook daar een langdurig stug volhouden van een eenmaal ingeslagen uitzichtloze koers, waarna men uiteindelijk toch afdruipen moest, alleen met een paar duizend soldaten minder. Een leerzame les voor de hardliners van CDA en VVD vandaag – ook hun voorgangers waren uit angst voor gezichtsverlies al blind voor de feiten buiten het eigen hoofdkwartier. Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald.

In het geval van ‘Afghanistan’ mag, anders dan bij ‘Irak’, misschien weinig twijfel over de legitimiteit bestaan, dat geldt niet voor de effectiviteit. De kans op succes is van twee zaken afhankelijk: de ontwikkelingen ter plekke en de internationale context, die zich beide ook na Haagse parlementaire besluiten steeds opnieuw blijven wijzigen.

Ter plekke is de situatie aanmerkelijk minder rooskleurig dan in februari gesuggereerd. De Kamer heeft derhalve alle redenen eens harde noten over valse voorlichting van Defensie te kraken (en voor enig zelfonderzoek inzake eigen lichtgelovigheid). De reclamefilmpjes van de luchtmacht die Afghaanse kindertjes naar school helpt zijn in het licht van de jongste ontwikkelingen lachwekkend geworden – reeds het feit dat de Amerikanen overwegen op korte termijn het oppercommando weer terug te eisen, maakt duidelijk dat er van ‘wederopbouw’ de eerstkomende jaren geen sprake zal zijn, maar vooral van veel geweld.

En de internationale context wordt door Washingtons aanpak van ‘Irak’, ‘Iran’ en ‘Israël’ met de dag rampzaliger – Amerika heeft zich, van een paar brave Balkenendes afgezien, internationaal volledig geïsoleerd. Ook dat heeft zijn terugslag op de slagingskansen van ‘Afghanistan’, omdat China en Rusland in de VN steeds minder geneigd zullen blijken het Westen om niet terwille te zijn. Washington heeft zich in het Midden-Oosten bovendien iedereen tot vijand gemaakt, en moet zijn krachten daarom spreiden.

Er kan zodoende een moment komen dat men moet erkennen dat de NAVO-operatie in Afghanistan letterlijk uitzichtloos is. Secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer heeft weliswaar gezegd dat dat ondenkbaar is, omdat een NAVO-nederlaag ondenkbaar is, maar er is sinds 1989 wel meer gebeurd dat door Nederlanders vooraf voor ondenkbaar was verklaard, en dergelijke bezweringsformules hielpen daartegen toen ook al niet veel.

Kritiek nu moge irritant zijn, als de missie tot mislukken gedoemd is, zal stilzwijgen dat mislukken echt niet verhinderen, en alleen uitstel van de erkenning van die mislukking betekenen. En hoe langer men ingeval van onvermijdelijk mislukken met het trekken van die conclusie wacht, hoe moeilijker men door de dan zinloos gebleken offers de steven nog wenden kan, en hoe noodzakelijker dat dan tegelijk wordt.

Bij Indonesië werden indertijd alle critici als gezagsondermijnend verketterd, maar krijgen zij nu van alle historici gelijk. Daarom kan men het maar beter bijtijds constateren wanneer Afghanistan hopeloos geworden is, en is gekunstelde radiostilte over dit onderwerp niet zo’n goed idee.

Thomas von der Dunk, 31 juli 2006

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

dinsdag 01 augustus 2006 :: 13.26 uur

29 Comments

29 reacties

  1. Ik durf bij voorbaat al te stellen dat de missie in Afghanistan zal mislukken.

    Reactie door JE. Mulder — dinsdag 1 augustus 2006 @ 13.30 uur

  2. Inderdaad, de oorlog heeft zijn eigen dynamiek waarin vrijwel alle betrokkenen worden meegesleept. Totdat de knappen weten te ontsnappen aan de val waarin de wijzen nooit zouden trappen. Een oorlog waarin de agressor niet bereid is met de “vijand” in gesprek te gaan draait uit op genocide. En daarmee op een nederlaag.

    Reactie door Hermie Kreeft — dinsdag 1 augustus 2006 @ 13.58 uur

  3. Deze missie is wel degelijk te doen, maar niet als we slaafs achter de USA gaan lopen. De bron van de Taliban is de Pakistani ISI.
    Gaan we hier een podium van haat bouwen of geeft de EU hier tegengas aan de USA en gaat men werkelijk opbouwen. Dan zal men toch de Pakistani ISI militair moeten aanpakken.

    Reactie door Rob de Kuster — dinsdag 1 augustus 2006 @ 14.17 uur

  4. he de russen konden het niet winnen/ook een kernmacht,met redelijk tot goede helie’s en straaljagers in sommige opzichten nog beter als die eurotcras,
    en deze deze dwaze christenen??
    denken het te kunnen klaren/ja zolang er maar betaald wordt aan de leiders/stamhoofden?
    tot over 2 jaar en 100derden doden.en geen spat wijzer.

    Reactie door ad — dinsdag 1 augustus 2006 @ 14.32 uur

  5. het wordt hoog tijd, dat de geweren gaan zwijgen en de pennen gaan spreken. al die missies moeten gestopt worden.ze brengen zowel de onschuldige burgers van het betreffende land als zichzelf in gevaar. tussen de islamitische cultuur en onze cultuur ligt een hemelbreed verschil. daarom moeten de geweren vandaag nog gaan zwijgen. het maakt meer kapot dan dat het goed doet.

    Reactie door maayke jong-doppen — dinsdag 1 augustus 2006 @ 14.39 uur

  6. Met Bush als opperbevelhebber heeft ook die missie geen enkele kans!
    Wanneer wordt Europa nu eens wakker, dat het Bush enkel om moord en doodslag gaat!

    Reactie door Sinne Tolsma — dinsdag 1 augustus 2006 @ 14.44 uur

  7. Hoe heet ook weer. Anderen de kastanje’s uit het vuur laten halen.
    Het land van de gekke henkies is er goed voor. Maar wij hebben gelukkig een regering die verantwoordelijkheid durft te nemen ondanks dat zij gevallen zijn, maar niet hard genoeg gevallen dat komt alleen voor in het land van gekke henkie’s. Vanavond op de Belg “Terzake zomer”, “Ik wil bij het legioen”. Iets voor de super henkie’s die misschien bij het vreemdelingenlegioen willen? Wat maakt het uit.

    Reactie door Henk.H — dinsdag 1 augustus 2006 @ 15.16 uur

  8. Ik ben tégen geweld!

    Helaas ben ik nu zóver, dàt ze van mij Bush een kogel door z’n kop mogen jassen.

    Já ja, ik weet dat het géén crhistelijke instelling is, maar om èrger te voorkomen?

    Reactie door Bijdehandje — dinsdag 1 augustus 2006 @ 15.43 uur

  9. @8 Bijdehandje.

    Gij zult geen kwaad met kwaad vergelden.

    Sorry met jouw geweld is rekening gehouden.

    Reactie door Henk.H — dinsdag 1 augustus 2006 @ 15.48 uur

  10. @ 8 Bijdehandje,

    Zonde van de kogel; gewoon opsluiten en oranje kleding geven.

    Reactie door Pietje af — dinsdag 1 augustus 2006 @ 15.55 uur

  11. en zo te zien worden de reacties ook steeds bozer en gruwelijker,per dag komt er nu een onderwerp bij en blijft iedereen maar praten terwijl er nog steeds onschuldigen geslachtofferd worden,wat een wereld zeg! en het gaat maar door,bestaan er nog wel verstandige mensen? jazeker wel maar die mogen niets zeggen,of durven het niet meer,en hoe bozer wij reageren des te meer word er geknipt,ook hier….

    Reactie door iew — dinsdag 1 augustus 2006 @ 16.07 uur

  12. Ik vond het bijgaande volkskrant commentaar ‘zware opgave Uruzgan’van de missie erbarmelijk.
    Men noemde bv. een breed politiek draagvlak na een voorgaand intensief debat.
    Ik herinner me heel goed dat het merendeel genodigden pro missie waren en een nekel zoals journalist Karsten op genante wijze de mond gesnoerd werd.
    In december 2005 was deze missie al toegezegd, PvdA ging om of was al om en D66 viel er een potitieke buil aan.
    Er werd ten tijde gedreigd met ecnonomische gevolgen en gezichtsverlies als het op Nee uit zoukomen.
    Het maatschappelijk draagvlak werd er in het commentaar niet bij genoemd.
    Het sprak nog over een aanvankelijke wederopbouw missie terwijl er niets is weder op te bouwen, had moeten zijn opbouw missie, hetgeen ook niet mogelijk is.
    De Uruzgan missie zou volgens VK een test worden voor zowel Den Haag en de NAVO.
    Hallo? Een test voor Den Haag? Wanneer laat deze zich op waarachtigheid van motieven testen? Wanneer neemt de krant
    het weer op zelf visie te geven, zich waarlijk kritische uit te laten horen en naar waarheidsvinding te streven?
    Tijdens de kwestie Uruzgan had de VK het nog over het gevaar van een politiek schimmenspelover deze missie.
    Onze militairen gaan toch met een door VS geregisseerde oorlogsmissie onder Nederlandse vlag in Uruzgan aan de slag.
    Dat wisten we toen toch ook al.
    Met lof voor Thomas von der Dunk, VK plaatst een dergelijke opinie wel, is het beroerd om de missie alsnog en opnieuw als heiloos en contra productief te stellen. Maar pennen en monden hierover snoeren, verschrikkelijk hoe democratie afbrokkelt.
    En verschrikkelijk hoe minister Kamp onlangs in Afghanistan glunderde, leek wel een padvinder, ik kan er echt niet meer tegen. Een minister van defensie (heb ik toch goed of heet het nu oorlog?)die leeft in fools paradise.

    Reactie door maria — dinsdag 1 augustus 2006 @ 16.13 uur

  13. bijdehandje,,hoezo geen christelijke gedachte/instelling,,naar de standaardt boes en blair balkenende aanhang,is dat nog mild,de kogel,
    die willen eerst nog een paar jaar martelen.dat zijn nog eens echte christenen,,eeuu in hun dromen?

    Reactie door ad — dinsdag 1 augustus 2006 @ 16.21 uur

  14. Toevoeging: Fools paradise om militairtje in te spelen en zelf buiten schot te blijven.
    Minister Kamp is toch ook al jaren bezig ons leger aan te vullen met peperduur zeer geavanceerd militair materieel? Datis natuurlijk heel erg hard nodig voor een klein landje dat als kenmerk had tot uizending troepen over te gaan als het vredesmissies om humanitaire doeleinden betrof.

    Reactie door maria — dinsdag 1 augustus 2006 @ 16.27 uur

  15. @12 Bijdehandje.

    Saddam Hussein, dat is pas een kerel, die wilt de kogel en niet de strop. Bush kan daar een voorbeeld aan nemen.

    Reactie door Henk.H — dinsdag 1 augustus 2006 @ 16.33 uur

  16. Inderdaad, Thomas vOn der Dunk! (Jan: spel zijn naam juist!).
    Bush en consorten blijven maar dromen over een “Endlösing”, die in werkelijkheid nooit zal worden gerealiseerd.
    Het zo benadrukte onderscheid tussen ISAF III (“humanitair doel”)en Enduring Freedom (militair doel)is al lang vervaagd, en m.i. al geheel verdwenen.
    De ontwikkelingen in Afghanistan lijken heel veel op die in Vietnam vroeger (meer nog dan op de huidige in Irak). Een en al drijfzand…..

    Intussen wordt mijn walging voor het slaafs volgen van de Amerikaans-Israëlische machtspolitiek door de Nederlandse regering zo mogelijk nog groter. Dat dit avontuur talloze onschuldige mensenlevens zal kosten en zinloos mensenlevens (militairen) zullen worden opgeofferd schijnt de o zo keurige heertjes en dametjes in Den Haag niet te deren.

    Al lange tijd is een stelling van mij: het enige wat de Nederlandse militairen in Uruzgan zullen kunnen opbouwen, is: hun eigen kampementen…..

    Reactie door Olav Meijer — dinsdag 1 augustus 2006 @ 17.18 uur

  17. Stopt het oeverloos gezwets.
    Laat ons de positieve anarchie uitvoeren.

    WOIII staat op de stoep, hersenloze heinies.

    Reactie door Johan Smeets — dinsdag 1 augustus 2006 @ 17.55 uur

  18. Alleen een oude Afganistan veteraan, gedeserteerd uit het Rode leger kan hier feiten noemen waarom het straks fout kan gaan, maar hierboven staat dus 17x een het zou wel eens kunnen, maar omdat 70% van mijn vrienden al een BODYBAG hadden, en de rest is bijna allemaal gestoord!

    Daarom weiger ik nu een normaal antwoord te geven, en deserteer nu opnieuw, ik gooi zelfs geen tomaten!

    Reactie door Gozik Spiridonov — dinsdag 1 augustus 2006 @ 19.04 uur

  19. Von der Dunk, een verstandig man. Daarom luisteren idioten niet naar hem.

    Reactie door @bacus — dinsdag 1 augustus 2006 @ 19.11 uur

  20. De Nederlandse vechtjas loopt ook al 1 op 10 kan Kamp glunderend aan Olmert melden.

    Reactie door Emiel — dinsdag 1 augustus 2006 @ 21.29 uur

  21. Hoe meer de wapens kletteren, hoe meer de pennen zonder oponthoud moeten schrijven, de stemmen zich moeten verheffen en de protesten overal te horen moeten zijn tot in het kleinste gehucht.

    Net zoals Hezbollah verweven is met de bevolking van Libanon, net zo is de Taliban verweven met de bevolking in Afghanistan.

    Wie greep wil krijgen op een bevolking die vooruitgang en welvaart moet krijgen, zal een greep moeten krijgen op de Taliban of Hezbollah, en dat is nu juist wat de Taliban en Hezbollah niet willen, zij willen bemoeials zo snel mogelijk het land uit werken, liever kwaadschiks dan goedschiks.

    Volgens mij wordt die hele goedbedoelde inzet van opbouw gezien als oneindige bemoeizucht en zal men helemaal niet blij zijn met het oprollen de hennepplantages.

    Men zal het zien als een bezetting van het land en een gedwongen verandering van de cultuur, waar machomannen het voor het zeggen hebben en die raken die greep nou eenmaal niet graag kwijt.

    Reactie door e.krul — dinsdag 1 augustus 2006 @ 21.55 uur

  22. Laat Bush maar gewoon ‘s avonds in Amsterdam West rond lopen zonder bewaking en de Marocs maken het karwei wel af.

    Reactie door arie — woensdag 2 augustus 2006 @ 0.41 uur

  23. “Bij Indonesië werden indertijd alle critici als gezagsondermijnend verketterd” – deze feit heeft bij mij altijd het gevoel geroepen dat delen van de nederlandse maatschappij en vooral van de militaire kringen hopeloos in de coloniale tijd achtergebleven zijn.

    Critici tot op heden worden door neo-cons en dergelijke micmac als antipatriotisch beschouwd.

    Trek hiervan je conclusies zelf hoe zit het dan met de vrijheid van meningsuiting.

    Reactie door walking bull — woensdag 2 augustus 2006 @ 12.27 uur

  24. @Arie Als jood en homo moet je daar tegenwoordig ook niet meer lopen.

    Reactie door Klaas — woensdag 2 augustus 2006 @ 12.49 uur

  25. 24 Klaas

    Ook vrouwen lopen hier nauwlijks alleen over straat, maar dat is al jaren zo.

    Reactie door e.krul — woensdag 2 augustus 2006 @ 14.51 uur

  26. Wij voeren geen strijd in Afghanistan om het westen te bevrijden van de Taliban noch om de Afghanen te bevrijden van de Taliban. Wij voeren daar een oorlog omdat we dat zo graag willen. Eindelijk kunnen we laten zien dat onze krijgsmacht tanden heeft en eindelijk wil een minister een korporaal etc. weleens het gevoel hebben dat zijn taak belangrijk is, nodig ter vervulling van zijn/haar ambities ter vervulling van zijn gevoel van eigenwaarde.
    Je haalt in ieder geval de geschiedenisboekjes en dat is al heel wat heden ten dagen, je voelt je een belangrijk persoon.
    Democratie en vrijheid? Laat me niet lachen. Als we zouden kunnen horen wat er bewust NIET vermeld wordt i.p.v. wat er gespuugd wordt aan woorden dan zou weleens kunnen blijken dat die democratie van ons, die zogenaamde vrijheid weleens een heel ranzige inhoud heeft.

    Reactie door Henny — donderdag 3 augustus 2006 @ 6.36 uur

  27. Het is de Rus niet gelukt zich daar te handhaven , denken een aantal nederlnaders nu werklelijk zijc daar wel een orde te handhaven ; voor de bevolking is een ieder buitenlandse ïndringing ” de vijand .

    Reactie door Fred — donderdag 3 augustus 2006 @ 12.51 uur

  28. @ 26 Henny

    Dat zie je goed Henny.
    Ik vrees ook dat democratie en vrijheid niet hand in hand gaan. Het enige democratische is dat het volk de illusie heeft dat het stemt. Op een of andere wijze pakt het altijd slecht uit naar de meerderheid van de bevolking. Democratie neemt geen enkele verantwoording, want altijd wijst het terug naar het volk!
    De kiezers! Het is de leugen ten top! Want pas na verkiezingsdag kunnen we weer zien wat we NIET gekozen hebben. De meerderheid in de tweede kamer kan het land in een wurggreep houden en erger dan de afgelopen jaren onder Balkenende kon niet!
    Het volk heeft niets te vertellen. Gelukkig hebben we Europa tegen kunnen houden, maar de missie naar Afghanistan niet. En zoveel niet: b.v. de EURO!!!
    Geen inspraak en zo dendert deze rechtse trein iedereen weer de ‘de gaskamers’ binnen en houden zij in eigen land grote schoonmaak. De zwaksten laten doodkreperen en de oudsten geen goede verzorging en de hele moot ertussen: werken tot je erbij neervalt. Hiermee zijn de ouden en de jongen tussen de wal en het schip gevallen. Wie is nog in de buurt?
    En ik roep: DIT HEEFT HET VOLK NIET GEWILD! Sinds de stemmachines zijn we erin geluisd. Ik vrees dat er gefraudeerd wordt op grote schaal. We zijn de dupe geworden van een slinks systeem dat zich democratie noemt om hiermee de meerderheid te gijzelen. Rechts heeft Amerika achter zich staan en daar weten deze jongens wel hun foefjes op! Als 22-11 weer in hun voordeel uitpakt dan zullen we de democratie achter ons moeten laten…

    Reactie door Gloria — donderdag 3 augustus 2006 @ 13.11 uur

  29. Mocht ik eventueel geruisloos van dit weblog afgevoerd zijn dan is dit niet de schuld van de SP.
    Er zijn vast kapers op de kust en we zullen zien hoelang ik nog spreken kan… Want wie niet voor is, is tegen! En tegenspraak wordt niet geduld…

    Reactie door Gloria — donderdag 3 augustus 2006 @ 13.22 uur