Lekentaal

Als poging om het juridisch jargon duidelijker te maken is de site van het OM (Openbaar Ministerie) begonnen met een vertaalservice. Wanneer je artikelen leest zie je aan de rechterkant een vertaalbutton verschijnen. Met een druk op de knop worden alle termen cursief en uitgelegd wanneer je er met je muis over heen gaat.

Dit om babylonische spraakverwarringen zoals ‘noodweer’ – dat in juridische termen niet letterlijk moet worden genomen – tegen te gaan.

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

vrijdag 15 september 2006 :: 11.16 uur

10 Comments

10 reacties

  1. In elk vak is er jargon ontstaan, waarschijnlijk om het af te schermen tegen buitenstaanders, en ook om dikdoenderij.

    Dan vraag je je af waarom, als er vertalingen bestaan waarom die dan niet worden toegepast bij de artikelen die worden gepubliceerd?

    Het lijkt er op dat, wanneer het moeilijk kan het niet gemakkelijk gemaakt dient te worden.

    Reactie door Ouwe Dirk — vrijdag 15 september 2006 @ 12.43 uur

  2. begin maar eens met het politieke gewauwel te verduidelijken naar de burger toe,o nee… dan gaan de mensen er teveel van snappen… en dat is niet de bedoeling natuurlijk!

    Reactie door iew — vrijdag 15 september 2006 @ 13.14 uur

  3. Nú nóg een vertaling van gewoon taalgebruik voor al de juristen anders blijft het nog éénrichtingsverkeer…

    Reactie door Lezer — vrijdag 15 september 2006 @ 14.52 uur

  4. Jargon is een vorm van communiceren binnen een elitair clubje. Je sluit er anderen mee uit. Daar kunnen onschuldige, praktische motieven achter zitten.

    Ik denk dat jargon ook als geheimtaal kan worden gebruikt. Dat zei ik al eerder. Dat neigt voor mij dan naar iets kwaadaardigs. Je zou er bij wijze van spreken – onbedoelde associatie – mee kunnen zeggen, dat er geen geheime gevangenissen zijn door het tegendeel te beweren. In de volksmond wordt dat ook wel liegen genoemd, zolang je de code niet kent.

    Leer van Kamagurka (uit mijn hoofd, niet letterlijk, geloof ik):
    - Dictator: Wie zegt, dat de Chinezen komen?
    - Gepeupel: Nou, U!
    - Dictator: Hoe vaak moet ik jullie nou nog zeggen, dat ik een leugenaar ben?
    - Gepeupel: Nou, nog heel vaak, want u heeft dat nu al zó vaak gezegd, dat we het bijna niet meer kunnen geloven.

    Wie is er benieuwd naar een leuk voorbeeld bij het jeugdjournaal? U weet wel, die vruchtbare vijver, waar indoctrinatie zo lekker in gedijt.

    Reactie door Wilbert — vrijdag 15 september 2006 @ 21.05 uur

  5. Wat een goed initiatief voor klare taal zeg! Ik denk dat in een heleboel gebieden jargon noodzakelijk is om precies te maken wat in ‘gewone mensentaal’ meerdere betekenissen kan hebben. Met dit initiatief zorg je dus dat je precieze uitspraken kan doen die ook begrijpbaar voor leken zijn.

    Reactie door Georg — zaterdag 16 september 2006 @ 6.51 uur

  6. @5 Ja, ben ik even een grote leek Georg?
    Waar vind jij het woord “begrijpbaar” in
    welk woordenboek? Hoe vertáál je de door jou gekozen áfleiding? Zou het dan niet
    eerder ‘begrijpELIJK” moeten zijn, althans
    waartoe je het lijkt te bedoelen, of niet?
    Zelfs ook gewone mensentaal kan op heel
    veel verschillende manier uitgelegd worden
    en is het de kunst voor juristen om een
    Wet dusdanig te begeleiden, dat ze er, bij
    gebruik ervan, nog alle kanten uit kunnen,
    hetgeen dus ook niet zelden gebeurt.
    Wel lastig als je alleen per telefoon bij
    je Internet kunt en ondertussen nog woor-
    denboeken erbij moet zien te pakken, waar-
    door ik maar weer pleit voor een eenvoudige aanpassing via de TV-kabelin-
    gang. De massa’s postzegels die je ermee weet te besparen op elk terrein rechtvaardigen de éénmalige aanschaf van
    nog geen 2 honderd eurootjes en voor menig
    een ook de gang naar een bibliotheek, als
    je maar de juiste aanpassingen weet te doen installeren op je p.c.
    Zelfs een leek wordt stukken wijzer.
    Zoek het nog even na Georg:
    jargon betekent duistere vaktaal en maakt
    het er dus niet altijd helderder, wél in-
    gewikkeld gebracht!
    Ook voor vaklui en hun leerlingen geldt
    dat ‘duistere vaktaal’ vaktéchnisch heel
    goed overdraagbaar moet zijn!
    Noodweer is het dus als beton niet goed
    gewapend blijkt te zijn en verbasterd werd
    tot bewapend, maar er niemand in die buurt
    ‘in de aanslag lag’, maar wel’aangeslagen’
    reageerde, ….dus? Nederlandse taal is
    doorspekt met grappigheden en vieze varkens worden niet vet, al is er in heel
    Nederland niet één meer te bekennen. Weet
    waar je aan begint: je zult er een kluif
    aan hebben (én dat vermoedelijk weer van
    een varken, maar het kan ook andersz i n s
    een r u n d zijn)! Lust je nog peultjes?
    Wat ik precies bedoelde? Tja…daar vráág
    je me wat! In ieder geval: fijne avond!

    Reactie door Madelief — zaterdag 16 september 2006 @ 16.28 uur

  7. terwijl ik ze inzichtelijk qua anglo americaans recht versus nederlands recht graag gedeeld had.
    niks mis mee.

    Reactie door maria — zaterdag 16 september 2006 @ 20.58 uur

  8. volgens mij zijn die van k a a t j e ook
    ergens in de lucht

    Reactie door maria — zaterdag 16 september 2006 @ 21.01 uur

  9. Nou, de term “noodweer” moet juridisch juist WEL letterlijk genomen worden!
    Het deel “weer” is immers afgeleid van (zich) weren = (zich) verdedigen. “Noodweer” betekent dan ook: het noodzakelijk zich verweren tegen ogenblikkelijke wederrechtelijke aanranding.
    Deze term “weer” heeft etymologisch niets van doen met weer = weergesteldheid of weer = opnieuw.
    (Etymologie is het deel van de taalwetenschap dat zich bezig houdt met de afkomst en vormveranderingen van woorden).

    Vakjargon (dat hoeft niet “duister” te zijn, Madelief!) kan aan de ene kant afstand vergroten, en dikdoenerij lijken, maar is aan de andere kant vaak ook onvermijdelijk en noodzakelijk. Je kan een vakterm gewoonlijk niet simpelweg “vertalen” met een synoniem, omdat er een hele wereld van theorieën, leerstukken, begrippenkaders achter schuil gaat.
    Het is zeker zaak om tegenover “leken” op een bepaald vakgebied zo eenvoudig en helder mogelijk te zijn, en zorg te dragen voor popularisering. En b.v. veel wetsteksten kunnen en moeten worden gemoderniseerd. Ieder wordt immers geacht de wet te kennen! Maar de onderlinge communicatie op vakgebieden kan niet zonder vakjargon.
    Het strekke tot troost, dat b.v. AIDS eigenlijk ook een “afko” van medisch vakjargon is. Iedereen weet inmiddels wat het betekent.

    Reactie door Olav Meijer — zondag 17 september 2006 @ 0.30 uur

  10. @6 Het heeft waarschijnlijk weinig zin, maar ik reageer toch maar even.

    Mensen proberen hier een discussie te houden en Jan Marijnissen input terug te geven. Dit lijkt me niet de juiste plaats om je af te reageeren.

    Reactie door Georg — zondag 17 september 2006 @ 16.13 uur