‘Links is lui en zelfgenoegzaam geworden’

vrijdag 06 oktober 2006 :: 13.49 uur

Over de koers van de SP de laatste jaren
NRC, 6 oktober 2006

Jan Marijnissen wil de discussie over de SP starten nu het met de partij nog goed gaat

Jan Marijnissen
Tekst: Guus Valk

Juist nu het goed gaat met de SP, wil leider Jan Marijnissen de discussie starten in zijn partij over de geest van de jaren zeventig. ‘We moeten reëel zijn.’

Dat de Socialistische Partij (voorheen de Socialistiese Partij) wezenlijk veranderd is, zal Jan Marijnissen niet snel zeggen. Dan zou het lijken alsof de principes van het eerste uur er niet meer toe doen. Maar Marijnissen zegt wel dat „de accenten” die de SP legt, veranderd zijn. „Voor ieder redelijk denkend mens moet er geen beletsel meer zijn om SP te stemmen. Als ik dat heb bereikt, ben ik tevreden.”

Daarom neemt u afstand van oude partijstandpunten als het afschaffen van het koningshuis en het verlaten van de NAVO?

„Symbolen in de politiek veranderen. Over sommige heilige huisjes van het linkse gedachtegoed uit de jaren zeventig zijn we anders gaan denken. We moeten reëel zijn. Als 80 tot 90 procent van de mensen voor het koningshuis is, waarom moeten wij dat dan afschaffen? En hoe vaak hebben we nou echt in de Tweede Kamer een debat gehad over de monarchie? Wat de NAVO betreft: wij willen een veilige wereldorde. Dat bereik je ook niet door je volledig buiten ieder debat te plaatsen en te roepen dat Nederland de NAVO moet verlaten. Die geest van de jaren zeventig, daar moeten we van af.”

Hoe zou u die geest omschrijven?

„Het waren de jaren van de linkse kerk. Iedereen die een afwijkende mening had, werd geëxcommuniceerd. Het was een tijd van dogmatiek. Ik heb mijn intellectuele vrijheid op de kostschool moeten bevechten, die is me juist dierbaar.”

Wat betekent dat voor de SP?

„Wij moeten continu politieke symbolen toetsen aan hun betekenis. Vinden we iets omdat we dat altijd al vonden of zijn we echt van iets overtuigd? Links heeft de politieke agenda gedomineerd, maar werd lui en zelfgenoegzaam. Het gevolg is dat het neoliberalisme in de jaren negentig de politiek is binnengewandeld, zonder enig verzet. Daarom kan ik maar beter de discussie starten nu het nog goed gaat.”

U lijkt het steeds vaker eens te zijn met premier Balkenende als het gaat over immateriële thema’s.

„Ik heb altijd wel uitgedragen dat ik voor fatsoen en meer nationaal en historisch besef ben. Het is altijd een van mijn diepste drijfveren geweest. De laatste jaren wordt het opeens meer opgemerkt. Dat zegt ook iets over de tijdgeest.”

Er wordt in Den Haag zelfs gespeculeerd over een mogelijke coalitie waarin CDA en SP kunnen zitten. U sluit dat evenmin uit.

„Buiten de VVD en alles wat daar rechts van zit, heb ik nooit een partij uitgesloten. Lokaal werken we trouwens soms wel samen met de liberalen. Met het CDA hebben we dingen gemeen. Maar ik mis het sociale gezicht van die partij.”

U probeert, zegt de Rotterdamse fractievoorzitter Theo Cornelissen, meer de kiezers in het politieke midden aan te spreken.

„Het is makkelijk om voor eigen parochie te preken. Het is veel moeilijker om historische allianties te sluiten en andersdenkenden te overtuigen. Toen ik in 1994 in de Tweede Kamer kwam, gold de SP als een sektarische arbeidersclub. Zulke adjectieven heb ik geprobeerd weg te nemen.”

Hoe lang bent u nog partijleider van de SP? U heeft een paar jaar geleden motivatieproblemen gehad.

„Ik ben een rusteloos mens. Toen ik in Den Haag geen inspiratie meer vond, ging ik het land in. Ik heb een tour door Nederland gemaakt, waar ik veel van heb geleerd. Het heeft mij nieuwe inzichten gebracht. Vroeger vond ik dat politici niet te lang ergens moesten zitten. Nu denk ik dat het goed is dat politici een lange-termijngeheugen hebben.”

U liet zich ook vaker vervangen door fractiegenoten. Volgens sommigen bent u langzaam ruimte aan het maken voor opvolgers.

„De trein loopt hier wel. Waarom zou ik dan alle debatten doen? Ik ben er ook om nieuwe ideeën te bedenken en zo de partij vooruit te helpen. Ik heb de afgelopen jaren wel geleerd dat er meer aandacht moest komen voor het uitbouwen van de partijorganisatie.”

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

Reacties uitgeschakeld


  • In de media

  • Foto