´SP luisterde wél naar zorgen op de werkvloer´

In Trouw vandaag een opinie van Gabriël van den Brink, Dorien Pessers en Thijs Jansen, samenstellers van het boek ’Beroepszeer. Waarom Nederland niet goed werkt’ (uitgeverij Boom) en bestuursleden van de Stichting Beroepseer (www.beroepseer.nl )

´SP luisterde wél naar zorgen op de werkvloer´

De grote winst van de SP is te verklaren. Als enige herkende de partij de zorgen van leerkrachten en verpleegkundigen over de groeiende bureaucratie. Er zijn al veel analyses losgelaten op de uitslag van de verkiezingen, met name op de grote winst van de SP. Wat nog niet voldoende is onderkend, is dat de zege van de SP een signaal lijkt van een groeiende groep aan beroepszeer lijdende vakmensen in publieke en semi-publieke sectoren zoals de zorg en het onderwijs.

Wij hebben de grote partijen ruim een jaar geleden op die groeiende onvrede geattendeerd in het openingsartikel van ons boek ´Beroepszeer’. Wij schreven: „Politici lijken nog ook nu nog onvoldoende door te hebben dat schoffering van professionals tegelijkertijd schoffering van burgers en kiezers is. (…) Het is een grote beoordelingsfout dat het probleem van de onvrede en de onrust onder professionals wordt overgelaten aan partijen als de SP. Misschien beschouwen de andere partijen het als een ’extreem links’ vakbondsthema? Het zal PvdA, CDA, VVD en D66 echter flink gaan opbreken als zij daarin niet snel verandering brengen.”

De overwinning van de SP lijkt voor een flink deel te danken aan de stemmen van ontevreden leerkrachten, verpleegkundigen, huisartsen en anderen die werken in de zorg en het onderwijs. Wie opgelet heeft, zag deze ontwikkeling aankomen. In het afgelopen jaar is uit allerlei onderzoeken gebleken dat de professionals op de werkvloer in zorg en onderwijs veel last hebben van het groeiende aantal managers, controlezucht en een overmaat aan bureaucratie en regelgeving. In een grote enquête van ’Netwerk’ en ’Rondom 10’ zei twee derde van de werknemers dat de organisatie er niet efficiënter van was geworden.

Dat dit thema enorm leeft, bleek ook uit de vier drukken van het boek ’Beroepszeer’ in één jaar, uit het succes van onze eigen stichting Beroepseer (waarvan de beginselverklaring al door ruim 800 professionals uit alle mogelijke beroepen ondertekend is) en van de door Ad en Marijke Verbrugge opgerichte Vereniging Beter Onderwijs Nederland. Onderzoeken van de laatste maanden in verschillende sectoren wijzen erop dat de juist SP erin geslaagd is het beroepseerthema politiek te verzilveren.

De SP doet het uitstekend onder vakmensen in de zorg. Een signaal daarvoor: op een debat over controlezucht in de geestelijke gezondheidszorg, half november te Rosmalen, zei na afloop van de discussie ruim 80 procent van de deelnemers op de SP te gaan stemmen. Het waren allen vakmensen uit de geestelijke gezondheidszorg, thuiszorg, verpleeghuizen, maatschappelijk werk, gehandicaptenzorg en ziekenhuizen. Het ledenblad Huisarts in praktijk meldde eerder dat 61 procent van de huisartsen een voorkeur
gaf aan een kabinet met de SP en Agnes Kant graag ziet als minister van volksgezondheid. Ook onder de 700 verpleegkundigen en verzorgenden op het vakcongres ’Samen sterk voor betere zorg’ te Utrecht, bleek de SP de partij van de eerste voorkeur.

In het onderwijs leek de aanhang van de SP de afgelopen maanden ook te groeien. Uit een onderzoek van de Algemene Onderwijsbond bleek in oktober dat onder leraren de aanhang in de afgelopen vier jaar van 15 naar 28 procent was gegroeid. De ’geschonden beroepseer’ is bij andere partijen een blinde vlek geweest. Voor een deel omdat zij hun informatie krijgen van en onderhandelen met de traditionele koepels en belangenorganisaties. Deze organisaties laten de geluiden horen van besturen en management en zijn traditioneel nauwelijks gericht zijn op het belang van vertrouwen in de professional. Een verantwoordelijk
mens verdient de ruimte. De SP heeft veel kennis van en contact met de werkvloer en heeft daarmee een enorme voorsprong.
Er is zeker belangstelling geweest voor het thema bij andere partijen, zoals er ook een interessant rapport van de wetenschappelijke Raad voor het regeringsbeleid is geweest (’Bewijzen van goede dienstverlening’). Het thema wilde bij de andere
partijen echter maar geen ’vlees en bloed’ worden.

Als de informateur en formateur enige wijsheid tonen, dan letten zij er goed op dat de winst van de SP ook gezien wordt als een signaal van vakmensen wie het water tot aan de lippen staat. De stemkeuze van de in hun beroepseer aangetaste werkenden in de zorg en het onderwijs zou gevolgen moeten krijgen voor de te vormen coalitie, het te schrijven regeerakkoord en de manier waarop wij in Nederland besturen en leidinggeven. En laten de partijen die de coalitie uitmaken erop letten dat het nieuwe kabinet krachtige en aansprekende bewindslieden telt die werkelijk in staat zijn iets te veranderen in de relatie tussen politiek, bestuur, management
en de mensen op de werkvloer. Praten over ’vertrouwen in de professional’ gebeurt genoeg, maar die woorden in daden omzetten nog nauwelijks. Als het beroepseerthema door het nieuwe kabinet nog steeds niet serieus genomen wordt, zal de kloof tussen Den Haag en de professionals nog groter worden en zal het gegeven dat ’Nederland niet goed werkt’ steeds meer consequenties
krijgen, voor de economie en politiek.

Gabriël van den Brink, Thijs Jansen en Dorien Pessers zijn samenstellers van het boek ’Beroepszeer. Waarom Nederland niet goed werkt’ (uitgeverij Boom) en bestuursleden van de Stichting Beroepseer (www.beroepseer.nl )

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

vrijdag 01 december 2006 :: 12.57 uur

21 Comments

21 reacties

  1. Verrassend hoor dat mensen die in de (semi)overheid werken op links stemmen omdat ze door de overheid betaald worden en links natuurlijk meer geld belooft.

    Beetje preken voor eigen parochie dus.

    Reactie door Marco — vrijdag 1 december 2006 @ 13.06 uur

  2. 1. Lees het rapport eens door en je zult zien dat de geldelijke beloning helemaal niet de grootste factor van ergenis bij leraren is.

    Reactie door kaatje — vrijdag 1 december 2006 @ 13.10 uur

  3. Er zijn weinig doorgroei mogelijkheden.
    Je kunt je alleen verder ontwikkelen als je besluit het management in te gaan.
    Doorgroei mogelijkheden in onderwijs kan alleen van de ene klas naar de andere.
    En de klassen zijn vaak groot.

    Reactie door Marianne — vrijdag 1 december 2006 @ 13.14 uur

  4. Ik vind dat docenten in het onderwijs niet te klagen mogen hebben voor wat betreft het loon , maar wel over de artistieke mogelijkheden binnen het onderwijs om kennis en ervaring over te brengen > Thans gaar er veel onderwijs via Powerpointpresentaties : wel na twee sheets te hebben gezien gaat de leerling/student hersenen in verzadiging en nemen niets meer op : Echter probleem is dat op deze manier wel een heel vak snel doorgedraaid kan worden

    Reactie door Fred — vrijdag 1 december 2006 @ 13.22 uur

  5. Geld is inderdaad niet de belangrijkste faktor van ergernis, hoewel ik wel vind dat onderwijs en zorg slecht wordt betaald, de hoeveelheid werk in aanmerking genomen.
    Het steeds zakelijker worden van de zorg, de
    nieuwe projekten die geld moeten opleveren wat ten koste gaat van de client, te weinig tijd hebben voor waar het werkelijk om gaat, dat zijn de ergernissen.
    Voor onderwijs geldt in feite hetzelfde: teveel werk wat niet direkt te maken heeft met de kinderen.
    De meest mensen in de zorg en in het onderwijs werken zich te pletter en worden nauwelijks gewaardeerd en in het onderwijs zijn er weinig doorgroeimogelijkheden.

    Reactie door Bert — vrijdag 1 december 2006 @ 14.15 uur

  6. Ik werk zelf in de zorg, en heb dus ook op de SP gestemd. Er moet gewoon echt iets gaan veranderen in de zorg. Er wordt maar bezuinigd en bezuinigd op de zorg. Het liefste zou ik ook een keer staken, net zoals de mensen in het openbaar vervoer. Maar helaas… Dat KUNNEN wij niet, want anders waren we niet in de zorg gaan werken.
    Daarbij durven wij ons niet eens es ziek te melden omdat we weten dat vervanging regelen erg lastig is en het eigenlijk te duur is. Dus nee, wij melden ons niet ziek maar komen zelfs werken terijl we koorts hebben!
    Verder is het ook nog eens zo, dat als wij niet onregelmatig zouden werken en dus geen OnRegelmatigheidsToeslag zouden krijgen wij bar weinig verdienen tegenover dat wat wij eigenlijk wel niet allemaal doen!
    Dus, in het kort: ik hoop dat er nu echt wat gaat veranderen.

    Reactie door Mirjam — vrijdag 1 december 2006 @ 14.20 uur

  7. 3. Wat is dat toch met al dat doorgroeien?!

    Leraar worden is een missie, als je vet carriere wil maken moet je gewoon iets anders gaan doen!

    Ik vergelijk het altijd maar met vrienden van mij die een huis hadden gekocht. De vader noemde dit op denigrerende wijze een “starterswoning” en tja, ze moesten natuurlijk wel binnen afzienbare tijd gaan doorgroeien naar een huis wat meer aanzien heeft.

    Kortom, belachelijk. Plezier in datgene wat je bent en hebt kan voor velen een drijfveer zijn, carriere maken en veel geld verdienen zijn geen vereisten. Niemand hoeft zich daarom minder te voelen.

    Reactie door kaatje — vrijdag 1 december 2006 @ 14.40 uur

  8. Marco gaat voor het gemak maar even voorbij aan het feit dat een hoop mensen in die semi-overheid jarenlang tegen hun zin een rechts beleid hebben moeten uitvoeren. Een beleid dat kennelijk schadelijk was voor hun beroepseer.

    Reactie door Johnito — vrijdag 1 december 2006 @ 15.08 uur

  9. Mooi dat de SP het dossier Beroeps(z)eer-dossier onderschrijft, maar besef goed dat een simpele afwijzing van management en controlzucht niet de oplossing is. Hoevaak heeft de politiek niet moord en brand geschreeuwd als er onvoldoende gehandhaafd werd (vuurwerk, cafebrand, schiphol)!?? En hoe raar is het dan als verantwoordelijke bestuurders en managers door toezicht, verantwoording en rapportages zich indekken en proberen grip te krijgen?! Ik wil niks afdoen aan de kritiek op die niet werkende oplossingen, maar stel voor dat we vervolgens op zoek gaan naar een manier van leren met elkaar die risico’s accepteert, pavlof-reacties op ongevallen inperkt en rationele analyses van conflicterende belangen en regelgeving stimuleert.

    Reactie door Gerald — vrijdag 1 december 2006 @ 15.12 uur

  10. Kaatje ; een prima betoog !

    mensen in de zorg mogen door fysieke en psychische belasting wel meer waardering krijgen , maar docenten die schaal 11/10 hebben hebben niets te klagen : ze moeten maar eens wat meer onderwijsmogelijkheden uitproberen ; anders wordt het vak inderdaad heel erg saai , wat psychisch tot uitdrukking komt in de vorm van en looneis !

    Reactie door Fred — vrijdag 1 december 2006 @ 15.15 uur

  11. Het is een schandelijke zaak dat gemiddeld 40% van de inleg in beleggingshypotheken niet wordt belegd, maar opgaat aan kosten en verzekeringen van de banken en verzekeraars.
    Van elke euro beleggingshypotheek beleggen verzekeraars gemiddeld 60 cent
    15 à 20 procent is premie voor overlijdensrisicoverzekering,waarom de hypotheeknemers niet gevraagd hebben.
    De rest gaat op aan provisies voor tussenpersonen en banken en aan onzichtbare kosten. Ondertussen blijven de woekerwinsten van de grote verzekeraars en banken maar doorstijgen.Waarom heeft de politiek zo lang zitten te slapen?

    Reactie door Maan Arkenbosch — vrijdag 1 december 2006 @ 17.21 uur

  12. @11 Maan,

    Allereerst zou ik opmerken dat hypotheken er sowieso niet zijn om mee te beleggen/gokken, maar goed. Zoals m’n opa altijd zei: beleggen doe je op een boterham. Eerlijk gezegd snap ik niet helemaal de relevantie van je opmerking met dit onderwerp.

    Ik hoop in ieder geval dat de SP zijn/haar poot stijf kan houden m.b.t. de versoepeling van het ontslagrecht. Als je kijkt wat er gebeurt met een leraar die z’n mond open trekt, word je daar somber van.

    Reactie door Erik van Donk — vrijdag 1 december 2006 @ 19.33 uur

  13. Inmiddels alweer 34 jaar in de zorg en er nog steeds niet op uit gekeken. Toen ik begon in de jaren 70 was het normaal als je met 6 – 8 collega’s de dagdienst begon. Inmiddels zijn we jaren verder en het aantal handen om het bed zijn in aantallen nog steeds het zelfde tot minder maar de zorgintenssiteit is wel enorm toegenomen. Er zijn een scala aan nieuwe diensten en ondersteunende diensten bijgekomen die elk weer hun eigen regels en eisen hebben en dit alles moet ook weer aangestuurd worden dus ook daar maar weer een aantal lagen tussen en zo wordt alles steeds maar weer duurder en is er voor de werknemer nog nauwelijks oog voor hun persoonlijk welzijn.
    Nog steeds is de patiënt de kern van mijn werkzaamheden en voor mij persoonlijk bestaan er nog genoeg uitdagingen in de zorg. Wordt ik daarin gesteund door mijn werkgever? Nee, want er is geen geld om een “gewone verpleegkundige” een cursus mbt kwaliteitsverbetering van 2 jaar a €3000.00 aan te bieden. De bezuinigingen in de A-zorg slaan nu ook wijd en zijd toe, let maar op steeds meer ziekenhuizen komen in de finaciële noden met het Slotervaart ziekenhuis in Amsterdam als eerste ziekenhuis in Nederland wat is geprivatiseerd. Is geld de enige motivator voor mij? Ik dacht het niet maar het is wel erg vreemd dat daar waar ik nu zelf zolang in de zorg werkzaam ben, daarbij een schat aan kennis en ervaring aan hebt overgehouden,in de praktijk niets van terug zie in welke vorm van beloning dan ook. Eenmaal aan het einde van de schaal dan is het voor jou over en kan je je hoogstens gaan specialiseren maar daar komt ook snel een einde aan. Binnen de zorg bestaat er nauwelijks functiedifferentiatie waardoor het ook niet mogelijk is om af te wijken van bestaande salariringstructuren. Je komt altijd weer terug in de schaalverdeling waarbij de uiterste schaal van een gespecialiseerde verpleegkundige die van 55 is. En dan mag je binnen de zorg niet mopperen als je daar zit want je zal medewerkende zijn van een facilitaire dienst dan mag je blij zijn als je in schaal 35 bent ingedeeld. Ik denk wel dat we een einde moeten maken aan de steeds maar weer stijgende uitgave in de zorg maar of het de weg is die momenteel wordt bereden de juiste is waag ik te betwijfelen.
    Zolang de mensen op de werkvloer niet echt gehoord dan zal er ook niet veel veranderen.

    Reactie door gert — vrijdag 1 december 2006 @ 19.47 uur

  14. De zorg en het onderwijs zijn grote kostenposten op de begroting.Zij moeten via de belasting opgebracht worden.Met de (AOW)vergrijzingskosten in de toekomst erbij,zal dit gezien de mondiale concurrentie positie van ons land, welke niet mis is, een zware klus zijn.Daarom dient in deze beroepsgroepen geautomatiseerde werkmethoden geintroduceerd te worden.Zo komt vidio-les via laptop of groot plasma scherm steeds meer op de voorgrond.Je kunt eenvoudig een DVD afdraaien en dan zoveel keer de studiestof herhalen als nodig is. Daar hoeft per klas geen leraar bij te staan.Managers zijn dan nagenoeg niet meer nodig.
    Zelfs ingetoetste vragen kunnen beantwoord worden.Uiteraard wordt deze CD studie regelmatig (automatisch)geupgradet.Dan de zorg:Waarom kunnen bijstand-trekkers en WAO-ers niet ouderen met kleine klussen en een vriendelijk gesprek bijstaan? Hiervoor mag m.i. best een kleine extra (belastingvrije) vergoeding gegeven worden,vooral als het minima zijn.Ook in bejaardenhuizen,kunnen jongere ouderen best tegen een kleine vergoeding in de keuken werken of met het serveren van eten meehelpen.Wellicht is een lopend buffet in een bejaardenhuis best mogelijk.Bij dementerende ouderen kunnen ter verlichting van de verzorgende plafond-rail systemen ingezet worden.Ook z.g.cocon woningen met zonnecollectoren en veel glas met interne tuin zijn een studie waard. Alle efficiency,dient echter eerst proefondervindelijk uitgeprobeerd te worden.
    Met de stormachtige vergrijzingsproblemen is inventiviteit gewenst.Niet alleen voor de ouderen zelf,maar ook om solidariteit met de jongeren,welke uiteindelijk de lasten op moeten brengen te behouden. Helaas zitten weer veel te veel bla-bla figuren in de 2e kamer en te weinig inventieve (technische)deskundigen.Daarom komt er ook weinig van de grond.

    Reactie door Maan Arkenbosch — vrijdag 1 december 2006 @ 21.03 uur

  15. Betoog van Gert onderschrijf ik zeer.
    Kaatje: leraar is geen missie, maar een vak, waar je uiteraard wel gevoel voor moet hebben.
    Als je vet carriere wil maken ga je inderdaad niet in het onderwijs, maar wanneer ik zie wat mijn vrouw, die in het basisonderwijs werkt, er aan extra taken bij doet,dan mag dit best ook eens in geld gewaardeerd worden.
    Voor de zorg geldt hetzelfde.

    Reactie door Bert — vrijdag 1 december 2006 @ 21.47 uur

  16. Het lijkt erop alsof uitvoerenden in de zorg en het (midden)management tegen elkaar uitgespeeld worden. Juist omdat er zoveel strijdige regelgeving is en de onwikkelingen daarbinnen zo snel gaan heb je ook meer (midden) managers nodig. Beiden hebben het vaak behoorlijk zwaar en vaak nog weinig voldoening.Beter is het om de neuzen dezelfde kant op te krijgen en met elkaar een hard NEE te roepen tegen nog meer idiote regelgeving. We zijn te aangepast en te braaf geweest. Protest hoeft zich niet altijd te uiten in demonstraties. Je kunt ook als organisatie (s)(met steun van bijv. de SP?)afspreken dat je je niet houdt aan bepaalde tijd en geld en energievretende opgelegde onzinnige regels. Kost dit boetegeld? Kan dan een vakbond dit bijvoorbeeld dan niet betalen uit de “stakingskas?”Zijn de vakbonden niet gewoon veel te veel ingeslapen? Heeft het poldermodel niet ook een zeer grote negatieve invloed gehad op ons! En maar redelijk blijven, terwijl dat gewoon niet het juiste antwoord was op de problemen? Niet “redelijk” wil niet gelijk zeggen dat je dan onbeschoft wordt oid, maar dat je dan het spreken vanuit het gevoel kiest boven “zinloos blijven praten”. Jank bijv. gewoon in gezelschap tijdens een vergadering wanneer er over lijken wordt gegaan. Accepteer dat uiting geven van gevoel van elkaar en jank gezamenlijk. Dat heeft mogelijk meer genezend effect op jezelf en anderen dan redelijke, vooral, oh zo gerelativeerde, argumenten.

    Reactie door anne — zaterdag 2 december 2006 @ 13.18 uur

  17. De schaalvergroting in zorg en onderwijs heeft een afschuwelijke bureaucratie opgeroepen. Die omvangrijke managementslagen kosten handenvol geld en zorgen voor veel ergernis op de werkvloer.
    Het wordt zorgverleners en onderwijsgevenden haast onmogelijk gemaakt om kwaliteit te leveren. Dat frustreert. Dat frustreert gruwelijk.

    Reactie door Henk — zaterdag 2 december 2006 @ 13.43 uur

  18. De SP luistert inderdaad naar de werkvloer. Ook bij de brandweer zijn er veel problemen. De SP is de enige partij die zich zowel lokaal als op Haags niveau inzet voor ons. Vorig jaar moesten wij na 20 jaar het veld ruimen en nam de SP het voor ons op. Nu neemt de SP het voor ons op in de problemen rondom het arbeidstijdenbesluit. Zowel de rechter als arbeidsinspectie zeggen dat ons rooster onrechtmatig is. De werkgeevrs doen niets!!! De SP heeft hier wederom kamervragen over gestelt. En dan de zorg, ik heb veel respect voor mensen die voor heel weinig geld de zwakste uit onze samenleving helpen. Hun salaris staat niet in overéénstemming met hun diensten. de werkdruk wordt ook steeds hoger. Geef hun een fatsoenlijk inkomen!

    Reactie door robert rb — zaterdag 2 december 2006 @ 14.36 uur

  19. @7 Kaatje
    In theorie groeien de bomen tot in de hemel.
    Snap je? (management he) In de praktijk gaat het aardser toe.

    Reactie door Alex — zaterdag 2 december 2006 @ 15.13 uur

  20. Het is niet alleen het onderkennen en het willen terugdringen/afschaffen van de doorgeschoten regelzucht in sectoren als zorg en onderwijs die de SP stemmen heeft opgeleverd maar ook het onderkennen en willen terugdringen van de doorgeschoten schaalvergroting. Schaalvergroting heeft mijns inziens vooral geleid tot het ontstaan van onnodige managmentlagen, regelzucht en graaicultuur. Gelukkig is er een partij die hier een eind aan wil maken.

    Reactie door Hein — zaterdag 2 december 2006 @ 19.42 uur

  21. Leuk zo’n artikel. Met verkiezingswinst alleen los je niets op. Ben heel nieuwsgierig hoe dit in de nabije toekomst omgezet wordt in daadkrachtige aanpassingen in genoemde beroepsgroepen. Luisteren is niet genoeg, er moet ook iets gebeuren. Lijkt me geen ggemakkelijke opgave.

    Reactie door Petra — woensdag 6 december 2006 @ 20.23 uur