Geen sociale agenda zonder politiek verhaal

Onderstaande opinie verscheen 12 januari in Binnenlands Bestuur.


We worden steeds rijker, maar niet gelukkiger. Voortdurend hervormen we het onderwijs, maar toch verlaten steeds meer kinderen voortijdig hun school. In dertig jaar is ons nationale inkomen verdubbeld, maar tegelijkertijd is een onderklasse ontstaan. In 30 plannen voor een beter Nederland discussiëren wetenschappers over deze en andere politieke dilemma’s. Besproken wordt waarom de omgangsvormen verruwen, de integratie stagneert en de vervuiling toeneemt. Op basis van deze analyses worden plannen gepresenteerd om Nederland socialer te maken. De deskundigen die aan het woord komen zijn zonder uitzondering interessant. De ideeën die zij presenteren bijna allemaal bruikbaar. Maar toch levert dit boek geen werkbaar programma op. Wat ontbreekt zijn politieke uitgangspunten, op basis waarvan keuzes worden gemaakt.


Door Ronald van Raak (Tweede Kamerlid SP) en Jan Marijnissen

De essays in dit boek verschenen eerder in de Volkskrant, die samen met de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling en het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken een sociale agenda voor Nederland wilde opstellen. Het was niet de bedoeling een ‘groot verhaal’ te vertellen over de toekomst van Nederland. Dit is volgens de initiatiefnemers niet meer mogelijk, omdat ideologieën hun zeggingskracht hebben verloren.

Zij hebben daarom een voorbeeld genomen aan de Copenhagen Consensus van de Deense econoom Lomborg, die een methode bedacht om deskundigen te laten nadenken over maatschappelijke problemen. Zeven onderwerpen werden geselecteerd: over welvaart en geluk, drop-outs in het onderwijs, de kwaliteit van de publieke dienstverlening, het ontstaan van onderklassen, goed burgerschap, integratie en duurzaamheid. Zeven wetenschappers schreven een essay, daarop reageerden weer andere deskundigen en lezers van de Volkskrant. De uiteindelijke voorstellen werden nog eens voorgelegd aan een ‘panel van wijzen’.

Ideologische verschillen
De gekozen aanpak heeft als voordeel dat we niet alleen de conclusies krijgen voorgeschoteld, maar ook een mooi inkijkje hebben in de discussies die daaraan voorafgingen. Dan blijkt dat deelnemers nogal verschillende politieke uitgangspunten hebben. Bijvoorbeeld over hoe we goed burgerschap kunnen bevorderen. De psycholoog René Diekstra, die in Rotterdam aan de slag ging met de Stadsetiquette, doet interessante voorstellen om scholen, gemeentebesturen, woningcorporaties en wijkagenten in te schakelen om mensen te leren zich fatsoenlijk te gedragen. Dorien Pessers doet dit echter af als een oppervlakkig beschavingsoffensief en vraagt aandacht voor de maatschappelijke oorzaken van onfatsoenlijk gedrag. Zij wijst daarbij op de omroepen, die om commerciële redenen veel seks en geweld uitzenden. Maar ook op het beleid van politici, die door de introductie van meer marktwerking het individualisme en de concurrentiedrift in mensen aanwakkeren.

Ook bij andere thema’s blijken deelnemers heel verschillende politieke uitgangspunten te hebben. Onderwijsdeskundige Jaap Dronkers heeft kritiek op het huidige onderwijsbeleid, maar meent toch dat we het onderwijs kunnen verbeteren door meer concurrentie tussen scholen. Oud-onderwijzer Roel Gordijn wijst erop dat dit de bestaande problemen, zoals de kloof tussen management en onderwijzers, alleen maar groter maakt. Hij wil juist een verandering in de organisatie, waardoor de leraar weer meer te vertellen krijgt over het onderwijs.

Op het gebied van integratie pleit Simon Steen voor een terughoudende overheid. Alleen persoonlijke initiatieven, die voortkomen uit persoonlijke verontwaardiging, kunnen volgens deze schooldirecteur in het bijzonder onderwijs slagen. Bowen Paulle, die in Amsterdam en New York de segregatie onderzocht, zegt dat juist de overheid de problemen moet aanpakken, willen we in Nederland gettovorming naar Amerikaans voorbeeld voorkomen. Bijvoorbeeld door leerlingen actief te spreiden, waardoor kinderen uit kansarme buurten niet als vanzelf terechtkomen op kansloze scholen.

De verschillen in politieke uitgangspunten komen het duidelijkst naar voren in de bijdrage van de socioloog Godfried Engbersen, over de onderklasse. Hij gaat in op de analyse van de Engelse psycholoog Dalrymple, die stelt dat sociale voorzieningen onvoldoende een beroep doen op de eigen verantwoordelijkheid en mensen afhankelijk maken. Dergelijke opvattingen over de corrumperende werking van sociale zekerheid komen oorspronkelijk van de Amerikaanse neoconservatieven, maar zijn tegenwoordig ook te vinden bij Nederlandse liberalen, van de VVD tot GroenLinks. Engbersen stelt dat minder sociale zekerheid en meer repressie geen zin hebben en wijst op de sociale mechanismen die nieuwe generaties in achterstand houden. Daarbij maakt hij een vergelijking met de naoorlogse emancipatie van katholieken en arbeiders, die mogelijk werd door gerichte overheidsinvesteringen in onderwijs, werkgelegenheid en huisvesting.

De medewerkers aan 30 plannen voor een beter Nederland zijn allemaal op hun eigen gebied deskundig. Hun voorstellen zijn meestal goed doordacht, maar vaak niet te verenigen. Achter de verschillende voorstellen steken heel andere politieke uitgangspunten. In dit boek wordt voorbijgegaan aan dergelijke ideologische verschillen en daardoor ontbreekt de samenhang. Deze sociale agenda mist politieke keuzes. Kunnen we mensen veranderen door ze te straffen of door ze te stimuleren? Moeten maatschappelijke verbeteringen beginnen bij het individu of bij de samenleving? Geven we in de publieke sector voorrang aan de markt of aan de overheid? Daarmee weerlegt dit boek tegelijk het uitgangspunt van de initiatiefnemers en blijkt dat in de politiek wel degelijk behoefte is aan grote verhalen.

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van de essaybundel ’30 plannen voor een beter Nederland. De sociale agenda’ door Krijn van Beek en Yvonne Zonderop (de Volkskrant/ Meulenhof, 2006).

Opties voor delen:
  • NuJIJ
  • eKudos
  • del.icio.us
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • email

vrijdag 12 januari 2007 :: 22.40 uur

35 Comments

35 reacties

  1. Is het nu echt nodig om het wiel steeds weer opnieuw uit te vinden? De primaire doelstellingen van de diverse politieke stromingen zijn meer dan helder.
    Wat probeert men met deze essaybundel nu werkelijk te realiseren? Het vervagen en maskeren van de diverse politieke ideologieen?

    Dit lijkt me nu een typisch stuk van neoconservatieven die proberen recht te praten wat krom is.

    Wat is dat trouwens met die coalitiebesprekingen op “geheime locaties?” Probeert men hier de suggestie te wekken dat het land in crisis verkeert, maar geen nood, de (liberale) redding is nabij? Over recht praten wat krom is. Als je de partijprogramma van de PVDA er op na leest dan zie je dat ook deze partij het liberaal kapitalisme een warm hart toe draagt.
    Het zijn niet de 3 coalitiepartijen die er samen uit moeten komen. Zij hebben nauwelijks onderlingen geschillen. Het is de burger die gemasseerd wordt om langzaam aan de zoveelste leugen te accepteren.

    Doorzie deze onzin van het CDA en PVDA en zijn liberaal kapitalistische agenda.

    Reactie door Rob de Kuster — vrijdag 12 januari 2007 @ 23.41 uur

  2. @1 Rob de Kuster

    Oh ja! Dit is beslist een spel. Alles is allang in kannen en kruiken.
    Hoogstens zal het gaan over wie bij wat?
    Ik vrees dat in de komende 4 jaar de burger NOG verder wordt uitgemelkt.
    Hoe zullen we het noemen? Kadaverpolitiek?

    Reactie door Gloria — zaterdag 13 januari 2007 @ 1.18 uur

  3. Laten we als SP scherp blijven, Gloria. Ze opereren bij de gratie van onwetendheid. Laat de SP dan kennis verspreiden, Gloria. Stel de burger op de hoogte zodat die zich niet laat misleiden en weet op wie deze kan stemmen.
    Het lek destijd waaruit de politieke rel rondom
    dr David Kelly en de Irakoorlog ontstond en die nu nog voort duurt was mogelijk omdat er kennis verspreid werd die geheim had moeten blijven.
    Ze opereren bij de gratie van uw onwetendheid. Dus; wanneer men kennis bezit wordt het voor hen onmogelijk te functioneren. Laat u niet voor de gek houden door dit liberaal kapitalisme, Gloria. Spreek u uit.

    Wie zegt dat deze coalitie er over 4 jaar nog zit, Gloria.

    Reactie door Rob de Kuster — zaterdag 13 januari 2007 @ 1.46 uur

  4. Als de huidige coalitie doorgang vind, verkeert zij in een zeer zwakke positie, Gloria.
    Laat Wouter Bos maar eens zijn liberaal kapitalistische CDA/VVD agenda aan de gemiddelde PVDA kiezer uitleggen.
    Zowel PVDA als CU zullen in deze coalitie keihard stelling moeten nemen tegen het liberaal kapitalistisch gedachtengoed, willen ze niet hun eigen kiezers verliezen.
    Wanneer deze coalitie doorgang vind hoeft de SP alleen maar de confrontatie aan te gaan met dit liberaal kapitalisme. Laat we eens kijken of en hoe coalitiepartijen deze liberale agenda verdedigen danwel maskeren. En laten we dit puntje van aandacht bij de burgers telkens weer op de agenda zetten.
    Laten we als SP de verschillen op scherp zetten, Gloria. Kennis is macht.

    Reactie door Rob de Kuster — zaterdag 13 januari 2007 @ 2.10 uur

  5. In dit betoog vraag je je af hoe het moet.
    De één zegt dit en de ander dat.
    Daar hebben we een goed begin. We staan nog helemaal open en gaan niet links of rechts.

    Laten we de situatie wat simplistisch voorstellen.

    We stappen eerst even af van het idee dat “De Politiek” iets wezenlijks zou inhouden voor de kiezers qua effect van het stamgedrag.
    “De Politiek” zou de volksvertegenwoordiging zijn die de wil van het volk uitvoert. Dat is al jaren niet meer zo.
    U stemt massaal de SP naar 25 zetels maar krijgt een piepklein CUutje voorgeschoteld.

    Vele van de vorenstaande beschreven problemen zijn geen OF/OF situatie maar een situatie die meerdere invalshoeken heeft.
    De mensen die er het dichts bij staan hebben de meeste ervaring en DAAR moet naar worden geluisterd. De politiek heeft slechts twee smaken: links of rechts.
    Je zal dus (of het nou als links of rechts wordt gezien) een middenweg moeten vinden waar de meerderheid zich in vindt.
    En dat doen we niet in dit land.
    Want dat is te D66. Krijg je coalities van met oeverloos gezever over punten en komma’s.
    We willen een kant kiezen.
    Dan zeg ik dat je een kant moet maken met een duidelijk verhaal en de SP heeft de meeste credits wat dit betreft. Sommige oplossingen kunnen keihard marktconform zijn. Andere absoluut niet.
    Als de SP zich als zodanig gaat profileren en er naar handelt wordt die 2 van “25″ een 4.
    Niet bang zijn.
    Ik ken enkele millionairs. Dat zijn niet allemaal “greedy bastards” en willen best mee werken aan een socialer land. Zij vinden het ook niet leuk dat er mensen op straat staan, illegaal zijn of in de problemen raken door dit halfslachtige, harde beleid van de huidige regering.
    Die zijn ook als kind begonnen met een krantenwijk en hadden het niet breed.
    Er is een brug tussen het één en het ander. En dat is het antwoord.

    Reactie door MijnZus — zaterdag 13 januari 2007 @ 2.20 uur

  6. Zou het niet praktischer zijn om de bespre-
    kingen in afzondering te doen plaatsvinden,
    zodat niet om de haverklap ‘ruggespraak’ ge-
    houden wordt en elk punt van bespreking nog
    even wordt ‘aangehouden’ tot de volgende
    dag? Souffleren aan alle kanten moet niet no
    dig zijn als iemand zijn eigen agenda (en
    dus die van de eigen partij) op zak heeft.
    Geen extra gesmoes daarnaast! Er zijn meer
    pappies op zakenreis of aan het werk, dus
    helaas moeten vrouw en kinderen het ‘zonder’
    doen, maar er de gelegenheid voor contact
    zijn. Afzondering dient het doel van heel
    korte metten te gaan maken en niemand zich
    te doen verspreken naar de pers toe. Derhal-
    ve moeten zich zo min mogelijk mensen bij de
    werkwijze betrokken worden, zodat ook veel
    gemakkelijker is vast te stellen, wáár de
    evt. ‘lekken’ optreden en zaken mogelijk of
    scheef getrokken worden, of achterlangs veel
    te veel beïnvloed!
    Intussen hebben we gezien dat de Media nog
    per TV een nieuw programma gaan opzetten, zo
    rond de a.s. p.s. verkiezing en dit keer
    wordt het een programma met een geheel nieuwe signatuur en zal heten Knevel en Brinkman om evenwicht te krijgen in de overi
    ge aktualiteitenprogramma’s werd meegedeeld
    in het programma “de wereld draait door”.
    Het had mijnentwege net zo goed kunnen heten
    ‘het gezin, de hoeksteen van de samenleving’
    als ik zag hoe Tijs het onderscheid verwoord
    de tussen hem en Jeroen Pauw, wel heel erg
    merkwaardige manier van een nieuw programma
    in de steigers te zetten… en dit zou geen
    nieuwe verkiezingsstunt betekenen?????
    Nog even en het programma wordt ‘geopend’en
    ‘gesloten’ zoals vroeger de Kamervergadering
    eenzelfde policy onderging! Echter het land
    moet met verstand geregeerd worden en emotie
    dus experimenteert men nu in alle vormgevin-
    gen daartoe! Nog even en de werkgelegenheid
    wordt verdeeld over drie ‘geloven’ elk met
    hun eigen ‘vrije zondag’viering, dan gaat er
    dus ook een ‘vrije vrijdag’komen voor een
    ieder die dat belieft!. Waar gaan we met dit
    land naar toe? Een 24uurs economie die geld
    in het laadje brengt, of juist niet, waarbij
    een kleine groep altijd een ‘lang weekend’
    weg kan op de boot, of naar het tweede huis?
    Wat een egocentrische benadering door hen
    die het voor allen moeten verdelen én drage-
    lijk maken! Ik draai het maar eens om:
    geen sociaal verhaal van een nieuw kabinet
    aanvaarden, zonder een ‘degelijke politieke’
    agenda.
    Deze keer eens kijken ‘hoe IK er in sta’….
    ………………………….TOCH?????????
    V rijwillig O nder C uratele stellen van de
    burger, door de grillen van een nieuwe niet
    naar behoren funktionerende coalitie is er
    niét meer bij, hóórt U?
    DAT MAAKT DE KIEZER WEL UIT, ook op 7 maart!

    Reactie door Madelief — zaterdag 13 januari 2007 @ 3.53 uur

  7. In ieder geval een lovenswaardig plan om na te denken over een beter Nederland en bemoedigend om te constateren dat men (15 jaar te laat denk ik toch) inziet dat het met het progressieve Nederland toch niet zo goed gaat. Heb ik al eerder gezegd, een resultaat van 30 jaar misplaatste politieke overcorrectheid, gedoogbeleid (het lijkt erop dat gedogen vervangen kan worden door de andere kant opkijken en problemen te ontkennen), en verpoldering/verkoldering, ervan uitgaande dat de overheid alles denkt te kunnen en moeten regelen. Niet dat marktwerking nu heilig moet worden verklaard. Laten we streven naar een terughoudende overheid die regels stelt waar het nodig is (energie/onderwijs/sociale voorzieningen/openbaar vervoer) maar meer verantwoordelijkheid legt bij het individu.
    Ja verruwing in Nederland: wij zijn van nature al geen fijnbesnaard en hoffelijk volk. Voeg dat samen bij onze egalitaire samenleving en een misplaatst progressief denkbeeld van taboedoorbreking in de jaren ’70 waar geen plaats was voor enige vorm van autoriteit en respect (‘waar bemoei je je mee, zijn toch mijn zaken?’ en ‘moet kunnen joh’), ja dan kom je al snel uit op een samenleving die de weg kwijt is geraakt in de loop der jaren.
    Hoor zo’n dwaas als Midas Dekkers eens bazelen op TV gisteravond. Laat hij zich richten op z’n vakgebied en z’n onzinnige mond op TV voor zich houden.

    Reactie door Harry — zaterdag 13 januari 2007 @ 8.52 uur

  8. @ 2 Gloria

    Zullen we het maar op ORA ET LABORA politiek houden, want inhoudelijk zal het wel weer niks zijn alleen steekt steeds de vraag bij mij op … wie verne#kt wie,… een ding weet ik wel dat Bos z’n achterban en kiezers een loer gedraaid heeft en daar zal de PvdA zeker voor moeten boeten op 7 maart.

    @ 3 Rob de Kuster

    We moeten zeker scherp blijven als SP want Bos zal wel de gladde truukjes van Bakellend overnemen die hij met de paplepel ingegoten kreeg nan de VVD.

    Trouwens een goedemorgen allen

    Reactie door Pool — zaterdag 13 januari 2007 @ 9.45 uur

  9. Alweer Madelief!!!

    Reactie door Marleen — zaterdag 13 januari 2007 @ 12.03 uur

  10. Wat moeten we nu met deze essay-bundel?
    ‘t Is goed dat er wordt nagedacht over een beter Nederland, maar verder is het bijna: zoveel hoofden, zoveel zinnen.
    Ik denk dat er behoeft is aan duidelijke politieke uitgangspunten, en van daaruit duidelijk beleid.
    Nog even n.a.v. de coalitiebesprekingen: Het onderhandelen op ‘geheime’ locaties komt me de strot uit. Er is op deze mensen gestemd en de kiezer heeft het recht te weten wat er iedere dag besproken is.

    Reactie door Bert — zaterdag 13 januari 2007 @ 12.08 uur

  11. @10 Bert
    Ik heb begrepen dat vooral het het vooral het CDA zou zijn die het voor 7 maart rond wil hebben.

    Uit de Volkskrant dit citaat:

    Als reden voor de geheimzinnigheid geven de deelnemers dat ze ‘tempo willen maken’. Voor de statenverkiezingen van 7 maart moet het nieuwe kabinet immers op de trappen van Huis ten Bosch staan. ‘We willen hier wél een succes van maken’, vergelijkt een CDA’er de formatie met 2003, toen veel geschillen op straat kwamen te liggen.

    Reactie door maria — zaterdag 13 januari 2007 @ 13.06 uur

  12. @9 Marleen, waar ben jij in der vrede mee
    bezig om zó te reageren? Zit je je te ver-
    velen? Denk je een ‘trend’ te willen zetten
    mijn richting uit? Weet je zoek of de SP om
    dat je er wat in ziet, en is het je te weinig dan heeft de SP nog vele andere ‘fami
    lie’ waar inmiddels misschien ook de topics
    zijn aangevuld en zit er iets van je gading
    bij! Jouw aandacht rond mij focussen is ab-
    soluut niet nodig en bovendien…enfin!

    Reactie door Madelief — zaterdag 13 januari 2007 @ 14.15 uur

  13. @10 Bert, dat ze talmen haalt je de donder,
    maar we mogen toch hoop ik wel weten, wat
    de vernieuwingen zullen zijn, voordat men
    aantreedt als nieuw Kabinet.
    Voor vrienden van de SP en wie daarbij willen horen is het dus zeker zaak geen ri
    sico te nemen en te trachten dan de SP op
    7 maart in een zo ruim mogelijk jasje te
    steken. Een groot zetelaantal is in ieder ge
    val belangrijk genoeg om er in de 2e Kamer
    er zeer nuttige dingen mee te kunnen doen.
    Wie zich daarbij, in het belang van het wel
    en wee van Nederland, daarbij wil aansluiten
    zien we dan hoop ik, ook wat, opgewekter te
    gemoet.
    Ja zeker, de kiezer mag zéker wel weten hoe
    de vlag er bij staat op 7 maart a.s.!

    Reactie door Madelief — zaterdag 13 januari 2007 @ 14.21 uur

  14. @ 9 Marleen

    Is er in je omgeving geen andere plek waar je kan zeiken, ga desnoods op straat een potje wildplassen maar laat de mensen hier gewoon en desnoods op alle items reageren, kijk jou inbreng op dit blog is gewoon zinloos, als je de pik op Madelief heb dan kan je nu wel vertrekken want je was al duidelijk genoeg.

    Dag Marleen en pasop met het wildplassen, dat je uit de wind gaat zitten anders krijg je kou op de blaas.

    Reactie door Pool — zaterdag 13 januari 2007 @ 15.15 uur

  15. Schoolgangers moeten per module een deel-diploma ontvangen.Zo kan een volwaardig diploma uit 6,10 of meer modules bestaan.Dat betekend,dat iemand welke voortijdig de school verlaat,toch enkele modules bij elkaar geprokkeld kan hebben,Dat is weer een fundament om (later)verder te gaan studeren.Ook op gebied van studie kan de SP innovatieve gedachten ventileren.Jan, door nieuwe ideeen kan de SP opvallen,vooral onder jongeren.

    Reactie door Maan Arkenbosch — zaterdag 13 januari 2007 @ 15.27 uur

  16. “Dorien Pessers doet dit echter af als een oppervlakkig beschavingsoffensief en vraagt aandacht voor de maatschappelijke oorzaken van onfatsoenlijk gedrag. Zij wijst daarbij op de omroepen, die om commerciële redenen veel seks en geweld uitzenden. Maar ook op het beleid van politici, die door de introductie van meer marktwerking het individualisme en de concurrentiedrift in mensen aanwakkeren.”

    Precies DE twee ontwikkelingen waar ik me erg zorgen over maak (trash-tv en marktwerking), dus ik ben wel benieuwd naar haar essay. Beide fenomenen appeleren aan de lage drangen van de mens (leedvermaak, egoisme en overconsumptie).

    Waarom de overheid de sekslijn-reclames niet wil verbieden bijvoorbeeld, dat begrijp ik niet. Het is relatief makkelijk te verbieden, omdat het een typisch Nederlands fenomeen is, ze worden hier gemaakt, door Nederlandse bedrijven. Ik walg van die reclames, maar helaas ben je dan al snel een moraalridder.

    Reactie door Ellen — zaterdag 13 januari 2007 @ 16.17 uur

  17. @8 Pool

    ORA ET LABORA politiek… dat is ‘m, Pool!
    Heel goed gevonden en zo VOC als het maar zijn kan.
    Het calvinisme zit in dit land/wereld gebakken. Bid en werk! De wereld aanvaarden zoals die is… de rijken rijker, de armen armer.
    Vreemd dat die calvinisten zulke goede zaken doen. Waar zitten die lui niet in verweven? Kapitalisten van de hoogste plank, dwars door het bedrijfsleven heen en opgevoerd door VOC premier Balkenende.
    Door die lui zou ik NOOIT in God hebben kunnen geloven. Gelukkig was ik zo eigenzinnig om zelf op zoek te gaan en zo kwam ik bij Christus uit.
    Een ding is zeker: de VOCCERS verkrachten de leer van Christus dag in, dag uit.
    Waarom? LABORA ET ORA!! Pakken wat je pakken kan (WERK) en daarna voor dit alles God prijzen (BID).
    Hoevaak zullen ze Christus al tegen gekomen zijn in een arme, een asielzoeker, een dakloze, een uitgestotene? Dagelijks gaan ze aan Hem voorbij!
    Het is net als met de Farizeeers… alles om die tempel, het volk verachten, zichzelf boven hen verheven voelen. Maar als dat hele geloof en al die woorden van dat Boek MENS is geworden, dan zijn ze doof en blind. Dat komt ervan als je je alleen met de buitenkant bezighoudt en de binnenkant verwaarloost.
    Zo komt het dat we voortgejaagd worden door normloze waarden en waardeloze normen politiek.
    Pool, we hoeven er maar 3 van op te noemen: Bush, Blair en Balkenende. En zie hoe de wereld ten onder gaat aan hypocrisie, arrogantie en kortzichtigheid!

    BID en PROTESTEER! WAKKER WORDEN!! OPSTAND!!!

    Reactie door Gloria — zaterdag 13 januari 2007 @ 16.49 uur

  18. @10 Bert

    Ja, onbegrijpelijk dat de pers zich weer als een brave kudde gedraagt. Dit is je reinste dictatuur en pers-onvrijheid! Die ‘geheime locatie’ politiek is om elkaar te hersenspoelen en geen enkele beinvloeding van buitenaf te willen accepteren.
    Ik ben benieuwd of Bos zich al over heeft gegeven aan deze christelijke SEKTE!

    Reactie door Gloria — zaterdag 13 januari 2007 @ 17.14 uur

  19. @ 17, Die heeft nog zeker zijn ziel en za-
    ligheid te grabbel gegooid. Zonder verder
    commentaar is het heel duidelijk wat zijn
    gedachten zullen zijn, en…..eerlijk gezegd
    ….zit ik daarom inwendig wel wat te glim-
    lachen, en ook voor de eventuele toekomstige
    partners is het haast onmogelijk de gedach-
    ten, naar buiten toe, te beheersen.
    Je hoeft ‘de beelden’ zelfs niet op te slaan
    en slow motion af te draaien om te zien wát
    er allemaal speelt! Maar we zijn er nog niet
    en houd ik dus nog wat vertrouwen in reser-
    ve in diegenen die dat verdienen.
    Herman Wijffels laat de koppen bij elkaar
    steken, des te sneller is het karwei ge-
    klaard, althans de ronde van de aankomende
    week. Op nr 16 zullen intussen de nodige opname-apparatuur en stoorzenders (om aflui-
    steren van buitenaf te voorkomen)inmiddels
    wel geïnstalleerd zijn. Tussentijdse rappor-
    tage naar de burgerij toe zou een vriende-
    lijke geste kunnen zijn, immers velen in het
    land moeten ook hun eigen bakens kunnen ver-
    zetten. Achteraf zal blijken in hoeverre men
    carte blanche en mandaat kreeg om ‘gericht’
    te werk te gaan, daarbij de ‘buitenland’-
    politiek van Bush schérp in het oog houdend!

    Reactie door Madelief — zaterdag 13 januari 2007 @ 18.11 uur

  20. Wij worden weer voor de gek gehouden door de heren politici eerst leek het erop dat die 2 heren Balkenende en Bos elkaars bloed wel konden drinken Ik heb nog nooit iemand zo snel zien veranderen als deze 2 heren Balkenende zei de besprekingen verliepen zeer voorspoedig ,en met Rouvoet erbij een geloofsverwand helemaal. 3 gereformeerde heren ik had wel verwacht dat ze elkaar niet zouden bijten maar ze vertegenwoordigen wat geloof betreft nog geen 10% van het volk .En de SP die konden ze er niet bij gebruiken Die werd zo snel mogelijk aan de kant gezet. Ik heb steeds verwacht dat Bos niet met de SP in zee zou gaan want hij is van het begin afaan nooit duidelijk geweest over de SP eventueel samenwerking Bos is niet voor niets samen gezien met Zalm in een restorant hij is bij paars 2 namelijk staatssecretaris onder Zalm geweest hij kent die kneepjes van het vak .maar als ze het volk weer gaan bedonderen en ik ben bang dat, dat gebeurdt dan wordt de SP misschien de grootste partij van Nederland

    Reactie door Dirk Schuit — zaterdag 13 januari 2007 @ 20.05 uur

  21. @Gloria — zaterdag 13 januari 2007, 17.14

    Ik zit momenteel naar Van Morrisson te luisteren. Preciezer gezegd naar G.L.O.R.I.A…
    Hij was volgens mij dichter bij de Here, voordat hij in de Here ging.

    Nomen est omen.

    Tell me everything I need to know.

    Reactie door Wilbert — zaterdag 13 januari 2007 @ 20.12 uur

  22. +21, Gloria,

    If you ever change your mind, bring your sweet lovin’ to me before you do…

    Reactie door Wilbert — zaterdag 13 januari 2007 @ 22.03 uur

  23. Lieve Wilbert, daar ben je weer! Je bent een van mijn bakens hier op dit weblog. It’s weekend time! Wilbert is back!!

    Reactie door Gloria — zaterdag 13 januari 2007 @ 23.15 uur

  24. Gloria,

    Ene Lisette zou zeggen: Likewise!

    We hoeven het gelukkig niet allemaal alleen te doen, gigant dat je er bent.

    Reactie door Wilbert — zaterdag 13 januari 2007 @ 23.25 uur

  25. Trouwens…

    A.s. maandag heb ik een interview voor een nieuwe klus. Als dat allemaal goed uitpakt – en waarom zou het niet goed uitpakken? – dan hoef ik per februari iedere dag maar een kwartiertje te fietsen naar mijn werk.

    Minder vervuilen, meer lichaamsbeweging, iedere avond lekker thuis… Nu ja, ik kan er natuurlijk alleen maar blij mee zijn. Maar het moet natuurlijk nog wél even definitief doorgaan, natuurlijk…

    Reactie door Wilbert — zaterdag 13 januari 2007 @ 23.42 uur

  26. Ik denk dat een democratie vooraleerst transparant behoort te zijn. Wanneer een democratisch proces in “geheimhouding” plaats vind betekent dit dan niet dat men stuurt in de informatie hieromtrent? Men kan nu selectief die informatie op de burger los laten waar een partijtop belang bij heeft en datgene wat eventueel het daglicht niet kan verdragen weg laten.

    Welke belangen wegen hier het zwaarst, die van de Nederlandse burger of die van een groepje partijleiders? Is dit nu democratie?

    Het idee dat buitenstaanders (pers) door partijleiders als “bedreiging voor een democratie” afgeschilderd worden zegt volgens mij al genoeg over de aard van deze besprekingen. Of de toestand waar deze democratie nu werkelijk in verkeerd.

    Reactie door Rob de Kuster — zondag 14 januari 2007 @ 0.55 uur

  27. @ 25 Wilbert

    Succes voor je nieuwe klus, ik zal voor je te duimen a.s. maandag.

    Reactie door Pool — zondag 14 januari 2007 @ 0.55 uur

  28. Succes Wilbert! Goed vooruitzicht, zeg. Ik zal het vanzelf zien… op de andere dagen van de week!?
    Op naar februari Wilbert.

    Reactie door Gloria — zondag 14 januari 2007 @ 1.22 uur

  29. Lieve Gloria,

    Vanwege de topics op Jans weblog heb ik mijn oude platenspeler weer eens gemobiliseerd. Een ware openbaring, hoor. (I’m just looking to you through crazy eyes, tonight.)

    Do what you want, girl, but be what you are.
    There ain’t no right or wrong way…

    Don’t worry, girl.

    Momenteel heb ik Hall & Oates op staan…
    Het spijt me verschrikkelijk, dat ik je niet alle toepasselijke teksten van hun kan doen toekomen…

    Carry, so cool and so clever, wat moet je daar mee…

    Geen idee…?

    Reactie door Wilbert — zondag 14 januari 2007 @ 2.27 uur

  30. Dank je, Pool.
    OSM is onbetaalbaar, nietwaar?

    Reactie door Wilbert — zondag 14 januari 2007 @ 4.03 uur

  31. @Pool — zondag 14 januari 2007, 0.55

    Dank je.

    Reactie door Wilbert — zondag 14 januari 2007 @ 4.11 uur

  32. Wilbert succes maandag. Wist niet dat je nog steeds moest overnachten. Hoop voor je dat het ‘klikt’.

    De volkskrant en de maatschappelijke duscussie.

    “De” weenschappers die praten over “de” bevolking, “het” volk, “het” land van melk en honing, “De” economie, “de”armen “de” globalisering, “de” vooruitgang met “het” Europa, “het” individuele belang t.b.v. “de”vooruitgang wederom voor “het” volk.
    Dit laatste aangevend dat ze er enigszins “buiten” staan, ik bedoel “de” bevolking in zijn algemeenheid en zijn diversiteit en vandaaruuit hun individuele omstandigheden en de gevolgen voor individuele burgers.

    Na een meer dan 30-jarig abonnement op de “volks”krant heb ik hem een paar jaar geleden opgezegd. De “volks”krant is allang geen krant meer voor “het” volk. In de volksktant bestaan alleen nog mensen die “het” weten, mensen die vanuit hun positie “de” elite vrijuit kunnen spreken en filosoferen, naar rechts opgeschoven zijn omdat “hun” economie gered moet worden.
    Over de grenzen van Nederland kijken en de grenzen van Europa vervolgens sluiten, de Afrikanen “gezamenlijk’ beter buiten de deur van Europa kunnen houden is zo’n argument en dat noemt als uitgangspunt van een ‘globaliserende samenleving, bewijs van het vernieuwende óver’de grenzen heenkijken maar dan niet zo globaliserend dat Afrika daar ook bij hoort. Mensen die het in Europa wel trekken omdat ze nu eenmaal een degelijke opleiding hebben gehad, toevallig in het ‘goede’nest geboren zijn en vooral nationale en internationale betrekkingen hebben en ‘kansen’zien hun vrijheidsgevoel te beleven.
    En dat noemt zich ‘wereld’burger en vernieuwend en de SP conservatief.
    Vernieuwend tot aan de grenzen van Europa?
    De volkskrant is een equivalent voor het Koks-isme waar Bos een groot aanhanger van is.
    Ze beginnen steeds beter te begrijpen volgens het bedrijfsleven wat een multinational ‘nodig’ heeft en daarmee de nederlandse economie nodig heeft.
    Het mooie is dat wat Jan zegt zo waar is.
    Vanuit welke positie kom je, vanwaaruit bezie je en wat wil je m.b.t. de ‘gehele’mensheid en waar wil en kun je daarin zelf heen.
    Nederland ‘het’land van melk en honing? Voor wie?
    “de”bevolking, ‘het’volk.
    Als ik als SP-stemmer aangesproken wordt als ‘het’LPF volk dat nu op de SP heeft gestemd kan ik dat als burger niet weerleggen alhoewel het nergens overeenstemt integendeel.
    Als ik omschreven wordt als ‘conservatief’dan kan ik me als SP stemmer daarin totaal niet herkennen.
    Is vernieuwend in een globaliserende samenleving je grenzen verleggen tot de grenzen van Europa om te behouden wat je zelf hebt, om de Afrikaanse vluchtelingen gezamenlijk buiten de deur te kunnen houden progressief? Leg me dat eens uit.
    Is het buitensluiten van werkelijke vluchtelingen en het binnenhalen van diploma’s progressief?
    Een econoom die op TV komt vertellen dat de klimaatverandering niets te maken heeft met het handelen van de mens? Ach ik laat het maat zo en houd het bij mijn eigen visie.

    Hoe Balkenende Bos en Rouvoet een veer in de reet stopt getuigt toch van een provinciaals schoolmeesterschap en neerbuigendheid waar de honden geenm brood van lusten?

    Er is maar een God die iedereen aan kan hangen en dat is het ‘geweten’, menselijker kan het haast niet.
    Vandaaruit wordt Godsdienst ook beleefd. Heb je geen geweten en wel een God dan is die Godsbeleving gewetenloos evenals het uitdragen daarvan en verworden tot een individueel belang een ‘vals’ houvast voor jezelf.
    Daarom is wat Jan zegt zo waar. Zelfs het uitoefenen van je godsdienst, zelfs je geloof is afhankelijk van je geweten en het beeld dat je hebt van de mens daarin.
    Daarom is het zeer wel mogelijk dat een Balkenende vanuit zijn geloof de helft van Nederland in de armoede brengt.
    Immers het in het zweets des aanschijns zult gij uw brood verdienen staat ook in de bijbel en hij is ervan overtuigd dat hijzelf dat óók doet.

    Reactie door Henny — zondag 14 januari 2007 @ 11.17 uur

  33. @ Marleen (9):

    Dank u voor uw uitzonderlijke opmerkingsgave. Op deze manier hebben wij weer ruimschoots stof tot nadenken. Reageert u alsublieft niet te veel, anders houden wij u niet meer bij…..

    Reactie door Olav Meijer — maandag 15 januari 2007 @ 19.24 uur

  34. Volgens mij is er altijd een grote afstand tussen Agenda’s en de werkelijkheid. Er zijn ook veel varianties van de sociale verhalen in omloop, maar die leveren geen brood op de plank. Een ‘sociale beleid’ gebaseerd op sociale werkelijkheid met een deugdelijke uitvoering heeft weinig verhaal nodig.

    Reactie door Khosrow — maandag 15 januari 2007 @ 21.22 uur

  35. Sociale agenda van rechtsepartijen en ook die van Wouter Bos?????

    Iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiit’s all an illusion, there is too much confusion.

    Reactie door khosrow — woensdag 17 januari 2007 @ 13.48 uur