AvondGast op L1

dinsdag 24 november 2015 :: 16.06 uur

Maandagavond was ik te gast in het L1-programma AvondGasten. Met Kirsten Paulus besprak ik het komende SP-congres, de geschiedenis van de partij en mijn aanstaande afscheid als voorzitter. De uitzending staat op de site van L1 en kun je hier bekijken.



Dank!

zondag 15 november 2015 :: 1.38 uur

Dezer dagen wordt mij vaak gevraagd: ‘Waar ben je het na meer dan veertig jaar actief voor de partij, waarvan 27 jaar als voorzitter en 14 jaar als fractievoorzitter, het meest trots?’

(meer…)



Mijn kamer op het Binnenhof

vrijdag 30 oktober 2015 :: 10.58 uur

EenVandaag kwam deze week langs om een reportage te maken over mijn werkkamer in Den Haag. Wat ik er doe, hoe het eruit ziet en wat het voor me betekent hoor je in de uitzending, die je hier kunt beluisteren.



Democratie kun je ook overdrijven

dinsdag 08 september 2015 :: 14.12 uur

Dit artikel verscheen 5 september in Trouw. Door: Ally Smid

Ooit stelde hij in de Kamer het neoliberalisme aan de kaak. Dat loopt echt op z’n laatste benen, weet vertrekkend SP-partijvoorzitter Jan Marijnissen. Waar hij zich nu vooral aan ergert? Ultrademocratisme. Een gesprek aan de keukentafel in Oss.

Wie serieus denkt dat Jan Marijnissen over een kleine twee maanden stopt met leidinggeven aan de Socialistische Partij mag het zeggen. Maar op het partijcongres van 28 november neemt de partij wel officieel afscheid van hem als voorzitter. In 2008, nadat hij voor de vierde keer een hernia kreeg, legde hij al het fractieleiderschap van de Tweede Kamer neer. Agnes Kant en later Emile Roemer namen het over.

De lijntjes van bovenaf naar alle geledingen van de partij zijn al sinds de oprichting strak gespannen. In 2015 nog steeds. SP’ers die vragen om een iets minder autoritaire manier van leidinggeven of een iets vrijere manier van debatteren, doet Marijnissen (62) steevast af als recalcitrant en rancuneus. Ook vanmiddag.

Jan Marijnissen
Foto: Aaron Zwaal

De WK atletiek blijft aanstaan in de zitkamer op deze regenachtige donderdagmiddag, we drinken thee in de keuken en praten over het Nederlandse politieke landschap dat hij de afgelopen decennia heeft helpen vormgeven, over macht en leiderschap. De nieuwe, jonge hond in huize Marijnissen is enthousiast en lief. Maar moet nog veel leren, zegt zijn baas een paar keer. De interviewster ook, vindt hij, als er ‘zaken door elkaar worden gehaald’. Soms worden ze allebei even terechtgewezen.

Marijnissen maakte de SP groot, de partij die vanaf 1975 gedemaoïseerd werd. In 1969 was hij het jongste raadslid ooit in Nederland. Hij leerde het vak in de Osse raad door chemiefabriek Diosynth in zijn stad aan te pakken. In de Kamer keek hij het vak af van mannen als Hans van Mierlo (D66) en Frits Bolkestein (VVD), en oud-SGP-voorman Bas van der Vlies. Hoe zij formuleerden, een grap maakten, een betoog opbouwden. Hoewel ze opvattingen hadden die vaak ver van hem afstonden.

Bent u in al die jaren weleens van standpunt veranderd?
“Ja, natuurlijk. Als het gaat om euthanasie en abortus. Ik ben een kind van de jaren zestig. Ik verzette mij tegen het regime van de rooms-katholieke kerk waaronder ik groot werd, ik zat op kostschool. Ik was voor maximale vrijheid. Daar ben ik veel genuanceerder over gaan denken. Vrijheid kan onvrijheid worden, kan maatschappelijke druk opleveren. Zo van: Waarom hou je dat kind? Of: Laat jij er geen eind aan maken?”

Had u gedacht dat immigratie het thema zou worden van deze tijd?
“In die jaren zestig werd dat al duidelijk. Dat heet in de linkse stroming Third Worldism. Als we het hun niet geven, dan komen ze het halen. Alle blikken waren gericht op Afrika toen, Biafra. Die beelden kwamen in zwart-wit in de huiskamer binnen. Ik zie het nog voor me: een kind van vier dat een kind van twee een trapje op helpt. Totaal uitgemergeld, op zoek naar eten. Ontwikkelingssamenwerking is nu bij veel mensen impopulair. Toen was echt duidelijk: als je verworvenheden niet eerlijk verdeelt in de wereld, provoceer je migratie. De ambitieuzen onder hen zullen een beter leven zoeken. Dat is wat we nu zien.”
(meer…)



De Verwondering

dinsdag 01 september 2015 :: 15.53 uur

Afgelopen zondag zat ik in het programma De Verwondering. Met Annemiek Schrijver sprak ik over zondagochtenden, muziek, het overlijden van mijn broer en het geloof. Je kunt de uitzending hier bekijken.

De Verwondering



El Pepe

vrijdag 28 augustus 2015 :: 8.59 uur

Er was een tijd – niet zo lang geleden – dat vrijwel elk Zuid- en Midden Amerikaans land een dictatuur was, met een beslissende rol voor het leger. Die tijd is voorbij. Van Argentinië tot Mexico heeft de democratische gedachte nu de overhand. Gaat het overal goed? Allerminst, maar het is voor linkse en progressieve mensen een opluchting dat de legers zijn waar ze horen te zijn, in de kazerne. Dat opent perspectieven.

Neem nou Uruguay. Tot halverwege de jaren tachtig een wrede dictatuur met het leger, dat er vreselijke praktijken op na hield, aan de macht. Het land is nu een democratie, met tot voor kort waarschijnlijk de soberste president ter wereld aan het hoofd. Negentig procent van zijn inkomen gaf hij aan een woningbouwproject voor armen. José ‘El Pepe’ Mujica is de naam, geboren in 1935. Ten tijde van de dictatuur zat hij dertien jaar gevangen, vele martelingen heeft hij moeten doorstaan.

De maatschappelijke transformatie die het land onder zijn leiding heeft ondergaan is opmerkelijk. Zo opmerkelijk zelfs dat The Economist het land uitriep tot Land van het Jaar, ‘vanwege zijn recept voor het menselijk geluk’. De werkloosheid is teruggebracht van 40% naar 6,5%; ook voor de landarbeiders is er nu een achturige werkdag; de levensstandaard gaat snel omhoog; de macht van de financiële markten is aan banden gelegd; meer dan de helft van de banken is in handen van de staat; de winst van de Banco de la República wordt geïnvesteerd alternatieve, ‘niet kapitalistische’ ontwikkelingsmodellen. Abortus, cannabis en homohuwelijk zijn nu toegestaan. Was Uruguay tot voor kort een emigratieland (vooral wegens de wijdverbreide armoede), nu is het een immigratieland.
In maart won de politieke beweging waartoe El Pepe behoort, het Frente Amplio, de verkiezingen. Een partijgenoot volgde hem op.

Een andere, betere wereld is mogelijk: in Zuid-Amerika, hier, overal.

(Bron: El País, De Standaard)



Oog in Oog

woensdag 22 juli 2015 :: 10.47 uur

Met Sven Kockelman sprak ik deze week in Oog en Oog over het partijvoorzitterschap van de SP. In november, op het partijcongres, leg ik mijn functie neer. Daarnaast bespraken we de geschiedenis van de SP, onze opmars in de lokale en landelijke politiek en de wereld om ons heen. Als je de uitzending hebt gemist kun je die hier bekijken.



Interview Reformatorisch Dagblad over de groei van de SP

vrijdag 17 juli 2015 :: 12.58 uur

Deze week gaf ik een interview aan het Reformatorisch Dagblad. Over de groei van de SP sinds onze oprichting in 1972, het neoliberalisme en het socialisme, onder meer aan de hand van mijn boek ‘Tegenstemmen‘. Lees het hele interview hier terug.



Sorry-democratie

vrijdag 26 juni 2015 :: 9.56 uur

Staatssecretaris Van Rijn mag van een meerderheid van de Tweede Kamer blijven zitten als eerst verantwoordelijke voor de uitbetaling van de PGB-gelden. Zoals bekend is tegenwoordig de SVB de uitvoerder van de geldverstrekking in het kader van het PGB. Ondanks alle waarschuwingen dat de SVB niet klaar was om deze taak per 1 januari jl op zich te nemen, zette de staatssecretaris toch door. Het werd een echec. Meerdere malen informeerde hij de Kamer verkeerd, en nu, in juli, zijn de problemen nog steeds niet opgelost.
(meer…)



Bij BNR over linkse samenwerking

dinsdag 26 mei 2015 :: 14.04 uur

Vrijdag was ik te gast bij BNR over linkse samenwerking en het SP-congres in november. Gemist? Luister de uitzending hier terug!



Het Middellands Massagraf

donderdag 23 april 2015 :: 10.30 uur

Op de Middellandse Zee speelt zich een groot menselijk drama af, een drama dat nu al jaren duurt en steeds erger wordt. Het totaal aantal vluchtelingen dat verdronken is, beloopt inmiddels vele duizenden, allemaal afkomstig uit Midden en Noord Afrika en het Midden Oosten.

Zoals water naar het laagste punt stroomt, is het ook een wetmatigheid dat mensen in nood zoeken naar een beter bestaan voor hun kinderen en henzelf. En nood wordt er geleden, veel nood: Oorlog, honger, ziekte. De uitzichtloosheid is nog het ergste, er gloort immers geen verbetering aan de horizon. Het is een gekmakende uitzichtloosheid. Het besef dat ook jij maar één keer leeft, maakt je radeloos en redeloos. Alles beter dan initiatiefloos je lot ondergaan: je wilt weg, ten koste van alles. Desnoods met een bootje tegen betaling van een hoop geld de levensgevaarlijke, huizenhoge golven van de Middellandse Zee tegemoet, in de hoop in een betere wereld terecht te komen. Op hoop van zegen. (meer…)



Terug naar vroeger

donderdag 29 januari 2015 :: 11.50 uur

De arbeidersbeweging bestaat bij de gratie van de bereidheid van mensen offers te brengen in de strijd voor fatsoenlijk loon, dito arbeidstijden en menswaardige arbeidsomstandigheden. En, er zijn wat offers gebracht….

Vakbond De Unie heeft laten weten dat zij de staking uit haar wapenarsenaal heeft geschrapt. ‘De kracht van onze argumenten moet in het gesprek met de werkgevers de doorslag geven’, hoorde ik een Unie-bestuurder zeggen. Hoe naïef kun je zijn? De kwaliteit van argumenten hebben nog nooit de doorslag gegeven, simpelweg omdat de werkgevers altijd de bovenliggende partij zijn. We leven immers in een kapitalistische samenleving, het woord zegt het al. (meer…)