Carrie: ‘Als je mensen niet als mensen behandelt, gaan ze zich ook niet als mensen gedragen’

woensdag 12 november 2014 :: 17.51 uur

Carrie

Op haar vijftigste besloot ze tot een andere carrière. Niet langer alleen maar meningen geven op radio en tv, maar rechten studeren en advocaat worden. Al meer dan vier jaar zet ze zich nu in voor mensen die haar hulp heel erg goed kunnen gebruiken. Haar meningen zijn nog even kristalhelder en ze is nog steeds niet bang ze uit te spreken. Een boeiend gesprek met een betrokken vrouw.

We hebben afgesproken op haar kantoor aan Halfrond. Rotterdam-Zuid baadt in de herfstzon. De ontvangst is net zo hartelijk en spontaan als alle andere keren dat we elkaar, in de vele jaren dat we elkaar kennen, tegenkomen. Vaak ben ik te gast geweest bij het Radio 2-programma Spijkers met Koppen; Carrie was er altijd. Ze sprak daar een column. Zonder omhaal van woorden en gespeend van dikdoenerij wist ze altijd haar punt te maken. Menig boven-ons-gestelde moest het ontgelden.
Een mooie maar toch eenvoudige ruimte staat tot haar beschikking. Eén wand is helemaal gevuld met dossierkasten. Erboven hangt een schildje met de tekst: ‘Make Cookies, not war!’, een citaat van Cookie Monster.
De ventilator bromt zachtjes, de broodjes staan klaar om verorberd te worden.

(meer…)



Werken is dodelijk

vrijdag 24 oktober 2014 :: 16.32 uur

En weer was het raak, deze keer op de A12. Een wegwerker komt om omdat een vrachtwagenchauffeur door de afzetting rijdt. Een collega wordt zwaargewond afgevoerd. Tientallen wegwerkers zijn de afgelopen jaren op deze wijze uit het leven gerukt, vrouw en kinderen zonder man en vader achterlatend.

Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten/AMC heeft becijferd dat jaarlijks 3.000 mensen overlijden als gevolg van het werken met chemische stoffen en asbest, veel te hoge werkdruk, en ongelukken.

Een belangrijke oorzaak is het gebrek aan regels, controle en handhaving. Het aantal arbeidsinspecteurs is veel te laag, en bij gevolg het aantal onderzoeken ook. Theoretisch lopen bedrijven de kans eens in de dertig jaar bezocht te worden. De uitgedeelde boetes staan in geen verhouding tot de besparing die de baas realiseert door een loopje te nemen met de regels.

In 1950 vielen er onder de weggebruikers jaarlijks ruim 1.000 verkeersdoden. Dat aantal liep daarna snel op naar een maximum van ruim 3.000 doden in 1972. Afgelopen jaar vonden 570 mensen hun einde op de weg. In veertig jaar is er dus een spectaculaire daling gerealiseerd. Deze daling is tot stand gebracht door het verbeteren van de verkeersregels en de infrastructuur, en de weggebruiker te controleren en te beboeten wanneer de regels worden overtreden.

Als ik langs zo’n wegafzetting rijd, vraag ik me vaak af hoe die wegwerkers omgaan met hun angsten. Want angsten moeten er zijn, één verkeerde beweging kan immers al fataal zijn.
De overheid vraagt u, wanneer u pech heeft met uw auto, op hulp te wachten achter de vangrail. Heel verstandig. Maar de wegwerker staat nooit achter de vangrail. Hij doet zijn werk achter een rij pionnetjes, en niet even maar altijd.

Er moet meer aandacht komen voor het leven en welzijn van arbeiders. Te beginnen bij de wegwerker: Wegwerken is weg afsluiten.



Alleen?!

zaterdag 20 september 2014 :: 15.29 uur

Met Prinsjesdag en de Algemene Beschouwingen is het nieuwe politiek jaar begonnen. De partijen hebben hun posities bepaald. VVD en PvdA gaan door met hun afbraakbeleid. Zij krijgen daarbij steun van D66, Christen Unie en SGP (de neppositie), en af en toe ook van GroenLinks. De PVV volhardt in haar op discriminatie gebaseerde standpunten en overschreeuwt zich steeds meer.
De SP maakte bij monde van Emile Roemer duidelijk waar ons uitgangspunt –100% sociaal – concreet toe leidt als het gaat om visie, analyse en standpunten. Mijn conclusie is dat er een groot gat gaapt tussen onze positie en die van vrijwel de hele rest van de Kamer. Is dat erg?
Toen de NAVO na de aanslag van 11 september 2001 besloot Afghanistan te gaan bombarderen, was de SP als enige politieke partij tegen. Hetzelfde bij het besluit politieke steun te verlenen aan de inval in Irak.
We stonden alleen in onze kritiek op de neoliberale analyse en dito aanpak van de rest van de politiek. Daarom waren wij geen voorstander van een terugtredende overheid en meer marktwerking; meer privatiseringen en liberaliseringen; het vergroten van de inkomensverschillen; de afbraak van de sociale zekerheid, het onderwijs en de zorg; de propaganda voor een ieder-voor-zich mentaliteit.
Op belangrijke momenten in de recente politieke geschiedenis heeft onze partij vaak alleen gestaan met haar standpunten, maar – dat moet ook gezegd – wel vaak (achteraf) gelijk gekregen. Kijk je alleen oppervlakkig naar zaken, of ben je bereid de ingewikkeldheid van sommige onderwerpen te erkennen; beschouw je alleen het nu, of bestudeer je ook het verleden; kijk je alleen naar de korte termijn, of heb je ook oog voor de lange termijn? Dit is het verschil tussen opportunistische politiek en serieuze politiek die recht doet aan je idealen én rekening houdt met de werkelijkheid.
Soms, vaak, is het nodig de moed te hebben alleen te staan.



Sexy

dinsdag 15 juli 2014 :: 10.57 uur

De baas van ondernemend Nederland, Bernard Wientjes, neemt afscheid van VNO­-NCW. Daarom ging de Volkskrant bij hem langs. Het werd een ontluiste­rend gesprek.

Je zou verwachten dat de werkgevers­voorzitter bij deze gelegenheid zou reflecteren op de crisis die ons al vanaf 2008 in haar greep houdt. Je zou ver­wachten dat hij de manco’s van het systeem zou benoemen. Op z’n minst zou hij kunnen komen met suggesties om het graaien aan de top te beteugelen, een van de oorzaken van de crisis. Niets van dit alles. Wel doet hij de volgende vaststel­ling: ‘Solidariteit is niet meer sexy.’ Welja, moet je horen wie het zegt. Als Wientjes de afgelopen jaren één ding met alle mogelijke vastberadenheid heeft gedaan is het de solidariteit afbreken. Hij heeft er mede voor gezorgd dat de inkomens­ en vermogensverschillen in ons land fors zijn toegenomen. Hij heeft eraan bijgedragen dat alle sociale wetten zijn verslechterd, dat de sociale werkvoor­ziening wordt afgebroken, dat de ontslag­bescherming is geminimaliseerd en de
WW is bekort.

Het was ook deze Wientjes die het Nederlandse volk meende ernstig te moeten waarschuwen voor het gevaar dat ons land bedreigt: de SP. Het was aan de vooravond van de Tweede Kamerverkie­zingen in 2012 dat hij hel en verdoemenis voor onze economie voorspelde wanneer het programma van de SP zou worden doorgevoerd. Gezien de grote sympathie die de SP ondervindt, was dat namelijk helemaal niet ondenkbeeldig. Wientjes luidde de noodklok.

VNO-­NCW blijkt steeds meer de beschermheer van de zelfverrijkende CEO’s, en steeds minder de belangen­behartiger van de échte ondernemers, de mensen die werkzaam zijn in het mid­den-­ en kleinbedrijf.

Op een bijeenkomst november vorig jaar zei de voorzitter van MKB ­Nederland, Michaël van Straalen: ‘De SP is de enige partij die écht mkb-­minded is.’ Wientjes is niet sexy. Goed dat hij weg is.



Flexibel, -er, -st

vrijdag 30 mei 2014 :: 13.35 uur

‘Ik was veertien en zo klein dat ik de portier aan de andere kant van de balie niet kon zien’, aldus mijn oude overbuurman. Hij vroeg om werk bij Zwanenberg. Het was nog de tijd van de dagloners, en van het stukloon. Veel strijd is er sindsdien geleverd om arbeiders fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden te geven, bijvoorbeeld een vast dienstverband na een proeftijd van twee weken.
Het was oud-minister van Sociale Zaken Melkert (PvdA) die in de jaren negentig van de vorige eeuw – de paarse periode – de wet ‘Flexibiliteit en zekerheid’ door de Kamer loodste. De wet verschafte weinig tot geen zekerheid; het ging er vooral om zogenaamde ‘flexibiliteit’ van werknemers te eisen.
Flexibiliteit. Wie wil er nou niet flexibel zijn? Het tegenovergestelde is immers star en stram. Daarom is die term zo geraffineerd gekozen. Alleen nog contracten voor bepaalde tijd; oproepkrachten; min-max contracten; nul-uren contracten; payrollcontracten; werken als uitzendkracht, gedetacheerde of zzp’er. Dat is wat onder ‘flexibiliteit’ op de arbeidsmarkt wordt verstaan. Vooral van jonge mensen wordt verwacht dat ze dit soort werk accepteren, werk zonder enige zekerheid. Eigenlijk is ‘flexibel’ werken: klaar staan als je baas dat wil.
(meer…)



In memoriam: Nelson Mandela

zondag 08 december 2013 :: 23.43 uur

Nelson Mandela is donderdagavond op 95-jarige leeftijd overleden.

Nelson Mandela
Nelson Mandela in ons land snel na zijn vrijlating

Op 11 februari 1990 zaten miljoenen mensen wereldwijd vastgekluisterd aan de televisie toen de beroemdste gevangene van de wereld zijn cel verliet en onze huiskamers binnen kwam. Zijn vrijlating betekende het begin van de bevrijding van Zuid-Afrika van het ondraaglijke juk van de Apartheid, een Nederlands woord voor een schandelijk stelsel van genadeloze onderdrukking op basis van huidskleur.

Die dag mochten we voor het eerst het geheim gehouden gezicht zien van Nelson Mandela, toen 72 jaar oud, na 27 jaar gezichtsloos opgesloten te zijn geweest door het barbaarse Zuid-Afrikaanse apartheidsregime. Bijna drie decennia leven in een cel van twee bij twee meter laat zijn sporen na. Mandela’s lijf was stram, zijn haren grijs. Maar zijn gezicht betoverde. Vriendelijk lachend liet Nelson Mandela de wereld zien dat het goede het slechte overwonnen had. Deze man was zo lang gevangen geweest maar nooit gebroken. Hij had zijn onderdrukkers onderuit gehaald.

(meer…)



Is er meer? Bolder75-avond over kerk en geloof

dinsdag 12 november 2013 :: 15.11 uur

Onlangs was ik te gast in de talkshow Bolder75, waarin gesproken wordt over kerk en geloof. Samen met andere gasten bespreek ik de vraag ‘Is er meer?’. De talkshow werd live gestreamd op de site, maar is ook terug te kijken. Gemist? Klik hier!

Bolder75



Hans Galjaard: ‘Het totale leven is niet uit te drukken in formules’

maandag 11 november 2013 :: 14.44 uur

De code van het leven is ontrafeld, het DNA blootgelegd. Wat betekent dat voor de toekomst, voor zwangerschap en foetus, voor ziekte en genezing, voor leven en dood? Wordt het vermindering van menselijk leed of gaan de verzekeraars met de nieuwe kennis aan de haal?

Het valt me elke keer weer op: wij hebben in Noordoost-Brabant natuurlijk de Maas en nog wat slootjes, in het westen speelt het water een veel belangrijkere rol. Op weg naar Hans Galjaard in Krimpen aan den IJssel ondervind ik dat nog weer eens nadrukkelijk. Overal water, rivieren en kanalen, bruggen en sluizen en kruip-door-sluip-door-wegen. Zo’n navigator is echt een aanwinst.
Ik word door Hans en zijn vrouw hartelijk ontvangen en we hebben niet lang nodig om te besluiten ons gesprek buiten op het terras te houden. In de heerlijke nazomerzon drinken we thee, een eindje verderop snort een grasmaaier. De recorder zit in het borstzakje van Hans’ shirt.
Zoals alle mensen die elkaar goed kennen, tutoyeren we elkaar.

Hans Galjaard

tekst Jan Marijnissen foto’s © Margot de Heide

De genetische informatie van de mens en de chimpansee stemt voor 98 procent overeen. Hoe kunnen we dan toch zo verschillen?
‘Het hele DNA bestaat uit drie miljard letters, en dan maal twee, van je vader en je moeder. Honderdduizenden eiwitten. Die verschillende twee procent bevat dus nog heel veel informatie, genoeg om ons fors van chimpansees te doen verschillen.’

Is het DNA inmiddels helemaal bloot­gelegd?
‘In 2001 mocht Clinton meedelen dat de code van het leven was ontrafeld. Het is allemaal veel sneller gegaan dan menigeen destijds dacht.’

Welke ziektes en afwijkingen kunnen we inmiddels via prenatale diagnostiek traceren?
‘Het zijn er heel veel, vooral erfelijke stofwisselingsziektes. Toen ik in 1969 met het onderzoek begon ging het nog om twintig, dertig ziektes. Vervolgens werden het er zestig, toen honderd. Vervolgens kwam de DNA-analyse, waardoor het een paar duizend ziektes werden die we daadwerkelijk kunnen vaststellen.’

Veel is dus al vroeg vast te stellen. Zullen we daardoor niet steeds kritischer worden?
‘Die kans bestaat. Je ziet het schuiven: bij de professionals, de mensen en de media. Mensen willen steeds meer weten, en laten zich daarbij nauwelijks weerhouden.’

Is straks het einde zoek?
‘Nee, want er zijn tal van sociale redenen waarom dat prenatale onderzoek niet zo’n grote vlucht is blijven nemen. Het aantal vrouwen dat vraagt om vruchtwateronderzoek is vrij stabiel. Bijvoorbeeld door het feit dat vrouwen op steeds hogere leeftijd zwanger worden van hun eerste kind. Na je dertigste neemt de kans op een kind snel af, waardoor die eerste zwangerschap dus extra kostbaar is. En een vruchtwaterpunctie is niet geheel zonder risico.
De meeste onderzoeken hebben nog steeds betrekking op het meest voorkomende syndroom van Down, één op zeshonderd. We kunnen dat met zekerheid vaststellen. Het einde is zoek wanneer we het prenataal onderzoek zouden uitbreiden met onderzoek naar risico’s op ziektes of afwijkingen, zeker op latere leeftijd. Daar ben ik dan ook tegen, omdat er geen rem meer is.’

Maar zullen onze morele waarden en daarmee onze opvattingen zich niet vroeg of laat voegen naar de technische mogelijkheden die er zijn?
‘Nee, dat geloof ik niet. Ik heb veel gereisd en ik heb in de Unesco gezeten. Ik weet hoe er op wereldschaal wordt gedacht: uiterst conservatief, zelfs de evolutieleer is nog lang geen gemeengoed, net als het recht van vrouwen om kinderen te krijgen. En let wel: ik heb het over hoogopgeleide mensen, vooral afkomstig uit Latijns-Amerika en het Midden-Oosten. De stand van de technologie heeft zeker invloed op de moraal, maar onderschat niet hoe traditioneel heel veel mensen zijn.’

Misschien worden de maatschappelijke kosten wel een motief om meer te willen weten over de risico’s. Ik kan me voorstellen dat de zorgverzekeraars graag meer willen weten.
‘Ik ben lang niet altijd positief, maar ben dat wel over de overheid en de verzekeraars en het samenspel tussen die twee. Tot op heden is er door geen van beide op dit vlak druk uitgeoefend.’
(meer…)



Tineke Ceelen: ‘Waardige mensen die de moed hebben het goede te doen zijn onze hoop’

maandag 16 september 2013 :: 21.20 uur

Ontwikkelingshulp en noodhulp ondervinden steeds meer scepsis onder de bevolking. Hoe komt dat? Met welke dilemma’s is het werken aan vooruitgang in den vreemde omkleed? ‘Een samenleving is een ingewikkeld organisme. Ontwikkelingshulp moet praktisch en effectief zijn. Kennis van zaken over de omstandigheden en bescheidenheid als instelling zijn noodzakelijk. Dan werkt het’, aldus de directeur van Stichting Vluchteling, Tineke Ceelen.

Tineke Ceelen
tekst Jan Marijnissen foto’s Raymond de Vries

Mijn ontmoeting met Tineke Ceelen vindt plaats op het kantoor van Stichting Vluchteling aan de Stadhouderslaan in Den Haag. Op de kamer van Tineke staan de balkondeuren wagenwijd open; het is immers heerlijk weer buiten. We worden door een medewerker verblijd met koffie, thee en heerlijk vers fruit. Mijn oog valt op een apparaatje dat ik toevallig die week voor het eerst op tv had gezien. Een apparaatje dat zijn energie vergaart door middel van een zonnecel en gebruikt kan worden als lichtbron en telefoonoplader. Tineke vertelt enthousiast dat er tienduizenden van deze apparaatjes – Waka Wakas worden ze genoemd – worden uitgedeeld onder de vluchtelingen uit Syrië. ‘Het is een buitengewoon praktisch hulpmiddel wanneer je berooid op de flank van een berg zit en dus verstoken bent van elke vorm van comfort. En zon is daar volop.’
(meer…)



Eeuwigh gaat voor Oogenblick

maandag 31 december 2012 :: 15.05 uur

Vrijdag werd het programma Eeuwigh gaat voor Oogenblick uitgezonden. Ik werd daarin geïnterviewd door Antoine Bodar. Met hem sprak ik over zingeving, het katholieke geloof en de politiek.

Bekijk hier de uitzending terug.

Jan Marijnissen



Corine de Ruiter: ‘Verantwoordelijkheid nemen, verantwoording afleggen, dat maakt ons tot mensen’

donderdag 06 december 2012 :: 14.50 uur

De roep om strenger straffen klinkt nog steeds, hoewel wetenschappelijk onderzoek aantoont dat het niet effectief is. Hoogleraar Corine de Ruiter heeft de moed luid en duidelijk te zeggen wat anderen ook weten, maar slechts achter een hand durven te fluisteren.

Tekst Jan Marijnissen Foto’s Suzanne van de Kerk

Corine de Ruiter

Waarom zijn die campussen van onze hogescholen en universiteiten toch vaak van die kille, kale plekken? Op zoek naar mijn gesprekspartner zag ik ergens The Maastricht Forensic Institute staan. Daar moet het zijn, dacht ik. Ik werd ontvangen door een beeldscherm, een touchscreen. Ik tikte, tikte nog eens, geen reactie. Ik besloot zelf maar het gebouw te gaan verkennen. Op de tweede verdieping bood iemand aan me te wijzen waar ik moest zijn. Het was honderd meter verderop.
Even later word ik door Corine de Ruiter opgehaald in de hal van het universiteitsgebouw. Ze neemt me mee naar haar kamer. Ook daar weer die verbazing: wat is ze klein gehuisvest. Een kille campus, een klein kamertje voor de hoogleraar, maar een warm en diepgaand gesprek. (meer…)



Voor de klas in Haarlemmermeer

donderdag 18 oktober 2012 :: 20.07 uur

Haarlemmermeer1

Afgelopen dinsdag stond ik weer eens voor de klas: deze keer voor een groep van zo’n twintig leerlingen van het Haarlemmermeer Lyceum die het leuk vinden om te debatteren. Ze doen ook aan wedstrijden mee. Anderhalf uur hebben we gesproken over het werk in de Tweede Kamer en de kunst van het goede debat. Ik vond het erg leuk om te doen, de leerlingen waren erg geïnteresseerd.
Jason, een van de leerlingen, had me gestrikt op het politiebureau van Den Haag, toen Sharon Gesthuizen daar onterecht vastzat en wij samen met anderen haar vrijlating kwamen bepleiten. Jason, lid van de VVD en de JOVD, kwam ook zijn solidariteit betuigen (had een en ander via Twitter gezien). Als dank heb ik ‘ja’ gezegd op zijn uitnodiging.

Haarlemmermeer2
Samen met Jason op de foto, achter ons zitten de twee betrokken leerkrachten.

Haarlemmermeer2