|
'DE PEMBA IS DOM, KORTZICHTIG EN ONRECHTVAARDIG!' |
Hij kent de metaalsector. Hij heeft er zelfs in gewerkt. Als constructiebankwerker en als lasser op een scheepswerf. En het mkb kent hij ook. Hij voelt zichzelf zelfs een mkb'er, al is hij op en top politicus en lid van de Tweede Kamer.
,,Als fractieleider run je in feite een klein bedrijf, heb je ook te maken met personeelszaken en moet je je product aan de man brengen en zien te verkopen, zeven dagen in de week, 24 uur per dag. Wat ondernemers bezighoudt, kan ik me zeer goed voorstellen, geloof me!"
Aan het woord Jan Marijnissen, politiek leider van de Socialistische Partij, ook wel 'de schreeuw van links' genoemd. Socialist in hart en nieren. Links van het midden en dan nog een keer links het hoekje om. Een opmerkelijk vraaggesprek.
In 1998 vijf zetels en dit jaar naar negen zetels bij de verkiezingen
voor de Tweede Kamer. Dat is nogal wat…
,,Dat is een kwestie van loeihard werken geweest. Verder denk ik, dat
mensen het buitengewoon gewaardeerd hebben wat we de afgelopen jaren in
de Tweede Kamer gedaan hebben. Dat we de zaken die echt bij hen spelen
goed onder de aandacht hebben gebracht. Vervolgens is dat wat we gedaan
hebben, consistent geweest. We hebben ons niet opportunistisch door de
waan van de dag laten regeren, maar duidelijk en consequent vastgehouden
aan onze standpunten. En ik denk dat mensen toch op zoek zijn geweest
naar een politieke partij die een alternatief kon zijn voor de Partij
van de Arbeid, waar natuurlijk een enorme kaalslag heeft plaatsgevonden.
De mensen zijn op zoek geweest naar een politiek geluid wat nog vertrouwen
inboezemde en dat vonden ze niet meer bij de PvdA."
Eerlijke vraag: Denkt u dat er veel mkb-ondernemers op de SP gestemd
hebben?
,,Laat ik eerst dit zeggen: Het kost mij niet veel moeite me te verplaatsen
in de rol van een ondernemer. Sterker nog, wat ik de afgelopen jaren gedaan
heb, is zeer met het ondernemerschap te vergelijken. Als fractieleider
run je in feite een klein bedrijf, heb je ook te maken met personeelszaken
en moet je je product aan de man brengen en zien te verkopen, zeven dagen
in de week, 24 uur per week. Wat ondernemers bezighoudt, kan ik me zeer
goed voorstellen, geloof me! Ik hou ook van ondernemers… Ik hou van
mensen die ondernemend zijn, risico's durven te nemen en achter hun besluiten
staan. Het enige nadeel is dat het per definitie ook commercieel is. Als
het over ondernemen gaat, gaat het al snel over geld, meer geld, heel
veel geld."
Dat is geen antwoord op de vraag. Hoeveel mkb-ondernemers zouden er
nu op de SP gestemd hebben?
,,Ik denk dat het er verrassend meer zijn dan wordt gedacht. Ik weet
zeker dat er onder de mkb-ondernemers SP-stemmers zitten. Ik ken er namelijk
een paar…"
En die zijn op een hand te tellen…
,,Hahaha! Nee, geloof me, het zijn er echt veel meer. Ik denk dat
het de ondernemers zijn die verder kijken dan hun neus lang is. Ondernemers
die begrijpen dat het ook voor het mkb belangrijk is dat er goed onderwijs
is voor hun werknemers en voor hun kinderen. En vergeet niet, dat mkb-ondernemers
nog altijd het dichtste staan bij de mensen die gewoon in loondienst zijn.
Het mkb betreft veelal kleine ondernemingen, waar veel verantwoordelijkheid
wordt genomen en waar keihard gewerkt wordt. Mkb-ondernemers zijn niet
de mensen die zich de luxe kunnen veroorloven á là Heinsbroek,
laat ik maar zeggen."
Okay, het aantal weet u dus niet. Misschien is deze vraag dan beter:
Wat kan de SP überhaupt voor de ondernemer betekenen?
,,De verkiezingen zijn geweest dus ik hoef me nergens in te likken…
Maar neem als voorbeeld even dat gedoe over de Pemba. Daar zijn we altijd
tegen geweest en nog! En in de Tweede Kamer is de SP nog de enige partij
die tegen de Pemba is, want Groen Links en PvdA zijn inmiddels al omgeturnd."
,,Vraagstukken van ziekte en arbeidsongeschiktheid moeten los staan van
de relatie werkgever-werknemer. Dat was vroeger zo en dat had zo moeten
blijven. Als het wel koppelt aan de relatie werkgever-werknemer dan treedt
er onherroepelijk vertroebeling op. Bijvoorbeeld dat de werkgever zich
boos maakt om het feit dat hij door een werknemer een hogere Pemba-premie
moet betalen terwijl hij weet dat de werknemer met skieën zijn arbeidsongeschiktheid
opgelopen heeft. Kijk, dat moet je dus niet hebben. We hebben in dit beschaafde
land afgesproken dat als iemand door arbeidsongeschikt niet meer in staat
is om in zijn levensonderhoud te voorzien, dat hij dan niet in de bijstand
komt. Omdat we zijn handicap al erg genoeg vinden, is besloten dat hij
een percentage van zijn laatstverdiende loon of van zijn gemiddelde loon
moet krijgen. Dát is beschaving! Pas toen Paars ziekte en arbeidsongeschiktheid
tot onderdelen maakte van de arbeidsrelatie, toen is het gelazer en de
verontwaardiging ontstaan. En dat kan ik me goed voorstellen. Wat dat
betreft is de Pemba dom, kortzichtig en onrechtvaardig. We zijn altijd
tegen de Pemba geweest en dat blijven we tot hij afgeschaft is. Dus ook
tot hij afgeschaft is voor grotere bedrijven."
,,Het antwoord op de oorspronkelijke vraag is dus, dat de SP de ondernemer
van vandaag realisme kan bieden. De SP gaat uit van wat er werkelijk speelt.
In dit geval de Pemba. Met andere woorden, een ideologie nastreven is
niet ons primaire doel, maar hoe we het menselijk kunnen maken voor iedereen,
dát is ons thema."
En dat geld ook voor de nominale ziektekostenverzekering?
,,Hetzelfde geval! We lopen allemaal het risico ziek te worden; dat
is overigens ook de essentie van de verzekerings- en solidariteitsgedachte.
Werkgevers en werknemers, allemaal lopen we de kans ziek en oud te worden,
een nieuwe heup te moeten krijgen of een hartoperatie te moeten ondergaan.
Wat ligt er dan meer voor de hand dan allemaal geld in een potje te stoppen
en vanuit dat potje betalen we gewoon alles? Dan kunnen we dat verzekeringsstelsel
helemaal afschaffen. En ook al die verzekeringsmaatschappijen kunnen wat
mij betreft dan de pot op. Daarbij wordt ook nog eens een tweedeling in
de maatschappij veroorzaakt, door jonge mensen lagere premies te laten
betalen. Ik vind dat slecht."
,,Zo vind ik het ook slecht dat werkgevers het tweede ziektejaar moeten
doorbetalen. Dat ze het eerste jaar al moeten betalen, is al slecht. Het
is hier precies als met de Pemba: je moet die ziektewet uit de relatie
werkgever-werknemer halen. Want als ik eerlijk ben - al zeg ik het niet
hardop! - zou ik als mkb'er nu ook opletten wie ik als personeel binnenhaalde:
'Ja hallo, die man heeft in de wao gezeten en ik heb maar twee werknemers.
Wat als hij weer de wao ingaat? Of weer ziek wordt? Dan kan ik straks
1 jaar, en als het aan het kabinet ligt, 2 jaar betalen'."
,,Ik kan heel goed begrijpen, dat je hierdoor selectie aan de poort krijgt.
En dat geldt ook voor grotere bedrijven. Er mag weliswaar formeel niet
naar gevraagd worden, maar we komen er toch achter en vervolgens wordt
er op geselecteerd."
,,Nee, het beste is onderwerpen als ziekte en arbeidsongeschiktheid uit
te besteden aan derden. Dat was tot voor kort heel goed geregeld in Nederland.
Natuurlijk waren er profiteurs en excessen; de normen werden niet nageleefd
en de wao werd misbruikt als een soort ww. Maar in mijn ogen hadden we
daaraan iets moeten doen. We hadden de problemen moeten benoemen, bekritiseren
en veranderen. Niet een nieuw systeem bedenken dat volslagen onhoudbaar
en moreel verwerpelijk is. Daardoor krijgen we zelfs veel meer problemen."
Even over de economie. De nieuwe regering confronteert het bedrijfsleven
met lastenverzwaring, terwijl in deze economisch moeilijke periode lastenverlichting
meer op de plaats zou zijn. Hoe denkt u daarover?
,,Omdat er een financieringstekort op de begroting is, vind ik dat
het verlichten van de lasten niet de prioriteit heeft. We moeten als overheid
heel erg opletten als we sectoren kunstmatig in leven gaan houden. Denk
maar eens terug aan de affaire rond RSV, de scheepswerf die door de economie
in de problemen kwam. Daaraan hebben we miljoenen guldens gespendeerd.
En dat geld is allemaal in een bodemloze put terechtgekomen, want het
bedrijf is uiteindelijk toch failliet gegaan."
,,Met betrekking tot de huidige situatie heeft de econoom Kleinknegt ook
iets interessants gezegd. Namelijk dat als je een internationale markt
oneigenlijke voordelen verschaft - hetzij door het binnenhalen van gastarbeiders
zoals in de jaren 60, hetzij door het kunstmatig laag houden van de lonen
zoals in de jaren 80 - dan slaan die voordelen makkelijk om in zware nadelen
omdat de economie op innovatief terrein achterblijft. En volgens mij is
dat wat in Nederland de afgelopen jaren gespeeld heeft. Nogmaals, ik ben
er geen voorstander van sectoren of individuele bedrijven op on-natuurlijke
wijzen in stand te houden. Als je daaraan begint is het einde zoek!"
Wat stelt u dan voor?
,,Het mkb is vooralsnog een sector die het moet hebben van de binnenlandse
markt. Mkb-bedrijven hebben dus vooral belang bij koopkracht. Ik denk
dan ook, dat het mkb moet pleiten voor salarisverhoging. Minimaal prijscompensatie
en eigenlijk nog wel wat meer. In die zin moet het mkb niet de VNO/NCW
volgen, maar de eigen belangen vooropstellen. "
"Er zijn nu veel mkb'ers met twee of drie man personeel die denken
van 'Hé, wacht even, dat kost me zoveel…'. Daarin hebben ze
gelijk. En toch is het beter, slimmer zelfs, om loonsverhoging door te
voeren. Want alleen als mensen koopkracht hebben valt de omzet niet terug
en verdwijnt het vertrouwen van de consument niet. Het sleutelwoord is
koopkracht. Voor zowel werkgever als werknemer."
De bekende econoom Raoul Heertje stelt voor het mkb het komend jaar
over bijvoorbeeld de eerste 250.000 euro winst geen vennootschapsbelasting
te laten betalen…
,,Een interessant voorstel. Ik zou het wel eens door het Centraal
Plan Bureau doorgelicht zien worden. Maar ik zeg tegelijkertijd dat ik
geen voorstander ben om het tarief van de vennootschapsbelasting te verlagen.
We hebben al een verlaging doorgevoerd van een half procent en dat heeft
de gemeenschap 500 miljoen euro gekost. Dat geld had je dus ook anders
inzetten. Als SP-politicus ben ik van mening dat het algemeen belang niet
wordt gediend met verdere verlaging om wat voor reden dan ook."
En zo denkt u ook over de afschaffing van de Onroerende Zaakbelastingen?
,,Een heel slecht voorstel van de VVD. Ze hebben gewoon gedacht van
laten we de OZB maar afschaffen want de tarieven lopen almaar op en uiteindelijk
is het niets meer dan is een melkkoe voor de gemeenten. De VVD heeft zich
er tijdens de verkiezingen ouderwets mee kunnen onderscheiden van de PvdA,
meer niet."
,,Ik zou de OZB gewoon handhaven. Alleen moet er wel paal en perk aan
gesteld worden. Met name mkb-bedrijven zijn uitgeleverd aan de willekeur
van gemeenten die nu al een voorschot nemen op wat ze in de nabije toekomst
moeten missen en de tarieven maar opschroeven en opschroeven. Dat kan
natuurlijk niet. Ik verzet me heftig tegen gemeenten die inkomstenpolitiek
bedrijven. Dat heb ik altijd gedaan."
,,De OZB dus wel handhaven, maar binnen het redelijke beperkt."
Tot slot, wat kan een organisatie als de Metaalunie betekenen in het
politieke krachtenveld?
,,Kijk, wat de Metaalunie wil bepaalt de Metaalunie natuurlijk helemaal
zelf. Maar als er evidente knelpunten zijn, zoals de Pemba en de privatisering
van de ziektewet, dan zou ik er heel wat voor over hebben als de Metaalunie
zou zeggen dat zij wil dat die afgeschaft worden. Dan heeft de Metaalunie
mij aan haar zijde staan."
,,Ik denk dat de Metaalunie er goed aan doet om op een aantal terreinen
een prinicipieel standpunt in te nemen. Neem als voorbeelden maar weer
eens de Pemba en het nieuwe ziektekostenstelsel. Als de Metaalunie wil
dat die afgeschaft worden, vindt ze in de SP een goede partner, want ook
wij vinden dat je de relatie werkgever-werknemer niet moet belasten met
de vraag of die ene werknemer wel echt ziek is. En die vraag stelt een
werkgever zich op het moment dat hij zich in zijn portemonnee gepakt voelt.
Dat moet je dus niet hebben en daarom moet je een onafhankelijke derde
partij hebben die het controleert en als scheidsrechter fungeert. Nogmaals,
die hele Pemba-regeling is dom, kortzichtig en onrechtvaardig! En het
nieuwe ziektekostenstelsel is moreel verwerpelijk!"
Terug
naar interviews
